Альтанкавыя птушкі 1/275

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

АЛЬТА́НКАВЫЯ ПТУ́ШКІ, альтаншчыкі,

буданнікі (Ptilonorhynchidae),

сямейства пеўчых птушак атр. вераб’інападобных. 8 родаў, 18 відаў. Жывуць у трапічных лясах Новай Гвінеі з прылеглымі астравамі і на Пн і У Аўстраліі. Найб. вядомы альтаншчык атласны (Ptilonorhynchus violaceus).

Даўж. 22—40 см. Апярэнне бурае, цёмна-сіняе або фіялетавае. У большасці моцныя дзюба і ногі, кароткі хвост. Многім відам характэрны палавы дымарфізм: самцы прыгажэйшыя за самак. Робяць з галінак і травы своеасаблівыя буданы або альтанкі (адсюль назва) даўж. да 1 м, выш. да 50 см для спароўвання. Пляцоўку перад імі ўпрыгожваюць пер’ем, ракавінамі, бліскучымі каменьчыкамі, насякомымі, кветкамі. Гнёзды на дрэвах, у кладцы 1—3 яйцы. Наседжвае самка. Усёедныя. Здольныя да гукапераймання.

Альтанкавая птушка.

т. 1, с. 284

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

альта́нкавы

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. альта́нкавы альта́нкавая альта́нкавае альта́нкавыя
Р. альта́нкавага альта́нкавай
альта́нкавае
альта́нкавага альта́нкавых
Д. альта́нкаваму альта́нкавай альта́нкаваму альта́нкавым
В. альта́нкавы (неадуш.)
альта́нкавага (адуш.)
альта́нкавую альта́нкавае альта́нкавыя (неадуш.)
альта́нкавых (адуш.)
Т. альта́нкавым альта́нкавай
альта́нкаваю
альта́нкавым альта́нкавымі
М. альта́нкавым альта́нкавай альта́нкавым альта́нкавых

Крыніцы: piskunou2012, tsblm1996.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

БУДА́ННІКІ,

гл. Альтанкавыя птушкі.

т. 3, с. 308

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

АЛЬТА́НШЧЫКІ,

гл. Альтанкавыя птушкі.

т. 1, с. 284

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Буданнікі, гл. Альтанкавыя птушкі

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

ВУЗЛЫ́ МАРСКІ́Я,

злучэнне двух гнуткіх тросаў (з раслінных і сінт. матэрыялаў) або троса з якім-н. прадметам. Адрозніваюцца прастатой, надзейнасцю (павышаецца з узмацненнем нацяжэння), лёгкасцю развязвання (знімаецца заціск петляў пры зняцці нагрузкі). Асн. тыпы вузлоў марскіх альтанкавыя простыя або двайныя (для абвязвання людзей пры рабоце на вышыні або за бортам), шкотавыя (для звязвання тросаў з дапамогай каўша), выбленачныя (для падвескі грузаў), плоскія (для звязвання тросаў рознай таўшчыні), шлюпачныя (для буксіроўкі шлюпак), рыбацкія штыкі (для мацавання троса) і інш.

Вузлы марскія: 1 — альтанкавы; 2 — шкотавы; 3 — выбленачны; 4 — рыбацкі штык; 5 — васьмёрка; 6 — рыфавы; 7 — каціныя лапкі; 8 — шлюпачны; 9 — плоскі.

т. 4, с. 289

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)