уве́сці, увяду́, увядзе́ш, увядзе́, увядзём, уведзяце́, увяду́ць; увёў, увяла́, -ло́; увядзі́; уве́дзены; зак.
1. каго-што ў што. Прымусіць увайсці, прывесці куды-н.
У. войскі ў горад.
У. карову ў хлеў.
2. што ў што. Уліць, упусціць, умяшаць унутр чаго-н.
У. глюкозу.
3. каго-што ў што. Уключыць у што-н., зрабіць дзейным або ўжывальным.
У. ў бой новыя сілы.
У. канал у эксплуатацыю.
У. мяч у гульню.
4. каго (што) у што. Уцягнуць у што-н.; прычыніць каму-н. што-н.
У. ў выдаткі.
У. ў грэх.
5. каго (што) у што. Дапамагчы асвоіцца з чым-н., азнаёміць.
У. ў свае планы.
6. што. Устанавіць, пакласці пачатак чаму-н.
У. самаабслугоўванне.
У. надзвычайнае становішча.
|| незак. уво́дзіць, -джу, -дзіш, -дзіць.
|| наз. увядзе́нне, -я, н. і уво́д, -у, М -дзе, м. (да 1 і 3 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
усадзі́ць, усаджу́, уса́дзіш, уса́дзіць; уса́джаны; зак.
1. што ў што. Уваткнуць з сілай (а таксама трапіць снарадам, куляй у што-н.; разм.).
У. рыдлёўку ў зямлю.
У. кулю ў лоб.
2. што ў што. Усунуць унутр чаго-н.
У. руку ў ваду.
3. каго (што). Прымусіць або памагчы сесці.
У. гасцей.
4. каго (што) за што і з інф. Прапанаваць сесці, даўшы які-н. занятак, прымусіць рабіць што-н.
У. за піяніна.
У. чытаць.
5. што ў што. Пасадзіць пячыся (разм.).
У. хлеб у печ.
6. што чым. Саджаючы (расліны), заняць якую-н. прастору.
У. градку кветкамі.
7. перан., што і чаго ў што. Расходаваць, патраціць (сродкі, грошы; разм.).
У. многа грошай у будаўніцтва.
|| незак. уса́джваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. уса́джванне, -я, н. (да 1, 3, 4 і 6 знач.) і уса́дка, -і, ДМ -дцы, ж. (да 6 знач.; разм.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
fértig
1. a
1) гато́вы, зро́блены;
ein ~er Áufsatz гато́вае сачыне́нне;
~ wérden (mit D) спраўля́цца (з чым-н.);
das ist fix und ~ гэ́та зусі́м гато́ва;
óhne j-n ~ wérden абысці́ся без каго́-н.;
ich bin mit ihm ~ я не жада́ю мець з ім нічо́га агу́льнага;
~! ува́га! (каманда на старце)
2) уме́лы, майстэ́рскі;
éine ~e Hand háben быць спры́тным
2. adv уме́ла, па-майстэ́рску, адмысло́ва;
~ Deutsch spréchen* свабо́дна размаўля́ць па-няме́цку;
~ bríngen* даво́дзіць да канца́, спраўля́цца (з чым-н.);
~ máchen зрабі́ць, зако́нчыць, дарабі́ць
3. ~ máchen, sich падрыхто́ўвацца, быць напагато́ве;
~ stéllen вырабля́ць, рабі́ць
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
nichts pron indef нічо́га, нішто́;
gar ~ зусі́м [абсалю́тна] нічо́га;
so gut wie ~ ама́ль нічо́га;
in ~ ні ў чым;
das macht ~ нічо́га, гэ́та не бяда́;
um ~ und wíeder ~ ні за што, ні пра што;
das tut ~! гэ́та нічо́га (не зна́чыць)!, нічо́га!;
~ ánders als… не што і́ншае як…;
es lässt sich ~ máchen нічо́га не́льга зрабі́ць, нічо́га не зро́біш;
ich máche mir ~ daráus мне гэ́та ўсё адно́;
~ Geméinsames mit etw. (D) háben не мець нічо́га агу́льнага з чым-н.;
◊
mir ~, dir ~ без нічо́га ніцкага; ні се́ла ні па́ла;
ich máche mir ~ daráus гэ́та мне абыя́кава;
~ da! нічо́га падо́бнага!
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Verhältnis n -ses, -se
1) суадно́сіны, прапо́рцыя; машта́б, каэфіцые́нт;
úmgekehrtes ~ матэм. адваро́тная прапо́рцыя;
chémisches ~ хімі́чная ўласці́васць;
im ~ zu etw. (D) у параўна́нні з чым-н.
