безу́мец
1. (сумасшедший) уст. вар’я́т, -та м.;
2. (безрассудный человек) вар’я́т, -та м., шалёны, -нага м., безразва́жны, -нага м., утрапёны, -нага м.;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
шале́нец, -нца м.
1. безу́мец, сумасше́дший;
2. сумасбро́д
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вар’я́т м.
1. (психически больной) сумасше́дший, умалишённый, поме́шанный;
2. (крайне безрассудный) безу́мец, безу́мный, сумасше́дший
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
РАФІ́ (сапр. Мелік-Акапян Акоп; 1835, г. Паяджук, Іран — 6.5.1888),
армянскі пісьменнік, прадстаўнік рамантызму. Вучыўся ў рус. гімназіі ў Тбілісі. Настаўнічаў. Друкаваўся з 1860. У ранніх творах (раман «Салбі», 1867, выд. 1911; аповесць «Гарэм», 1869, выд. 1874) выкрываў нац. і сац. прыгнёт ва ўмовах іран. рэчаіснасці. Раман «Залаты певень» (1879) пра духоўнае выраджэнне тагачаснага грамадства. Тэма нац.-вызв. барацьбы ў раманах «Вар’ят» («Хент», 1880), «Іскры» (т. 1—2, 1883—87). Аўтар гіст. раманаў «Давід-бек» (1881—82), «Самвел» (1886). Яго творчасць прасякнута патрыятызмам, грамадз. пафасам.
Тв.:
Рус. пер. — Золотой петух;
Безумец. М., 1959;
Гарем и другие рассказы. Ереван, 1966;
Самвел. Ереван, 1975.
С.Сарынян.
т. 13, с. 379
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
шалёны
1. прил. (больной водобоязнью) бе́шеный;
ш. саба́ка — бе́шеная соба́ка;
2. прил., перен. (потерявший ясность сознания, одурелый) бе́шеный, безу́мный, сумасше́дший, шально́й;
3. прил., перен. (несдержанный, сильно проявляемый) неукроти́мый, неи́стовый, я́рый, я́ростный; оголте́лый;
ш. гнеў — неукроти́мый гнев;
ш. ве́цер — я́ростный ве́тер;
ш. тэро́р — оголте́лый (я́ростный) терро́р;
4. прил., перен. (безрассудный, лишённый здравого смысла) сумасбро́дный;
ш. чалаве́к — сумасбро́дный челове́к;
5. в знач. сущ. безу́мец м.;
◊ бе́гае як ш. — но́сится как угоре́лый;
~ныя гро́шы — бе́шеные де́ньги;
ш. поп хрысці́ў — шально́й поп крести́л;
~ная ку́ля — шальна́я пу́ля;
во́льнаму во́ля, ~наму по́ле — посл. во́льному во́ля, а шально́му по́ле
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)