р. як грыбы́ пасля́ дажджу́ — расти́ как грибы́ по́сле дождя́;
у ро́це расце́ — во рту растёт;
вялі́кі р. — расти́ здоро́в
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пятля́ж., в разн. знач. пе́тля;
зашмаргну́ць ~лю́ — затяну́ть пе́тлю;
апіса́ць ~лю́ — ав. описа́ть пе́тлю;
рабі́ць ~лю́ — ав. де́лать пе́тлю;
пе́тлі зае́чых слядо́ў — пе́тли за́ячьих следо́в;
○ мёртвая п. — ав. мёртвая пе́тля;
◊ хоць у ~лю́ лезь — хоть в пе́тлю лезь;
шука́ць ~лі́ на шы́ю — лезть в пе́тлю; иска́ть пе́тлю на ше́ю
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
хвала́ж.
1. хвала́;
2.в знач. сказ. сла́ва, хвала́;
х. вам, адва́жныя геро́і! — сла́ва вам, отва́жные геро́и!;
х. і паша́на — хвала́ и честь;
◊ адна́ х. — одна́ сла́ва;
пець хвалу́ — петь дифира́мбы;
х. бо́гу — сла́ва бо́гу;
адзі́н хоць з’еш вала́, дык адна́ х. — посл. оди́н хоть съешь вола́, так одна́ сла́ва
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ра́зам, прысл.
1. Сумесна, у сукупнасці з кім‑, чым‑н. І радасць уцехі, і горкія слёзы Дзялілі вы, разам ў жыцці ідучы.Броўка.[Пніцкі:] — Адзін скажа, другі скажа, дык яно разам як збярэцца — паглядзіш тады, дык яно нешта і выходзіць.Чорны.— Ну што? наеліся аладак? — Жартуе дзядзька тут з малымі Ды йдзе ўжо ў хату разам з імі.Колас.Чаму заўсёды ходзяць разам, Заўсёды разам — боль і радасць?Мацяш.
2.Разм. Адначасова. — Чаго ж бо ты цягаўся па падворку? — з ціхай ласкаю і разам з нейкім дакорам сказала маці.Колас.Канчаўся адлёт жураўлёў, а разам з ім і пагодлівае бабіна лета з яго белымі туманамі, павуцінай на ржышчы і барвовай квеценню лісцяў.Асіпенка.Хоць снягоў на дрэвах пена, Хоць займае вецер дух, — На дварэ заліўся певень Разам з песняй маладух.Янішчыц.
3. У адзін прыём. Амаль улабкі са мной прывіталася Алена Іванаўна. Не разабраўшы, што яна такое сказала мне, я адказаў ёй разам: — Ага, добры дзень.Ермаловіч.
4. Усяго (агульная сума чаго‑н.).
•••
Разам з тым — у той жа час, адначасова.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пашко́дзіць, ‑шкоджу, ‑шкодзіш, ‑шкодзіць; зак.
1.каму-чаму. Зрабіць шкоду. З-за сваёй радасці за дачку яны [бацькі] не хацелі заўважаць ні яе дробных капрызаў, ні тых рысаў характару, якія ў далейшым маглі пашкодзіць ёй у жыцці.Хадкевіч.Паклёпніцкі фельетон, які з’явіўся ў газеце, не толькі не пашкодзіў Лемяшэвічу, але яшчэ вышэй узняў яго аўтарытэт.Кучар./убезас.ужыв.— Табе, маці, адпачыць бы перад вечарам не пашкодзіла... — сказаў Міхал.Карпаў.
2.што. Зрабіць няспраўным, сапсаваць. Выбух пашкодзіў два іншыя «юнкерсы».Шамякін./убезас.ужыв.Нават радыё перастала гаварыць — дзесьці пашкодзіла сець.Гроднеў.//безас.каго-што. Параніць; панесці шкоду здароўю. Рана была не вельмі сур’ёзная — пашкодзіла трохі левую руку, — так што ў шпіталі прыйшлося паляжаць нядоўга.Шахавец.«А як жа вы самі? — пачала непакоіцца жанчына. — Вас хоць нічога, не пашкодзіла?»Кулакоўскі.
3. Перашкодзіць. — Лепшага месца я і не чакаў: ціхае, глухое. Нішто не пашкодзіць весці працу, — прамовіў Лабановіч.Колас.Хоць і прыйшоў Пеця ў школу з вялікім спазненнем, гэта ўсё ж не пашкодзіла яму хутка выбіцца ў першыя вучні.Ракітны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
drapać
drap|ać
незак.
1. скрэбці, драпаць;
pies ~ie do drzwi — сабака драпае дзверы (скрабецца ў дзверы);
2. чухаць;
~ać głowę — чухаць галаву;
3. пяршэць;
~ie w gardle — дзярэ (пяршыць) у горле;
4. крэмзаць;
chce się ściany (ścianę) ~ać! — хоць галавой аб сцяну!
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
whatever
[hwʌtˈevər]1.
pron.
усё, што; што б ні
Do whatever you like — Рабі́, што хо́чаш
I am right, whatever you think — Мая́ пра́ўда, што б ты сабе́ ні ду́маў
2.
adj.
1) абы́-які́, які б ні быў
for whatever reason — дзе́ля яко́й бы ні было́ прычы́ны
2) які́-не́будзь
I have no plans whatever — Я ня ма́ю анія́кіх пля́наў
is there any hope whatever? — Ці ёсьць хоць яка́я надзе́я?
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
even
[ˈi:vən]1.
adj.
1) з ро́ўнай паве́рхняй; гла́дкі
2) ро́ўны; адно́лькавы; раўнаме́рны
with an even motion — ро́ўным хо́дам
in even shares — паро́ўну, на ро́ўныя ча́сткі
even distribution — раўнаме́рнае разьмеркава́ньне
3) цо́тны
even number — цо́тны лік
4) дакла́дны, якра́з
5) спако́йны, ураўнава́жаны (хара́ктар)
2.
adv.
1) ро́ўна, паро́ўну
2) якра́з; на́ват; аж
even unto death — аж да сьме́рці
even if, informal — хоць бы, на́ват, на́т
•
- be even
- get even
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
пух пух, род. пу́ху м.;
ко́зий пух казі́ны пух;
лебя́жий пух лебядзі́ны пух;
◊
ры́льце в пуху́ ры́льца ў пуху́;
в пух и прах у пух і прах, нашчэ́нт, ушчэ́нт, датла́;
ни пу́ха, ни пера́ ні пу́ху, ні пе́р’я; ляшчы́ ды акуні́;
Ни пу́ха, ни пера́ — К чёрту Ры́бна вам — Хоць не ры́бна, зато́е ю́шна.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ламані́на,
Разм.
1. Тупыя працяглыя болі ў касцях, суставах, мышцах. Хоць і адчувалася яшчэ ламаніна ў касцях і кружылася галава, але Рыгор узяўся за справу.Барашка.
2.перан. Знішчэнне, разбурэнне чаго‑н. старога, традыцыйнага; ломка. [Ячны:] — Я гэта, брат, чытаў нядаўна «Цаліну» і думаў, — няўжо і ў нас, калі калгас будзем рабіць, такая самая ламаніна пачнецца, як там?..Брыль.// Неспакой, беспарадак, мітусня, выкліканыя нечаканай пераменай. Брат раптам ажывіўся і гаварыў далей: — Ламаніна там нейкая ідзе... І што цікава,.. што ламаніну.. распачалі жанчыны.Чарнышэвіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)