си́льный
1. мо́цны; (физически) ду́жы, здаро́вы;
си́льный уда́р мо́цны ўдар;
си́льные ру́ки ду́жыя (мо́цныя) ру́кі;
си́льная ло́шадь ду́жы (здаро́вы) конь;
2. (могущественный, мощный) мо́цны, магу́тны;
си́льное госуда́рство мо́цная (магу́тная) дзяржа́ва;
си́льная а́рмия мо́цная (магу́тная) а́рмія;
си́льный мото́р магу́тны мато́р;
3. (убедительный, основательный, важный) мо́цны, ва́жкі, грунто́ўны;
си́льные до́воды мо́цныя (ва́жкія, грунто́ўныя) до́вады;
4. (большой по количеству, величине, степени) мо́цны;
си́льный ве́тер мо́цны ве́цер;
си́льная за́суха мо́цная за́суха;
си́льная боль мо́цны боль;
5. (талантливый) мо́цны; (сведущий — ещё) (до́бра) дасве́дчаны (у чым);
си́льный писа́тель мо́цны пісьме́ннік;
он силён в матема́тике ён мо́цны ў матэма́тыцы, ён до́бра дасве́дчаны ў матэма́тыцы, ён до́бра ве́дае матэма́тыку.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
соба́ка ж. 1. прям., перен. саба́ка, -кі м.;
поро́дистая соба́ка паро́дзісты саба́ка;
охо́тничья соба́ка паляўні́чы саба́ка; 2. (спец. символ) сліма́к, -ка́ м.;
◊
вот где соба́ка зары́та вось дзе саба́ка закапа́ны;
с соба́ками не сы́щешь з саба́кам не зно́йдзеш;
и соба́ками не загна́ть і саба́камі не заго́ніш;
соба́ку съесть (на чём-л.) саба́ку з’е́сці (на чым-небудзь);
соба́к ве́шать (на кого-л.) саба́к ве́шаць (на каго-небудзь);
соба́к гоня́ть саба́к ганя́ць;
как ко́шка с соба́кой як кот з саба́кам;
соба́ке — соба́чья смерть погов. саба́ку — саба́чая смерць;
ну́жен (нужна́, нужно́) как соба́ке пя́тая нога́ патрэ́бен (патрэ́бна) як саба́ку пя́тая нага́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
тре́бовать несов.
1. патрабава́ць; (настойчиво) вымага́ць; (добиваться) дамага́цца;
тре́бовать по́мощи патрабава́ць дапамо́гі;
тре́бовать объясне́ний патрабава́ць (дамага́цца) тлумачэ́нняў;
он сли́шком мно́го тре́бует ён ве́льмі шмат патрабу́е (вымага́е);
2. (нуждаться в чём-л.) патрабава́ць (чаго); быць патрэ́бным (для каго, для чаго і каму, чаму); мець патрэ́бу (у чым);
э́то де́ло тре́бует большо́го о́пыта гэ́та спра́ва патрабу́е вялі́кага во́пыту;
больно́й тре́бует абсолю́тного поко́я хво́раму (для хво́рага) патрэ́бны абсалю́тны спако́й;
расте́ние тре́бует ухо́да раслі́не патрэ́бен до́гляд, раслі́на патрабу́е до́гляду;
3. (вызывать) выкліка́ць; (звать) зваць; клі́каць;
его́ тре́бует нача́льник яго́ выкліка́е нача́льнік;
меня́ тре́буют домо́й мяне́ клі́чуць (заву́ць) дамо́ў; см. потре́бовать;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Bógen m -s, - і Bögen
1) дуга́;
éinen ~ mit dem Zírkel schlágen* апіса́ць дугу́ цы́ркулем
2) вы́гін
3) а́рка, скляпе́нне, вы́гіб
4) смычо́к
5) лук (зброя)
6) а́ркуш, ліст;
◊
mit j-m über den ~ sein разм. быць з кім-н. «на нажа́х»;
den ~ überspánnen перагну́ць па́лку (у чым-н.);
in gróßem [hóhem] ~ hináusfliegen* вы́лецець з трэ́скам (адкуль-н.)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Gewált f -, -en
1) ула́да;
j-n, etw. (A) in séine ~ bekómmen* авало́даць кім-н, чым-н., пакары́ць каго́-н., што-н.;
sich in der ~ háben уме́ць вало́даць сабо́ю;
únter j-s ~ stéhen* [sein] быць падула́дным каму́-н.
