ЛЮДО́ВІК XVIII

(Louis; 17.11.1755, г. Версаль, Францыя — 16.9.1824),

кароль Францыі [1814—24]. 3 дынастыі Бурбонаў. Брат Людовіка XVI, граф Праванскі. У час рэвалюцыі 1789—99 уцёк з Францыі (1791). У 1795 пасля смерці ў парыжскай турме малалетняга пляменніка (т.зв. Людовіка XVII) абвясціў сябе каралём. Фактычна заняў прастол у 1814 у выніку перамогі краін антыфранц. кааліцыі над Напалеонам I. У перыяд «Ста дзён» Напалеона I (сак.—чэрв. 1815) знаходзіўся ў Бельгіі. Да 1820 праводзіў адносна ліберальную палітыку, пазней трапіў пад уплыў ультрараялістаў. Гл. таксама Рэстаўрацыя ў Францыі.

т. 9, с. 403

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

okres, ~u

м.

1. перыяд; этап; тэрмін;

okres czasu — прамежак часу;

okres gwarancji — гарантыйны тэрмін;

ochronny — перыяд, калі забаронена паляваць;

okres urzędowania — працоўны час;

okres wahadła фіз. перыяд хістання маятніка;

2. чвэрць (навучальнага года)

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

data

dat|a

ж. дата; чысло;

~a historyczna — гістарычная дата;

opatrzyć ~ą — датаваць; паставіць дату;

człowiek starej ~y — чалавек старых поглядаў;

być pod dobrą ~ą — быць добра падпіўшы;

pod złą ~ą — у кепскі час

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

абабра́цца

дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. абяру́ся абяро́мся
2-я ас. абярэ́шся абераце́ся
3-я ас. абярэ́цца абяру́цца
Прошлы час
м. абра́ўся абра́ліся
ж. абра́лася
н. абра́лася
Дзеепрыслоўе
прош. час абра́ўшыся

Крыніцы: biryla1987, krapivabr2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2025, актуальны правапіс)

абалга́ць

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. абалгу́ абалжо́м
2-я ас. абалжэ́ш абалжаце́
3-я ас. абалжэ́ абалгу́ць
Прошлы час
м. абалга́ў абалга́лі
ж. абалга́ла
н. абалга́ла
Дзеепрыслоўе
прош. час абалга́ўшы

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2025, актуальны правапіс)

абапіва́ць

дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. абапіва́ю абапіва́ем
2-я ас. абапіва́еш абапіва́еце
3-я ас. абапіва́е абапіва́юць
Прошлы час
м. абапіва́ў абапіва́лі
ж. абапіва́ла
н. абапіва́ла
Дзеепрыслоўе
цяп. час абапіва́ючы

Крыніцы: piskunou2012, tsblm1996.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2025, актуальны правапіс)

абве́ртаць

дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. абве́ртаю абве́ртаем
2-я ас. абве́ртаеш абве́ртаеце
3-я ас. абве́ртае абве́ртаюць
Прошлы час
м. абве́ртаў абве́рталі
ж. абве́ртала
н. абве́ртала
Дзеепрыслоўе
цяп. час абве́ртаючы

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2025, актуальны правапіс)

абгні́сці

дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. - -
2-я ас. - -
3-я ас. абгніе́ абгнію́ць
Прошлы час
м. абгні́ў абгнілі́
ж. абгніла́
н. абгніло́
Дзеепрыслоўе
прош. час абгні́ўшы

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2025, актуальны правапіс)

абкуро́дымліваць

дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. абкуро́дымліваю абкуро́дымліваем
2-я ас. абкуро́дымліваеш абкуро́дымліваеце
3-я ас. абкуро́дымлівае абкуро́дымліваюць
Прошлы час
м. абкуро́дымліваў абкуро́дымлівалі
ж. абкуро́дымлівала
н. абкуро́дымлівала
Дзеепрыслоўе
цяп. час абкуро́дымліваючы

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, tsblm1996.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2025, актуальны правапіс)

аблупі́цца

дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, зваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. - -
2-я ас. - -
3-я ас. аблу́піцца аблу́пяцца
Прошлы час
м. аблупі́ўся аблупі́ліся
ж. аблупі́лася
н. аблупі́лася
Дзеепрыслоўе
прош. час аблупі́ўшыся

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2025, актуальны правапіс)