Вавёркавыя (сям. жывёл) 2/73, 481; 10/126, 134
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
вавё́ркавы
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
вавё́ркавы |
вавё́ркавая |
вавё́ркавае |
вавё́ркавыя |
| Р. |
вавё́ркавага |
вавё́ркавай вавё́ркавае |
вавё́ркавага |
вавё́ркавых |
| Д. |
вавё́ркаваму |
вавё́ркавай |
вавё́ркаваму |
вавё́ркавым |
| В. |
вавё́ркавы (неадуш.) вавё́ркавага (адуш.) |
вавё́ркавую |
вавё́ркавае |
вавё́ркавыя (неадуш.) вавё́ркавых (адуш.) |
| Т. |
вавё́ркавым |
вавё́ркавай вавё́ркаваю |
вавё́ркавым |
вавё́ркавымі |
| М. |
вавё́ркавым |
вавё́ркавай |
вавё́ркавым |
вавё́ркавых |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
ПЭ́НДЗАЛЬ,
асноўны інструмент у жывапісе, выкарыстоўваецца таксама ў графіцы і каліграфіі. Вырабляецца з абястлушчанага і загартаванага воласа або поўсці жывёл, часам сінтэт. валокнаў. Адрозніваюцца паводле матэрыялу — цвёрдыя (шчацінныя) і мяккія (каланковыя, вавёркавыя, барсуковыя, тхаровыя і інш.); формы — плоскія і круглыя, завостраныя і тупыя. У гравюры выкарыстоўваюцца шкляныя і драцяныя П. Пад словам «П.» разумеюць таксама характар або спосаб выканання жывапісных твораў (напр., сухі П. — работа цвёрдымі П., слаба насычанымі алейнымі фарбамі на незагрунтаваным палатне).
т. 13, с. 154
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
шку́рка ж.
1. уменьш. шку́рка;
вавёркавыя ~кі — бе́личьи шку́рки;
2. см. ску́рка;
3. спец. шку́рка
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
шку́рка
1. шку́рка, -кі ж.;
бе́личьи шку́рки вавёркавыя шку́ркі;
2. (кожура) ску́рка, -кі ж.;
шку́рка я́блока ску́рка я́блыка;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ГРЫЗУНЫ́ (Rodentia),
найбольш шматлікі атрад класа млекакормячых. 33 сям., каля 1600 відаў (паводле інш. звестак да 2000 відаў), што складае 40% ад відаў млекакормячых сусв. фауны. Вядомы з пач. палеацэну. Узніклі, магчыма, ад агульных продкаў з насякомаеднымі. Пашыраны на ўсіх мацерыках, акрамя Антарктыды. Найб. разнастайныя і шматлікія ў адкрытых ландшафтах умеранага і субтрапічнага паясоў, асабліва ў арыдных зонах. Найб. пашыраны вавёркавыя (гл. Вавёркі), палятухі, бабры, нутрыевыя (гл. Нутрыя), марскія свінкі, соні, тушканчыкавыя (гл. Тушканчыкі), мышоўкавыя (гл. Мышоўкі), мышыныя (гл. Мышы), слепаковыя (гл. Слепакі) і інш. 15 відаў і 4 падвіды ў Чырв. кнізе МСАП. На Беларусі 7 сям., 24 віды. Насяляюць палі, лясы, сады, поймы рэк, зараснікі па берагах вадаёмаў, трапляюцца каля жылля і ў будынках. 3 віды — соня арэшнікавая (Muscardinus avellanarius), соня садовая (Eliomus quercinus) і палятуха звычайная (Pteromys volans) занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі.
Даўж. цела ад 5 (мышоўкі) да 130 см (вадасвінка), маса ад 6 г да 60 кг. Валасяное покрыва (шчацінне або іголкі) ад густога, мяккага да рэдкага. Разцы развітыя, увесь час растуць і вострацца пры сціранні, карэнныя зубы з шырокай жавальнай паверхняй, аддзеленыя ад разцоў прамежкам — дыястэмай. Пераважна расліннаедныя. Вельмі пладавітыя, у многіх некалькі прыплодаў за год. Грызуны — корм для драпежных птушак і млекакормячых. Многія — захавальнікі і пераносчыкі прыродна-ачаговых хвароб, шкоднікі, аб’екты промыслу.
Літ.:
Жизнь животных. Т. 7. 2 изд. М., 1983;
Соколов В.Е. Фауна мира. Млекопитающие. М., 1990.
Л.В.Кірыленка.
т. 5, с. 479
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
skórka
skórk|a
ж.
1. скурка;
2. шкурка;
~i wiewiórcze — вавёркавыя шкуркі;
nie warta ~a za wyprawkę — не варта аўчынка вырабу;
3. скарынка;
~a od chleba — скарынка хлеба
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)