водомёт
1. (фонтан) уст. фанта́н, -на м.;
2. мор. вадамёт, -та м.;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
отча́лить сов.
1. (отвязать) мор. адча́ліць;
2. (отплыть) адча́ліць, адплы́сці, адплы́ць, ад’е́хаць;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
рыск м., мор., ав., охотн. рыск, род. ры́ску м., ры́сканне, -ння ср.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
О́ЎЭН ((Owen) Роберт) (14.5.1771, Ньютаўн, Вялікабрытанія — 17.11.1858),
англійскі утапічны сацыяліст. У 1791—1829 прадпрымальнік, кіраўнік буйных фабрык. Займаўся філантрапічнай дзейнасцю; пачынальнік фабрычнага заканадаўства. Асн. творы: «Лекцыі пра зусім новы стан грамадства» (1830), «Кніга пра новы маральны свет» (1836—44), «Рэвалюцыя ў свядомасці і дзейнасці чалавечага роду...» (1849). Будучае бяскласавае грамадства ўяўляў як федэрацыю самакіравальных абшчын, кожная з якіх аб’ядноўвала 300—2000 чалавек. У працоўных калоніях (камунах), арганізаваных на грамадскай уласнасці, насельніцтва падзялялася на 8 груп у залежнасці ад узросту. Адмаўляў сац. рэвалюцыі і гвалтоўны шлях пераўтварэння грамадства. Спадзяваўся на выхаванне і асветніцтва як гал. шлях пабудовы гуманнага грамадства. У адрозненне ад ідэйных папярэднікаў (Т.Мор і Т.Кампанела) зрабіў спробу практычнай рэалізацыі свайго сац. праекта. Арганізатар прац. камун у Англіі і ЗША (большасць з іх былі нежыццядзейнымі). Яго вучэнне і практычная дзейнасць значна паўплывала на сац.-грамадскую думку і сац. практыку Зах. Еўропы (напр., утапічны сацыялізм быў адным з тэарэт. вытокаў марксізму).
Тв.:
Рус. пер. — Избр. соч. Т. 1—2. М.; Л., 1950.
Т.І.Адула.
т. 11, с. 458
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Ма́рыць (безас.) ’марыць, зморваць (пра сон)’ (Ян., ТС), мары́цца ’таміцца, мучыцца, стамляцца, знясільвацца’ (ТСБМ, Нас.: паст., валож., КЭС, лаг., Сл. ПЗБ). Рус. ма́рить, мари́ть (безас.) ’моцна стамляць, расслабляць, хіліцца да сну’. Да ма́рыва (гл.).
Мары́ць 1, моры́ць ’атручваць’, ’стамляць’, ’мардаваць, мучыць, даводзіць да знямогі’, ’набліжаць смерць’ (КЭС, лаг.; ТСБМ, Власт, Нас., Яруш., ТС). Да мор (гл.).
Мары́ць 2 ’трымаць драўніну ў вадзе, у спецыяльным растворы для надання ёй цёмнага колеру’ (ТСБМ). Укр. мари́ти, рус. мори́ть, чэш. mořiti, славац. moriť. Роднаснае да ст.-грэч. μορύσσω ’пэцкаць, рабіць чорным’. Параўн. таксама мара́ць, мара́ты ’брудны’ (Махэк₂, 374).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
абарда́ж, -жу м., мор. аборда́ж;
○ узяць (браць) на а. — взять (брать) на аборда́ж
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ру́бка I ж. (действие) плотн., горн. ру́бка
ру́бка II ж., мор., ав. ру́бка
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ры́фавы I ри́фовый; см. рыф I
ры́фавы II мор. ри́фовый; см. рыф II
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
рэйд I м., мор. рейд
рэйд II, -ду м., в разн. знач. рейд
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
кильва́тер мор. кільва́тар, -ра м.;
идти́ в кильва́тер (кильва́тере) ісці́ ў кільва́тар (кільва́тары);
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)