2) сі́ла
3) прыму́с, гвалт;
mit ~ сі́лай, прыму́сам, сілко́м, гвалто́ўна;
j-m ~ ántun* прымяня́ць насі́лле да каго́-н., гвалтава́ць каго́-н.
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
háften
1. vi
1) (an D) прыліпа́ць, прыстава́ць
2) (in D) вя́знуць, засяда́ць; мо́цна сядзе́ць (у чым-н.);
im Gedächtnis ~ заста́цца ў па́мяці, запо́мніцца
2. vi (für A) адка́зваць, быць адка́зным, не́сці адка́знасць (за каго-н., што-н.); руча́цца (за каго-н., што-н.), гарантава́ць (што-н.);
~ bléiben* (an D) наліпа́ць (на што-н.); перан. застава́цца ў па́мяці, запо́мніцца
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
hégen vt
1) берагчы́, пе́сціць;
die Ábsicht ~ мець наме́р;
den Kránken ~ клапаці́цца аб хво́рым;
j-n ~ und pflégen клапаці́цца аб кім-н., пе́сціць каго́-н.
2):
Fréundschaft gégen j-n ~ адчува́ць дру́жбу да каго́-н.;
Verdácht gégen j-n ~ падазрава́ць каго́-н.;
Zwéifel an etw. (D) ~ сумнява́цца ў чым-н.;
Furcht ~ пабо́йвацца, непако́іцца;
Hóffnung ~ мець надзе́ю
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
hólen vt
1) прыно́сіць, прыво́дзіць, прыво́зіць;
éinen Arzt ~ вы́клікаць до́ктара;
j-n etw. ~ lássen* пасыла́ць каго́-н. за чым-н.
2) здабыва́ць;
hol ihn der Téufel! разм. каб яго́ д’я́бал [чорт] забра́ў!
3):
Átem [Luft] ~ пераве́сці дух;
sich (D) éinen Schnúpfen ~ схапі́ць на́смарк;
sich (D) éine Kránkheit ~ заразі́цца хваро́бай;
sich (D) bei [von] j-m Rat ~ звярну́цца да каго́-н. за пара́дай
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
strécken
1. vt
1) выця́гваць, расця́гваць;
die Hand (nach D) ~ працягну́ць руку́ (за чым-н.);
die Óhren in die Höhe ~ навастры́ць ву́шы;
j-n zu Bóden ~ павалі́ць на зямлю́, збіць каго́-н.
2) тэх. прака́тваць, вальцава́ць
3) расця́гваць, праця́гваць (работу і да т.п.);
Lébensmittel ~ экано́міць праду́кты
2. ~, sich
1) паця́гвацца, расця́гвацца
2) выця́гваць;
sich ins Gras ~ расцягну́цца ў траве́
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
vórgehen* vi (s)
1) ісці́ ўпе́рад, выхо́дзіць напе́рад
2) вайск. прасо́ўвацца, наступа́ць;
zum Ángriff ~ наступа́ць
3) (mit D) дзе́йнічаць, паступа́ць (з кім-н.)
4) (gegen A) прыня́ць ме́ры (супроць каго-н., чаго-н.)
5) адбыва́цца, здара́цца;
was geht hier vor? што тут адбыва́ецца?
6) папярэ́днічаць
7) (D) перасяга́ць, перавыша́ць, быць больш ва́жным (чым што-н.)
8) спяша́цца (пра гадзіннік)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)