2) (zu D) адно́сіны (да каго-н., чаго-н.); су́вязь (з кім-н., чым-н.);
ínniges ~ це́сная су́вязь;
ein ~ éingehen* [ánknüpfen] завяза́ць адно́сіны
3) pl вару́нкі, абста́віны; стано́вішча;
er lebt in ärmlichen [dürftigen] ~sen ён жыве́ ў дрэ́нных умо́вах;
bei uns líegen die ~se ánders у нас умо́вы [вару́нкі] і́ншыя;
die näheren ~se дэта́лі, падрабя́знасці
4) сро́дкі, магчы́масці;
über séine ~se lében жыць не па сро́дках;
für méine ~se па маі́х сро́дках [магчы́масцях]
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
возбужда́ть несов.
1. (вызывать) выкліка́ць; (пробуждать) узбуджа́ць, абуджа́ць;
возбужда́ть удивле́ние выкліка́ць здзіўле́нне;
возбужда́ть аппети́т выкліка́ць апеты́т;
возбужда́ть де́ятельность узбуджа́ць (абуджа́ць) дзе́йнасць;
2. (поднимать, предлагать на обсуждение) узніма́ць, узбуджа́ць; (начинать) распачына́ць; заво́дзіць;
возбужда́ть вопро́с узніма́ць пыта́нне;
возбужда́ть проце́сс про́тив кого́-л. распачына́ць працэ́с су́праць каго́-не́будзь;
возбужда́ть де́ло о чём-л. заво́дзіць спра́ву аб чым-не́будзь;
3. (настраивать) настро́йваць;
возбужда́ть одни́х про́тив други́х настро́йваць адны́х су́праць другі́х;
4. (приводить в состояние нервного подъёма) узбуджа́ць; (волновать) хвалява́ць, узруша́ць; (распалять) распа́льваць;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дви́гать несов.
1. (перемещать) су́нуць, со́ваць, со́ўгаць; (тащить) цягну́ць; (толкать) штурха́ць, пхаць;
дви́гать столы́ со́ваць сталы́;
2. (приводить в движение) ру́хаць;
пружи́на дви́жет механи́зм часо́в спружы́на ру́хае механі́зм гадзі́нніка;
3. (шевелить) варушы́ць, кра́таць;
дви́гать па́льцами варушы́ць (кра́таць) па́льцамі;
4. (заставлять идти вперёд, направлять) ру́хаць;
дви́гать войска́ на неприя́теля ру́хаць во́йскі на во́рага;
5. перен. ру́хаць;
дви́гать нау́ку ру́хаць наву́ку;
6. перен. (побуждать) кірава́ць (кім, чым), накіро́ўваць (каго, што);
им дви́жет чу́вство сострада́ния ім кіру́е (яго́ накіро́ўвае) пачуццё спага́ды;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
злоI ср.
1. зло́, род. зла ср., лі́ха, -ха ср.; (беда) бяда́, -ды́ ж.;
наде́лать мно́го зла нарабі́ць шмат зла;
умышля́ть зло уст. заду́мваць зло;
употребля́ть во зло что́-л. злоўжыва́ць чым-не́будзь;
2. (досада, злость) злосць, род. зло́сці ж.;
◊
зло берёт злосць бярэ́;
со зла са зло́сці;
как на зло як на злосць, як на лі́ха;
зла не помнить (на ком) не злава́ць (на каго);
из двух зол выбира́ть ме́ньшее з двух ліх (бед) выбіра́ць ме́ншае (ме́ншую).
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сорва́ть сов.
1. сарва́ць, мног. пазрыва́ць;
сорва́ть я́блоко сарва́ць я́блык;
2. (снять рывком что-л. одетое) сарва́ць, мног. пазрыва́ць садра́ць, мног. паздзіра́ць;
сорва́ть ша́пку сарва́ць (садра́ць) ша́пку;
3. (взять лишнее) прост. злупі́ць, мног. пазлу́пліваць, садра́ць, мног. паздзіра́ць;
4. (стошнить) прост. вы́рваць, вы́ванітаваць;
5. (выместить) разг. спагна́ць;
сорва́ть зло́бу спагна́ць злосць;
◊
сорва́ть поцелу́й сарва́ць пацалу́нак;
сорва́ть го́лову сарва́ць галаву́;
сорва́ть ма́ску (с кого) сарва́ць ма́ску (з каго);
сорва́ть се́рдце (на ком, на чём) спагна́ць злосць (на кім, на чым);
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
спрэ́чка ж.
1. (абмеркаванне) Debátte f -, -n, Méinungsaustausch m -es; Diskussión f -, -en, Áussprache f -, -n;
распача́ць спрэ́чкі (на сходзе і пад.) die Diskussión [Debátte, Áussprache] eröffnen;
спыні́ць спрэ́чкі die Diskussión [Debátte, Áussprache] schlíeßen*;
спрэ́чкі бако́ў юрыд. Plädoyers [-dwɑ´je:s] pl, Schlússvorträge der Partéien;
2. (аспрэчванне) Streit m -(e)s, -e, Ábstreiten n -s, -; Ánfechtung f -, -en;
3. (барацьба) Kampf m -es, Kämpfe (з чым-н. gégen A, за што-н. um, für A)
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)