Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
аплёткаж. (материал, которым оплетается что-л.) оплётка
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
аплётка, ‑і, ДМ ‑тцы; Рмн. ‑так; ж.
Матэрыял, якім што‑н. аплятаецца. Пакрыць дрот аплёткай.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
БЕ́РАСЦЕНЬ, берасцянік,
гліняная пасудзіна, абгорнутая бяростай у беларусаў. Берасцяная аплётка надавала трываласць і зніжала цеплаправоднасць глінянага посуду, прызначанага для захоўвання ці халоднага прыгатавання ежы. Рабілі таксама берасцяную аплётку пашкоджанага посуду (пасля гэтага яго ўжо не ставілі ў печ). Даўнасць і масавасць бытавання такога прыёму выклікалі пашырэнне назвы «берасцень» нават на посуд, пазбаўлены берасцяной аплёткі (пераважна гладышы). Берасцені найбольш пашыраны былі на Паазер’і; у наш час выйшлі з ужытку.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
оплёткаж., техн.
1.(действие) аплята́нне, -ння ср.;
2.(материал, которым оплетается что-л.)аплётка, -кі ж.;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Кі́па ’вязка, пачак якіх-небудзь прадметаў’ (ТСБМ). Ст.-бел.кипа ’тс’ (з 1593 г.) (Булыка, Запазыч., 154), ’сноп бобу’ (Сл. паўн.-зах.), ’лазовая аплётка для бутэлькі’ (Мат. Гом.). Магчыма, формы, якія выступаюць у першым і другім значэннях, амонімы рознага паходжання. Тады бел.кіпа ’вязка, пачак’, укр.кипа ’тс’ праз рус.кипа ’тс’ з с.-н.-ням.kip ’тс’ (гл. Фасмер, 2, 235). А кіпа ’сноп бобу’ з літ.kypà ’куча, частка капы’ (Сл. паўн.-зах., 463). Але літ.kypà само разглядаецца як запазычанне з рус.кипа (Фрэнкель, 255). Цікава разгледзець трэцяе значэнне, якое яўна паходзіць ад с.-н.-ням.kīpe ’плеценая карзіна’ (Клюге, 367). Нямецкая форма ў сваю чаргу з’яўляецца непасрэднай крыніцай літ.kýpas ’тс’. Сумненне выклікае рускае паходжанне літ.kypà ’частка капы’, паколькі рус.кипа не мае сельскагаспадарчага значэн ня. З іншага боку бел.кіпа ’сноп бобу’ цесна звязана з літоўскім. Гэта дае падставу разглядаць слова ў другім значэнні асобна як амонім іншага паходжання. Не выключана, што бел.кіпа < *kypa суадносіцца з купа.
