взор
1. (взгляд) по́зірк, -ку м., по́гляд, -ду м.;
оки́нуть взором акі́нуць по́зіркам (азірну́ць);
2. (зрение) зрок, род. зро́ку м.; (глаза) во́чы, род. вачэ́й;
на́шим взорам предста́вилось ужа́сное зре́лище пе́рад на́шымі вача́мі паўста́ла жахлі́вае відо́вішча;
обрати́ть на кого́-л., на что́-л. все взоры перен. звярну́ць на каго́-не́будзь, на што-не́будзь усе́ по́зіркі;
поту́пить взор апусці́ць во́чы;
впе́рить взор утаро́піцца;
изме́рить взо́ром зме́раць во́кам (по́зіркам).
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
утаро́піць сов. (глаза, взгляд, взор) впе́рить, уста́вить
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
утаро́пліваць несов. (глаза, взгляд, взор) вперя́ть, уставля́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
угляда́цца несов.
1. всма́триваться, вгля́дываться;
2. (устремлять взор) уставля́ться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
впери́ть сов. / впери́ть взгляд, взор утаро́піць во́чы, по́зірк; утаро́піцца;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вперя́ть несов. / вперя́ть взгляд, взор утаро́пліваць во́чы, по́зірк; утаро́плівацца;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
проясне́ть сов. праясне́ць, праясні́цца;
взор проясне́л по́зірк праясне́ў (праясні́ўся).
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Пату́піць, патупі́ць ’апусціць уніз (вочы, галаву)’ (ТСБМ, бялын., Янк. Мат.). Рус. поту́пить (взор) ’тс’. Усх.-бел. — руская ізалекса. Да тупы́ (гл.); пату́піць — г. зн. ’нібы прытупіць погляд’ (Фасмер, 3, 346).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
угле́дзецца сов.
1. всмотре́ться, вгляде́ться;
2. (устремить взор) уста́виться;
3. разг. уви́деться, встре́титься
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Буркалы ’вочы’ (КЭС). Відаць, запазычанне з рус. бу́ркалы ’выпучаныя вочы’. Параўн. рус. бу́ркалки ’мыльныя бурбалкі’; гл. яшчэ Бернекер, 102; Праабражэнскі, 1, 54; Фасмер, 1, 245. Не пераконвае Шанскі, 1, Б, 232: рус. бу́ркалы < бу́ркать ’кідаць’ (буркать взгляд — кидать взор). Хутчэй проста ад рус. дыял. бу́ркать ’глядзець’ (бу́ркать глазами).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)