вырато́ўвацца
дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
вырато́ўваюся |
вырато́ўваемся |
| 2-я ас. |
вырато́ўваешся |
вырато́ўваецеся |
| 3-я ас. |
вырато́ўваецца |
вырато́ўваюцца |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
вырато́ўваўся |
вырато́ўваліся |
| ж. |
вырато́ўвалася |
| н. |
вырато́ўвалася |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
вырато́ўвайся |
вырато́ўвайцеся |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
вырато́ўваючыся |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
вырато́ўвацца несов., возвр., страд. спаса́ться; избавля́ться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вырато́ўвацца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; незак.
1. Незак. да выратавацца.
2. Зал. да выратоўваць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вы́ратавацца, -туюся, -туешся, -туецца; -туйся; зак.
Уберагчыся, збавіцца ад чаго-н. небяспечнага, пагражальнага.
В. ад смерці.
|| незак. вырато́ўвацца, -аюся, -аешся, -аецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
спаса́ться
1. ратава́цца, вырато́ўвацца; урато́ўвацца;
2. страд. ратава́цца, вырато́ўвацца; урато́ўвацца; адрато́ўвацца; см. спаса́ть.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
«МЯНЬКІ́»,
бел. нар. гульня. На прамавугольнай пляцоўцы каля кожнай бакавой лініі чэрцяць кругі — «ямы», дыяметрам 1—1,5 м. З гульцоў выбіраюць 2 «рыбакоў», астатнія (іх можа быць 15—40 чал.) — «рыбы». «Рыбакі», узяўшыся за рукі, ловяць «рыб», якія могуць выратоўвацца ў «ямах». Аднак знаходзіцца ў «яме» можа толькі адна «рыба», калі туды забяжыць другая, тады тая, што там знаходзілася, павінна пакінуць «яму». Злоўленыя «рыбы» дапамагаюць «рыбакам». Гульня заканчваецца, калі «рыбакі» пераловяць усіх «рыб». Пераможцамі становяцца 5 «рыб», якія выратаваліся ў «ямах», іх называюць «М.».
Я.Р.Вількін.
т. 11, с. 75
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
выруча́ться
1. выруча́цца; (освобождаться) вызваля́цца; (спасаться) вырато́ўвацца;
2. (о деньгах) выруча́цца; (торговлей — обычно) утарго́ўвацца; (возвращаться — о потраченном капитале) вярта́цца; (получаться) атры́млівацца;
3. страд. выруча́цца; вызваля́цца; вырато́ўвацца; дапамага́цца; утарго́ўвацца; вярта́цца, атры́млівацца; см. выруча́ть;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
хітру́шчы, ‑ая, ‑ае.
Разм. Тое, што і хітрэнны. Ён [брат], хітрушчы і вынаходлівы, прыдумаў версію, паводле якой на Васіля напалі партызаны, і, маўляў, таму давялося самому выратоўвацца — уцякаць. Кавалёў. Ахметка ссунуў на патыліцу цюбецейку і зірнуў на Люсю і Валю хітрушчымі вачыма. Даніленка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
salwować się
незак. ратавацца, выратоўвацца;
salwować się ucieczką — ратавацца ўцёкамі
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
ратавацца, выратоўвацца; вырабляцца (разм.)
Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў, 2-е выданне (М. Клышка, правапіс да 2008 г.)