ачаго́вы

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ачаго́вы ачаго́вая ачаго́вае ачаго́выя
Р. ачаго́вага ачаго́вай
ачаго́вае		 ачаго́вага ачаго́вых
Д. ачаго́ваму ачаго́вай ачаго́ваму ачаго́вым
В. ачаго́вы (неадуш.)
ачаго́вага (адуш.)		 ачаго́вую ачаго́вае ачаго́выя (неадуш.)
ачаго́вых (адуш.)
Т. ачаго́вым ачаго́вай
ачаго́ваю		 ачаго́вым ачаго́вымі
М. ачаго́вым ачаго́вай ачаго́вым ачаго́вых

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ачаго́вы очаго́вый, оча́жный

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ачаго́вы, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да ачага (у 1 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ача́г, -а́, мн. -і́, -о́ў, м.

1. Прыстасаванне, дзе распальваюць і падтрымліваюць агонь.

Гарыць агонь у ачагу.

2. перан. Месца, адкуль што-н. распаўсюджваецца, цэнтр чаго-н. (кніжн.).

А. асветы.

А. землетрасення.

А. хваробы.

3. перан. Родны дом, сям’я.

Хатні а.

|| прым. ачаго́вы, -ая, -ае.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

прыро́дна-ачаго́вы

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. прыро́дна-ачаго́вы прыро́дна-ачаго́вая прыро́дна-ачаго́вае прыро́дна-ачаго́выя
Р. прыро́дна-ачаго́вага прыро́дна-ачаго́вай
прыро́дна-ачаго́вае		 прыро́дна-ачаго́вага прыро́дна-ачаго́вых
Д. прыро́дна-ачаго́ваму прыро́дна-ачаго́вай прыро́дна-ачаго́ваму прыро́дна-ачаго́вым
В. прыро́дна-ачаго́вы (неадуш.)
прыро́дна-ачаго́вага (адуш.)		 прыро́дна-ачаго́вую прыро́дна-ачаго́вае прыро́дна-ачаго́выя (неадуш.)
прыро́дна-ачаго́вых (адуш.)
Т. прыро́дна-ачаго́вым прыро́дна-ачаго́вай
прыро́дна-ачаго́ваю		 прыро́дна-ачаго́вым прыро́дна-ачаго́вымі
М. прыро́дна-ачаго́вым прыро́дна-ачаго́вай прыро́дна-ачаго́вым прыро́дна-ачаго́вых

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

оча́жный ачаго́вы.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

очаго́вый ачаго́вы; асяро́дкавы;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ПНЕЎМАСКЛЕРО́З (ад грэч. pneumon лёгкія + склероз),

разрастанне злучальнай тканкі лёгкіх з памяншэннем аб’ёму і парушэннем іх функцыі. Адрозніваюць П. ачаговы і дыфузны (перываскулярны і перыбранхіяльны). Ачаговы П. развіваецца ў ачагах спадзення лёгачнай тканкі, узнікае пры хранічным венозным застоі крыві (напр., парокі сэрца) і з’яўляецца вынікам хранічнай гіпаксіі. Дыфузны П. — пры хранічных бранхітах, бранхіяльнай астме. Прыкметы ачаговага — кашаль з макротай, дыфузнага — тыя ж, задышка, цыяноз. П. — адна з важнейшых марфал. прыкмет хранічных абструкцыйных захворванняў лёгкіх, пнеўмаканіёзаў, венознай гіперэміі ў лёгачнай тканцы. Лячэнне комплекснае.

М.​К.​Недзьведзь.

т. 12, с. 444

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

НЕФРЫ́Т у медыцыне,

запаленне нырак алергічна-інфекц. паходжання з пераважным пашкоджаннем нырачных клубочкаў. Адрозніваюць востры і хранічны, дыфузны і ачаговы. Узнікае часцей пасля ангіны ці абвастрэнняў хранічнага танзіліту, захворванняў верхніх дыхальных шляхоў, выкліканых стрэптакокам, таксама пасля пнеўманіі, дыфтэрыі, пераахаладжэння арганізма і інш. Прыкметы: ацёкі, дамешкі крыві ў мачы, гіпертанія. Востры Н. можа ўскладняцца хранічным. Вынік хранічнага Н. — нырачная недастатковасць, урэмія. Лячэнне: дыета, тэрапеўтычнае.

т. 11, с. 305

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

МІЭЛІ́Т [грэч. myelos (спінны) мозг],

запаленне спіннога мозга. Адрозніваюць М. першасны (выклікаецца нейратропнымі вірусамі) і другасны (ускладненні агульнаінфекц. захворванняў — адзёру адру*, дызентэрыі, тыфу, шкарлятыны і інш.), траўматычны (траўмы спіннога мозга, раненні пазваночніка), таксічны (пры цяжкіх атручэннях). Першасны ачаговы М. развіваецца востра, з т-рай, болем у спіне, расстройствам функцый нерв. сістэмы. Пры гібелі нерв. клетак узнікаюць вялыя паралічы, спастычныя парэзы і інш. Трапляюцца ацёкі, пролежні і інш. Лячэнне тэрапеўт., фізіятэрапеўт., пры паралічах — артапедычныя ўкладкі.

т. 10, с. 494

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)