заво́д², -у і -а, М -дзе, м.
1. гл. завесці.
2. -у. Тэрмін дзеяння заведзенага механізма.
Гадзіннік з сутачным заводам.
3. -а. Прыстасаванне для прывядзення ў дзеянне механізма.
З. гадзінніка.
4. -у. Частка тыражу кнігі, надрукаваная з аднаго набору (спец.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
зало́за, -ы, мн. -ы, -ло́з, ж.
Орган, які выпрацоўвае і выдзяляе рэчывы, неабходныя для жыццядзейнасці арганізма.
Слінная з.
Малочныя залозы.
Залозы ўнутранай сакрэцыі.
|| памянш. зало́зка, -і, ДМ -зцы, мн. -і, -зак, ж.
|| прым. зало́зісты, -ая, -ае (спец.).
З. эпітэлій.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
мангало́ідны, -ая, -ае.
1. У выразе: мангалоідная раса (спец.) — раса людзей з жаўтаватай скурай, прамымі чорнымі валасамі, вузкімі вачамі, малым носам і некаторымі іншымі прыметамі.
2. Які мае адносіны да такой расы, які мае прыметы такой расы.
М. тып твару.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
маркірава́ць, -ру́ю, -ру́еш, -ру́е; -ру́й; -рава́ны; зак. і незак., што (спец.).
1. Правесці (праводзіць) баразёнкі маркёрам².
2. Паставіць (ставіць) марку (у 2 знач.) на вырабах.
|| наз. маркірава́нне, -я, н. і маркіро́ўка, -і, ДМ -ро́ўцы, ж.
|| прым. маркірава́льны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
калібрава́ць, -ру́ю, -ру́еш, -ру́е; -ру́й; -рава́ны; незак., што (спец.).
1. Правяраць або ўдакладняць калібр (у 1 знач.).
К. дрот.
2. Правяраць шкалу дзяленняў якога-н. вымяральнага прыбора.
К. тэрмометр.
|| наз. калібрава́нне, -я, н. і калібро́ўка, -і, ДМ -ро́ўцы, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
кантэ́кст, -у, М -сце, мн. -ы, -аў, м.
Закончаны ўрывак тэксту, які дазваляе вызначыць сэнс кожнага слова або выразу, што ў яго ўваходзіць.
Слова выяўляе значэнне ў кантэксце.
|| прым. кантэкстуа́льны, -ая, -ае (спец.) і кантэ́кставы, -ая, -ае.
Кантэкстуальнае значэнне слова.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
кесо́н, -а, мн. -ы, -аў, м. (спец.).
Воданепранікальная камера, якую выкарыстоўваюць пры падводных будаўнічых работах.
|| прым. кесо́нны, -ая, -ае.
Кесонныя работы.
○
Кесонная хвароба — захворванне, якое ўзнікае пры хуткім выхадзе з асяроддзя з павышаным атмасферным ціскам у асяроддзе з больш нізкім ціскам.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
варсава́ць, -су́ю, -су́еш, -су́е; -су́й; -сава́ны; незак., што (спец.).
Рабіць варсістым, начэсваць ворс.
В. сукно.
|| зак. наварсава́ць, -су́ю, -су́еш, -су́е; -су́й; -сава́ны.
|| наз. варсава́нне, -я, н. і варсо́ўка, -і, ДМ -ўцы, мн. -і, -со́вак, ж.
|| прым. варсава́льны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́варат, -у, М -раце, м.
1. Унутраны, левы бок тканіны, адзення.
В. аднабаковага трыкатажу.
2. Становішча, пры якім орган ці яго частка вывернуты ўнутраным бокам наверх (спец.).
В. павек.
3. Тое, што і выварацень.
|| прым. вы́варатны, -ая, -ае (да 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́лавіць, -лаўлю, -лавіш, -лавіць; -лаўлены; зак., каго-што.
1. з чаго. Ловячы, здабыць, выцягнуць.
В. бервяно з вады.
В. многа рыбы.
2. Пералавіць усіх.
В. карасёў у сажалцы.
|| незак. выло́ўліваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. вы́лаў, -лаву, м. (да 1 знач.; спец.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)