гала́нтна
прыслоўе, утворана ад прыметніка
| станоўч. |
выш. |
найвыш. |
| гала́нтна |
гала́нтней |
- |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
гала́нтна нареч. гала́нтно
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
гала́нтна-аванту́рны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
гала́нтна-аванту́рны |
гала́нтна-аванту́рная |
гала́нтна-аванту́рнае |
гала́нтна-аванту́рныя |
| Р. |
гала́нтна-аванту́рнага |
гала́нтна-аванту́рнай
гала́нтна-аванту́рнае |
гала́нтна-аванту́рнага |
гала́нтна-аванту́рных |
| Д. |
гала́нтна-аванту́рнаму |
гала́нтна-аванту́рнай |
гала́нтна-аванту́рнаму |
гала́нтна-аванту́рным |
| В. |
гала́нтна-аванту́рны (неадуш.)
гала́нтна-аванту́рнага (адуш.) |
гала́нтна-аванту́рную |
гала́нтна-аванту́рнае |
гала́нтна-аванту́рныя (неадуш.)
гала́нтна-аванту́рных (адуш.) |
| Т. |
гала́нтна-аванту́рным |
гала́нтна-аванту́рнай
гала́нтна-аванту́рнаю |
гала́нтна-аванту́рным |
гала́нтна-аванту́рнымі |
| М. |
гала́нтна-аванту́рным |
гала́нтна-аванту́рнай |
гала́нтна-аванту́рным |
гала́нтна-аванту́рных |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
гала́нтно нареч. гала́нтна, даліка́тна;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
gallantly [ˈgæləntli] adv.
1. хра́бра
2. гала́нтна; пачці́ва
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
ГЕЛІЯДО́Р (Hēliodōros),
старажытнагрэчаскі пісьменнік 3 або 4 ст. н.э. Аўтар любоўна-авантурнага рамана «Эфіопіка» (у 10 кн.), на падставе заключных слоў якога ўстаноўлена імя пісьменніка і верагоднае месца нараджэння [г. Эмес (цяпер г. Хомс), Сірыя]. Раман пра любоў і прыгоды эфіопскай царэўны Харыкліі і фесалійскага юнака Феагена. Новае ў рамане — вял. колькасць рэліг., міфалагічных і філас. матываў і вобразаў, віртуознасць апавядання, што было характэрна для сафістычнай прозы. «Эфіопіка» паўплывала на развіццё галантна-авантурных раманаў новага часу (Т.Таса, М.Сервантэс, П.Кальдэрон і інш.).
Тв.:
Рус. пер. — Эфиопика. М., 1993.
т. 5, с. 140
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЛАФАЕ́Т ((La Fayette; Lafayette) Мары Мадлен дэ) (18.3.1634, Парыж — 25.5.1693),
французская пісьменніца. У раманах «Прынцэса дэ Манпасье» (1622) і «Заіда» (т. 1—2, 1670—77) побач з традыцыямі галантна-гераічнай прозы барока тэндэнцыі да класіцыстычнай прастаты, сцісласці, псіхалагізму. Майстэрствам псіхал. аналізу адметны раман «Прынцэса Клеўская» (т. 1—4, 1678, экранізацыя 1960), у цэнтры якога канфлікт сэрца і розуму, пачуцця і маральнага абавязку. Аўтар гіст. кніг «Апісанне жыцця Генрыеты Англійскай» (1720), «Мемуары французскага двара за 1688 і 1689 гады» (1731). Творчасць Л. паўплывала на развіццё франц. рамана 18—19 ст.
Тв.:
Рус. пер. — Принцесса Клевская. М., 1959.
Г.В.Сініла.
т. 9, с. 163
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
плюсь, выкл.
Разм.
1. Абазначае гук пры ўдары аб паверхню вады, пры пацалунку і інш.
2. у знач. вык. Адпавядае дзеясловам: плюскаць, плюснуць, плюснуцца. Нап’ецца гарэлкі, як вады гусь, А пасля сядзіць і вачыма плюсь. «Полымя». У доме згледзеўшы Мальвіну, Валенты пан і пан Самусь У ручку ёй галантна — плюсь І распыталі пра навіны. Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прыстойна, далікатна, галантна, тактоўна, карэктна, цырымонна
Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў, 2-е выданне (М. Клышка, правапіс да 2008 г.)
МАРЫВО́ (Marivaux) П’ер Карле дэ Шамблен дэ
(Carlet de Chamblain de; 4.2.1688, Парыж — 12.2.1763),
французскі пісьменнік, драматург; прадстаўнік ранняга Асветніцтва. Чл. Франц. акадэміі (з 1742). Аўтар галантна-авантурных («Фармазон...», 1712; «Дзіўныя дзеянні сімпатыі», 1713—14), парадыйна-сатыр. («Тэлемак навыварат», 1717) раманаў, бурлескнай паэмы «Іліяда навыварат» (1716). Лепшыя яго творы — рэаліст. раманы «Жыццё Мар’яны» (1731—41), «Удачлівы селянін» (1734—35). Як драматург сфарміраваўся пад уплывам тэатра Мальера і трагедый Ж.Расіна, італьян. нар. камедыі дэль артэ. Камедыі «Сюрпрыз кахання» (1723), «Востраў нявольнікаў» (1725), «Гульня кахання і выпадку» (1730), «Перамога кахання» (1732), «Ілжывыя прызнанні» (1738) і інш. вызначаюцца лёгкасцю і лірызмам, вобразнасцю і вытанчанасцю мовы. Паўплываў на далейшае развіццё франц. драматургіі. Яго п’есу «Гульня кахання і выпадку» (1945) паставіў Брэсцкі абл. драм. т-р.
Тв.:
Рус пер. — Комедии. М., 1961;
Жизнь Марианны. М., 1968;
Удачливый крестьянин, или Мемуары г-на***. М., 1970.
т. 10, с. 154
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)