Смактаць патроху або час ад часу. Стары сядзеў на прызбе ў кажусе і пасмоктваў сваю піпку, якой ён ніколі не выпускаў з рота.Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
odkąd
1. з якой пары?; з якога часу?; калі?;
odkąd przestałeś palić? — калі ты перастаў курыць (паліць)?;
2. з той пары (з таго часу), як;
odkąd przestałem palić, nie kaszlę — з таго часу, як я кінуў курыць (паліць), я не кашляю;
odkąd wyjechała — з таго часу, як яна паехала;
odkąd pamiętam — з тае пары, як я памятаю;
3. з якога месца; адкуль;
odkąd mam zacząć? — адкуль я павінен пачаць?
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
перы́яд
(гр. periodos = абход, пэўнае кола часу)
1) адрэзак часу, у які што-н. пачынаецца і заканчваецца (напр. п. росквіту);
2) этап грамадскага развіцця (гістарычны п.);
3) адрэзак часу, на працягу якога завяршаецца які-н. паўторны працэс (напр. п. абарачэння Зямлі вакол Сонца);
4) лінгв. складаны сказ з дзвюма інтанацыйна процілеглымі часткамі;
5) раздзел музычнага твора, у якім выкладзена закончаная музычная думка;
6) група лічбаў, якія нязменна паўтараюцца ў адной і той жа паслядоўнасці;
7) частка геалагічнай эры, якая дзеліцца ў сваю чаргу на эпохі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Тымчасо́вы ‘зроблены за невялікі прамежак часу’ (Нас.), ‘часовы, да часу’ (Сцяц., Сцяшк. Сл., Яруш., Вруб.), тымчасо́ва ‘часова’ (Байк. і Некр.), тым‑часо́во ‘тс’ (Скарбы). Утвораны ад спалучэння тым часам ‘тс’, ‘на пэўны час’ (Нас., Гарэц., Некр. і Байк.), тым часом ‘тс’ (ТС), гл. тым, часам, час, паводле Карскага (2–3, 75), можа спрашчацца да тымча́с ‘тады’. Беларуска-ўкраінска-польская ізалекса: укр.тимча́сом (як), польск.tymczasem, ст.-польск.temczasem ‘менавіта ў гэты час, калі што-небудзь іншае адбываецца’, ‘зараз’, ‘аднак’, ‘нягледзячы на’ (Борысь, 659). Паводле Віткоўскага (Słownik, 185), рус.тем часом ‘у той час’ (1731 г.) запазычана з польскай мовы, хутчэй за ўсё, праз беларускую.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
пратрыма́цца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; зак.
1. Прабыць які‑н. час, трымаючыся за што‑н. Пратрымацца за поручні.
2. Захавацца, не змяніцца на працягу якога‑н. часу. Вось пратрымалася сухмень дзён дзесяць, і лісце на бярозцы пачало жаўцець.Гаўрылкін.
3. Не адступіць, не здацца, утрымаць пазіцыі на працягу якога‑н. часу. Пратрымацца на ўмацаванай пазіцыі. □ Злучэнне пратрымалася да прыцемак.М. Ткачоў.
4. Вытрымаць, устаяць (перад якімі‑н. цяжкасцямі) на працягу якога‑н. часу, да якога‑н. тэрміну. «Яшчэ, яшчэ пратрымацца!» — загадала сама сабе дзяўчынка і чакала, калі ёй стане цёпла.Бураўкін.//Разм. Пражыць. — Жыццё цяпер не тое, дый ты яшчэ, можа, не адзін год пратрымаешся, калі даглядаць.Лупсякоў.Мушу я цяпер прызнацца, Што хацеў бы пратрымацца І яшчэ гадоў дзесятак Ці другі, на добры лад.Гілевіч.// Прабыць дзе‑н., захаваць за сабой месца на працягу якога‑н. часу. Загады, якія .. [Глушко] аддае, правільныя, бо калі б было інакш, то на пасадзе майстра ён не пратрымаўся б і дня.Навуменка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
бег (род. бе́гу) м., в разн. знач. бег;
б. на ме́сцы — бег на ме́сте;
б. ча́су — бег вре́мени;
б. машы́ны — бег маши́ны;
○ марафо́нскі б. — марафо́нский бег;
спры́нтарскі б. — спри́нтерский бег
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
абарты́ўны
(лац. abortivus = неданошаны, раней часу народжаны)
1) накіраваны на спыненне якога-н. працэсу (напр. хваробы);
2) біял. недаразвіты (напр. а-ыя органы раслін).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
натыві́зм
(ад лац. nativus = прыроджаны)
канцэпцыя, паводле якой здольнасць да ўспрымання прасторы і часу ўласціва чалавеку ад нараджэння і не развіваецца ў працэсе жыцця.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
length
[leŋӨ]
n.
1) даўжыня́f. (пра адле́гласьць)
2) праця́гласьць (ча́су), праця́жнасьць f. (гу́ку)
•
- at full length
- at length
- keep at arm’s length
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
przestały
przestał|y
перастарэлы, сапсуты ад часу;
gruszki ~e — пераспелыя грушы;
piwo ~e — застарэлае піва
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)