АЗІЯ́ЦКАЯ САРАНЧА́ (Locusta migratoria migratoria),

падвід насякомых атр. прамакрылых. Пашырана ў Паўд. Еўропе, Азіі і Паўн. Афрыцы.

Даўж. цела дарослых насякомых 3,5—6 см. Шэра-жаўтавата-зялёныя або зялёныя, надкрыллі ў бурых плямах. У залежнасці ад колькасці і канцэнтрацыі асобін утвараюцца стадная і адзіночная фазы. Лічынкі адзіночнай фазы зялёныя, жоўтыя, чорныя, стаднай — аранжавыя з чорнымі плямамі. Асобіны стаднай фазы ўтвараюць кулігі (шчыльная вял. колькасць лічынак) і чароды (вял. колькасць дарослых). Робіць пералёты на сотні кіламетраў. Вельмі шкодзіць с.-г. і дзікарослым раслінам. Кожны экз. за сваё жыццё з’ядае 300 г расліннай масы.

Азіяцкая саранча. 1 — дарослая; 2 — адзіночная форма лічынкі; 3 — стадыя фаза лічынкі.

т. 1, с. 169

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

АЗІЯ́ЦКАЯ ДЭПРЭ́СІЯ, Паўднёваазіяцкая дэпрэсія,

вобласць нізкага атм. ціску над Паўд., Зах. і часткова Цэнтр. Азіяй з цэнтрам над Іранскім нагор’ем. Адзін з сезонных кліматычных цэнтраў дзеяння атмасферы. Праяўляецца часцей летам. Абумоўлена моцным летнім праграваннем мацерыка.

т. 1, с. 169

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Паўночна-азіяцкая раса 9/131, гл. Мангалоідная раса

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Усходне-Азіяцкая біягеаграфічная вобласць

т. 16, с. 273

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Азіяцкая канферэнцыя 1955 па аслабленні міжнароднай напружанасці 1/166

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

азія́цкі

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. азія́цкі азія́цкая азія́цкае азія́цкія
Р. азія́цкага азія́цкай
азія́цкае		 азія́цкага азія́цкіх
Д. азія́цкаму азія́цкай азія́цкаму азія́цкім
В. азія́цкі (неадуш.)
азія́цкага (адуш.)		 азія́цкую азія́цкае азія́цкія (неадуш.)
азія́цкіх (адуш.)
Т. азія́цкім азія́цкай
азія́цкаю		 азія́цкім азія́цкімі
М. азія́цкім азія́цкай азія́цкім азія́цкіх

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

МАНГАЛО́ІДНАЯ РА́СА,

адна з асн. або вял. рас чалавецтва, у якую ўваходзяць паўн.-азіяцкая, арктычная, паўд.-азіяцкая, далёкаўсходняя і амерыканская малыя расы (апошнюю некат. даследчыкі вылучаюць у самаст. расу). У прадстаўнікоў М.р. скура ад цёмнага да светлага колеру з жаўтаватым адценнем, цёмныя або карыя вочы, цвёрдыя прамыя цёмныя валасы, слаба развітое валасяное покрыва на твары і целе, шырокі і плоскі твар, прыкметна выступаюць скулы і слаба — нос, ёсць асобная складка верхняга павека — эпікантус. М.р. пашырана ў Кітаі, Індакітаі, Інданезіі, М’янме, Японіі, Карэі, Манголіі, Сібіры, Амерыцы.

т. 10, с. 65

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

саранча́ ж. заал. Héuschrecke f -, -n; Wánderheuschrecke f (азіяцкая)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

АЗІЯ́ЦКІ КЛІ́РЫНГАВЫ САЮ́З,

пагадненне аб урэгуляванні дысбалансаў у міжнар. разліках паміж Бангладэш, Бірмай, Індыяй, Іранам, Непалам, Пакістанам і Шры-Ланкай. За адзінку разлікаў прынята азіяцкая грашовая адзінка, роўная па кошце адзінцы спец. правоў запазычання (СДР) у міжнародным валютным фондзе.

т. 1, с. 169

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

е́ўра-азія́цкі

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. е́ўра-азія́цкі е́ўра-азія́цкая е́ўра-азія́цкае е́ўра-азія́цкія
Р. е́ўра-азія́цкага е́ўра-азія́цкай
е́ўра-азія́цкае		 е́ўра-азія́цкага е́ўра-азія́цкіх
Д. е́ўра-азія́цкаму е́ўра-азія́цкай е́ўра-азія́цкаму е́ўра-азія́цкім
В. е́ўра-азія́цкі (неадуш.)
е́ўра-азія́цкага (адуш.)		 е́ўра-азія́цкую е́ўра-азія́цкае е́ўра-азія́цкія (неадуш.)
е́ўра-азія́цкіх (адуш.)
Т. е́ўра-азія́цкім е́ўра-азія́цкай
е́ўра-азія́цкаю		 е́ўра-азія́цкім е́ўра-азія́цкімі
М. е́ўра-азія́цкім е́ўра-азія́цкай е́ўра-азія́цкім е́ўра-азія́цкіх

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)