чхаць, чха́ю, чха́еш, чха́е; незак.
1. Міжвольна з шумам выдыхаць паветра праз нос пры раздражненні слізістай абалонкі.
2. Утвараць рэзкія адрывістыя гукі пры нераўнамернай рабоце (пра маторы, механізмы і пад.; разм.).
3. перан., на каго-што. Не звяртаць увагі, выказваючы пагарду да каго-н. (разм., груб.).
Чхаў я на яго.
Чхаў ён на такія загады.
|| зак. чхнуць, -ну, -неш, -не; -нём, -няце́, -нуць; -ні (да 1 знач.).
|| наз. чха́нне, -я, н. (да 1 знач.).
|| прым. чха́льны, -ая, -ае (да 1 знач.).
Ч. газ.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
кра́сці, кра́ду, кра́дзеш, кра́дзе; краў, кра́ла; кра́дзены; незак., каго-што і без дап.
Прысвойваць чужое, быць злодзеем.
|| зак. укра́сці, укра́ду, укра́дзеш, укра́дзе; укра́ў, -ра́ла; укра́дзены.
|| наз. крадзе́ж, -дзяжу́, м., кра́жа, -ы, ж. і пакра́жа, -ы, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́мачыць, -чу, -чыш, -чыць; -чаны; зак.
1. каго-што. Зрабіць зусім мокрым.
Дождж нас вымачыў да ніткі.
2. што. Пратрымаць у вадзе, вадкасці для надання якіх-н. патрэбных уласцівасцей.
В. селядцы.
|| незак. вымо́чваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гімн, -а, мн. -ы, -аў, м.
1. Урачыстая песня, прынятая як сімвал дзяржаўнага або сацыяльнага адзінства.
Дзяржаўны г.
Беларусі.
2. Хвалебная песня або музычны твор у гонар каго-, чаго-н.
Г. працы.
Г. міру і свабодзе.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гняві́ць, гняўлю́, гне́віш, гне́віць; незак., каго.
Выклікаць гнеў.
◊
Не гняві бога (разм.) — дарэмна не наракай.
Што бога гнявіць; няма чаго бога гнявіць (разм.) — няма падстаў крыўдзіцца на жыццё.
|| зак. угняві́ць, угняўлю́, угне́віш, угне́віць; угне́ваны.
У. суседку.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
зва́ны, -ая, -ае.
1. Які атрымаў запрашэнне.
З. госць.
2. З запрошанымі гасцямі.
З. абед.
◊
Так званы — ужыв. для выражэння ўмоўнага значэння, іранічных або адмоўных адносін да каго-, чаго-н.
Вунь яны, вашы так званыя спецыялісты.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
камандзірава́ць, -ру́ю, -ру́еш, -ру́е; -ру́й; -рава́ны; зак. і незак., каго (што).
Адправіць (адпраўляць) куды-н. са службовым даручэннем.
К. на з’езд пісьменнікаў.
|| наз. камандзіро́ўка, -і, ДМ -ро́ўцы, мн. -і, -ро́вак, ж. і камандзірава́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
паабшыва́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; -а́ны; зак.
1. што. Абшыць усё, многае.
П. рукавы футрам.
2. што. Абабіць што-н. з мэтай уцяплення.
П. сцены дошкамі.
3. каго (што). Пашыць для ўсіх, многіх вопратку, адзенне.
П. дзяцей.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
паадкіда́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; -а́ны і паадкі́дваць, -аю, -аеш, -ае; -аны; зак.
1. каго-што. Адкінуць адно за адным усё, многае або ўсіх, многіх.
П. каменне з дарогі.
2. што. Адкінуць назад (пра галовы).
П. галовы.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пабыва́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; зак.
1. Паездзіць, пахадзіць (па многіх месцах).
П. на Каўказе і ў Крыме.
2. Пабыць, пажыць дзе-н.
П. на поўдні.
3. Зайсці куды-н., наведаць каго-, што-н.
П. у бацькоў.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)