палі́ць¹, палю́, па́ліш, па́ліць; па́лены; незак.

1. каго-што. Знішчаць агнём.

П. паперу.

2. што. Прымушаць гарэць (для асвятлення, ацяплення).

П. дровы.

3. што. Запальваць (крыніцу асвятлення; разм.).

П. святло.

4. у чым і што. Распальваць і падтрымліваць агонь у печы; абаграваць памяшканне, раскладваючы агонь у печы, пліце і пад.

П. у печы або печ.

П. лазню.

5. што. Апрацоўваць агнём, жарам, абпальваць (разм.).

П. цэглу.

6. каго-што. Дзеяннем чаго-н. гарачага, едкага ці халоднага выклікаць апёк, адчуванне апёку.

Сонца паліла нясцерпна.

Мароз паліць твар.

7. перан., каго-што. Трывожыць, мучыць.

Смутак паліць душу.

|| зак. спалі́ць, -палю́, -па́ліш, -па́ліць; -па́лены (да 1 і 2 знач.); наз. спале́нне, -я, н. (паводле 1 знач.).

|| наз. пале́нне, -я, н. (да 4 і 5 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

страля́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е; незак.

1. Рабіць выстралы.

Навучыцца с.

С. па мішэні.

С. з вінтоўкі.

2. перан. Утвараць прарэзлівыя адрывістыя гукі.

Яловыя дровы страляюць у печы.

3. каго (што). Забіваць з агнястрэльнай зброі.

С. дзічыну.

4. безас. Балець, калоць (пра адчуванне вострага болю; разм.).

У вушах страляе.

5. Імкліва адскокваць, уцякаць (разм.).

Конікі страляюць з-пад ног.

6. перан., што. Выпрошваць што-н. у каго-н. (разм.).

С. цыгарэты.

◊

Страляць вачамі (разм.) —

1) хутка кідаць позіркі і адразу адводзіць вочы;

2) какетліва паглядзець на каго-н.

|| зак. стрэ́ліць, -лю, -ліш, -ліць.

|| аднакр. стрэ́льнуць, -ну, -неш, -не; -ні.

|| наз. стральба́, -ы́, ж. (да 1 знач.), страляні́на, -ы, ж. (да 1, 2, 4 знач.) і страля́нне, -я, н. (да 1, 2 і 5 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

wjechać

зак.

1. заехаць, уехаць; уз(ехаць;

wjechać do miasta — уехаць у горад;

2. наехаць;

wjechać na kamień — наехаць на камень;

3. перан. разм. накінуцца; накрычаць; наехаць на каго; вылаяць каго

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

nagrodzić

зак.

1. узнагародзіць, прызначыць прэмію;

nagrodzić kogo za co... — узнагародзіць каго за што;

2. узнагародзіць; кампенсаваць;

nagrodzić komu jego czas stracony — кампенсаваць каму страчаны час; узнагародзіць каго за страчаны час

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

nasłać

I зак.

наслаць; падаслаць;

nasłać zbirów na kogo — наслаць бандытаў на каго

II зак.

наслаць; панасцілаць;

nasłać poduszek dla kogo — наслаць падушак для каго;

nasłać siana — наслаць сена;

гл. naścielić

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

адвярну́цца, ‑вярнуся, ‑вернешся, ‑вернецца; зак., ад (да) каго-чаго і без дап.

1. Павярнуцца ўбок ад (да) каго‑, чаго‑н., павярнуць галаву. [Турцэвіч] прыгарнуў да грудзей малых і жонку, моцна іх па чарзе пацалаваў, адвярнуўся, неўзаметку змахнуў з вачэй слёзы і сказаў вазаку паганяць коней. Гурскі.

2. перан. Выказваючы сваю непрыязнасць, парваць сувязі, адносіны з кім‑н. Бедны да беднага горнецца, а багаты ад каго хочаш адвернецца. Прыказка. // Адмовіцца ад чаго‑н., перастаць займацца чым‑н. [Бабка:] — А вы ўсё седзіце над гэтымі кнігамі. А яны сушаць чалавека. [Лабановіч:] — А ты, бабка, пашапчы, каб я ад іх адвярнуўся. Колас. Стары айчым угаворваў .. ехаць на яго .. зямлю і займацца гаспадаркай.. Клебер адвярнуўся ад гэтай прапановы. Чорны.

3. Разм. Адлучыцца, адысціся на кароткі час. [Бабейка:] — За ім [Саўчуком] я заўсёды, спакойны — куды б ні адвярнуўся з калгаса, ён усё зробіць як след. Хадкевіч.

•••

Бог адвярнуўся ад каго гл. бог.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

zbywać

zbywa|ć

незак.

1. збываць; прадаваць;

~ć za pół ceny — збываць за паўцаны;

2. (kogo czym) адвязвацца (ад каго чым), пазбаўляцца (ад каго);

~ć kogo żartami — адвязвацца ад каго жартамі (жартачкамі);

3. (komu na czym) не ставаць; не хапаць;

nie zbywać mu na niczym — у яго ўсяго ўволю

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

даста́віць (каго, што) сов.

1. доста́вить;

д. пасажы́раў — доста́вить пассажи́ров;

д. тава́р у магазі́н — доста́вить това́р в магази́н;

2. (обеспечить) доста́вить, снабди́ть (чем);

д. усё неабхо́днае — доста́вить всё необходи́мое; снабди́ть всем необходи́мым

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

адцура́цца (ад каго, чаго и без предлога) сов. отре́чься (от кого, чего), отчура́ться (от кого, чего);

а. ад сваі́х слоў — отре́чься от свои́х слов;

а. ро́днага ба́цькі — отре́чься (отчура́ться) от родно́го отца́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

абне́сці сов., в разн. знач. обнести́;

а. што-не́будзь вако́л чаго́-не́будзь — обнести́ что́-л. вокру́г чего́-л.;

усі́х а. падару́нкамі — всех обнести́ пода́рками;

а. каго́-не́будзь ча́ркай — обнести́ кого́-л. ча́ркой

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)