вышэ́йшы
прыметнік, якасны, вышэйшая cтупень параўнання
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
вышэ́йшы |
вышэ́йшая |
вышэ́йшае |
вышэ́йшыя |
| Р. |
вышэ́йшага |
вышэ́йшай вышэ́йшае |
вышэ́йшага |
вышэ́йшых |
| Д. |
вышэ́йшаму |
вышэ́йшай |
вышэ́йшаму |
вышэ́йшым |
| В. |
вышэ́йшы (неадуш.) вышэ́йшага (адуш.) |
вышэ́йшую |
вышэ́йшае |
вышэ́йшыя (неадуш.) вышэ́йшых (адуш.) |
| Т. |
вышэ́йшым |
вышэ́йшай вышэ́йшаю |
вышэ́йшым |
вышэ́йшымі |
| М. |
вышэ́йшым |
вышэ́йшай |
вышэ́йшым |
вышэ́йшых |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
вышэ́йшы, -ая, -ае.
1. Больш высокі (у 1—3 знач.).
Гэты дом в. за той.
Сёлетні ўраджай бульбы в. за леташні.
2. Самы галоўны, кіруючы.
В. орган дзяржаўнай улады.
Вышэйшае камандаванне.
3. Пра самую высокую ступень у развіцці, навуцы, у сістэме адукацыі.
В. жывёльны свет.
Вышэйшая нервовая дзейнасць (спец.). Вышэйшая матэматыка.
Вышэйшая навучальная ўстанова.
○
Вышэйшая мера пакарання — расстрэл, пазбаўленне жыцця.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вышэ́йшы прил.
1. сравнит. ст. вы́ше, повы́ше, бо́лее высо́кий;
2.: ~шая ступе́нь грам. сравни́тельная сте́пень;
3. в др. знач. вы́сший;
в. о́рган дзяржа́ўнай ула́ды — вы́сший о́рган госуда́рственной вла́сти;
~шая шко́ла — вы́сшая шко́ла;
~шая адука́цыя — вы́сшее образова́ние;
~шыя раслі́ны — вы́сшие расте́ния;
в. пілата́ж — вы́сший пилота́ж
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вышэ́йшы, ‑ая, ‑ае.
1. Выш. ст. да прым. высокі (у 1–3 знач.).
2. Галоўны, кіруючы. Вышэйшы суд. Вышэйшыя органы ўлады.
3. Самы высокі па ступені развіцця. Вышэйшы жывёльны свет. Вышэйшыя грыбы. Вышэйшая нервовая дзейнасць.
4. Наступны за сярэднім (у сістэме асветы). Вышэйшая адукацыя. Вышэйшая навучальная ўстанова.
•••
Вышэйшая ступень параўнання гл. ступень.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вышэ́йшы выш. ст. ад высокі hoch, größer (ростам);
2. (самы высокі) höchst; гл. найвышэйшы;
3.:
вышэ́йшая адука́цыя Hóchschulbildung f -;
вышэ́йшая навуча́льная ўстано́ва Hóchschule f -, -n;
◊
у вышэ́йшай ступе́ні im höchsten Gráde, hóchgradig
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Вышэйшы ваенны савет 2/370, 552; 3/585, 586
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
Віцебскі вышэйшы сельскагаспадарчы тэхнікум 3/124
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
Вышэйшы камуністычны інстытут асветы 3/214
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
Вышэйшы мастацка-тэхнічны інстытут 1/479
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
Вышэйшы савет народнай гаспадаркі 3/214
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)