трагі́чнасць, ‑і, ж.
Уласцівасць трагічнага. Лабановіч напускае на сябе трагічнасць, нізка звешвае галаву і журботна трасе ёю. Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
укало́цца, укалюся, уколешся, уколецца; зак.
Укалоць сябе чым‑н., наравіцца аб што‑н. вострае. Укалоцца іголкаю. Укалоцца пакошаю.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
фашы́стваваць, ‑вую, ‑вуеш, ‑вуе; незак.
Дзейнічаць, паводзіць сябе па-фашысцку, праяўляючы лютасць, дэспатызм, бязлітаснасць. // Праводзіць, ажыццяўляць фашысцкую дыктатуру.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
цо́паць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак.
Разм. Тое, што і цапаць. Штохвіліны ўраднік цопаў сябе рукою па лысіне. Лобан.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
чужа́цкасць, ‑і, ж.
Уласцівасць чужацкага. Васіль адолеў сябе, сваю чужацкасць, кінуў спадылба раўнівы позірк: — А ты як? Мележ.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
юро́дстваваць, ‑твую, ‑твуеш, ‑твуе; незак.
1. Быць юродзівым (у 2 знач.).
2. Рабіць недарэчныя ўчынкі, неразумна паводзіць сябе.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
spotlight1 [ˈspɒtlaɪt] n.
1. пражэ́ктар
2. the spotlight цэнтр ува́гі;
be in the spotlight быць у цэ́нтры ўва́гі, звярну́ць на сябе́ ўва́гу
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
votary [ˈvəʊtəri] n.
1. relig. мана́х; мана́шка
2. (of) чалаве́к, які́ прысвяціў сябе́ служэ́нню (чаму-н.);
a votary of peace барацьбі́т за мір
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
ІДЭНТЫФІКА́ЦЫЯ (ад позналац. identifico атаясамліваю),
апазнаванне, устанаўленне тоеснасці аб’ектаў. У навук. ўжытак тэрмін ўведзены З.Фрэйдам, які разглядаў яе як неўсвядомлены працэс пераймання, як самую раннюю праяву эмацыянальнай прыхільнасці дзіцяці да маці, эмацыянальнае зліццё з ёю. У неартадаксальным псіхааналізе І. трактуецца як цэнтр. механізм фарміравання здольнасці “Я”-суб’екта да самаразвіцця, псіхал. абароны яго ад знешніх пагражальных аб’ектаў. У сучаснай псіхалогіі пад І. разумеецца атаясамліванне суб’ектам сябе з інш. аўтарытэтнай асобай, рэальнай або намінальнай групай; засваенне (інтэрыярызацыя) іх каштоўных арыентацый, норм і ўзораў паводзін; механізм псіхал. абароны, які выяўляецца ў імітацыі, пераймальных паводзінах і прыпадабненні да аб’екта, які выклікае страх або трывогу; успрыманне інш. чалавека як прадаўжэння сябе, міжвольнае прыпісванне яму сваіх думак, пачуццяў, перажыванняў; пастаноўка сябе на месца другога, суперажыванне, перанясенне ў стан, абставіны другога. У сацыялогіі і сацыяльнай псіхалогіі І. — важны механізм сацыялізацыі асобы, пры дапамозе якога засвойваюцца сац. ролі, устаноўкі, нормы, ідэалы. У тэхніцы і матэматыцы І. — выяўленне адпаведнасці распазнавальнага прадмета свайму вобразу (знаку, мадэлі і інш.); стварэнне аналогій, абагульненняў і іх класіфікацыя, распазнаванне вобразаў, аналіз знакавых сістэм (гл. Ізамарфізм, Мадэліраванне). У хіміі І. — вызначэнне будовы і саставу невядомага злучэння шляхам параўнання вынікаў аналізу, а таксама хім. і фіз. уласцівасцей гэтага злучэння з аналагічнымі характарыстыкамі вядомага злучэння. Прыёмы І. выкарыстоўваюць у літаратуразнаўчых, гіст. і археал. даследаваннях, а таксама ў крымінальным праве (гл. Ідэнтыфікацыя ў крыміналістыцы).
Літ.:
Столин В.В. Самосознание личности. М., 1983;
Андреева Г.М. Психология социального познания. М., 1997;
Хьелл Л., Зиглер Д. Теории личности: Пер. с англ. СПб., 1997.
Л.І.Навуменка.
т. 7, с. 169
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
квадра́т
(ням. Quadrat, ад лац. quadratus = чатырохвугольны)
1) роўнастаронні прамавугольнік, а таксама ўсё, што мае такую форму;
2) здабытак ад памнажэння якога-н. ліку на самога сябе.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)