ПЫТА́ЛЬНЫ СКАЗ,
сказ, які выражае недахоп інфармацыі пра пэўны аб’ект і патрабуе адказу на пытанне. Напр.: «Ці хопіць светлых, звонкіх думак-слоў, // Ці гладка пойдзе песня-дабрадзейка?» (Я.Купала).
Фармальныя паказчыкі значэння пытальнасці: пытальная інтанацыя («Дождж яшчэ ідзе?»), пытальныя словы — часціцы «ці», «хіба», «а», «няўжо»; займеннікі «хто», «што», «чый», «які», «колькі»; прыслоўі «дзе», «калі», «як», «куды», «адкуль», «навошта». Важную ролю ў пабудове П.с. адыгрывае лагічны націск, які дазваляе дакладна ўказаць, якой інфармацыі не хапае («Ко́ля прыехаў?» — «Коля прые́хаў?»). Як П.с. у маўленні могуць афармляцца: рытарычны вокліч («Хто яго не ведае?!»), альтэрнатыўнае запытанне («Гэту кнігу возьмеш ці тую?»), даданая ч. складанага сказа («Я ўсё гадаў, хто мог мне тэлефанаваць»), пабуджэнне («Ты пачнеш нарэшце працаваць?!»), перапытанне-паўтор («Кажаш, ужо прачытаў? Вазьмі другі раман»), пацвярджэнне («А як жа іначай? Так і трэба было!»). У канцы П.с. ставіцца пытальнік (?).
А.Я.Міхневіч.
т. 13, с. 153
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
перастро́іць, ‑строю, ‑строіш, ‑строіць; зак.
1. каго-што. Змяніць строй, размясціць у страі іначай. Перастроіць батальён. Перастроіць баявыя разлікі. Перастроіць людзей у шарэнгі.
2. што. Пераключыць на іншую хвалю (радыёпрыёмнік і пад.). Перастроіць прыёмнік на кароткія хвалі.
3. што. Настроіць іначай (музычны інструмент). Перастроіць гітару на другі лад.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
перасука́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае і ‑сучу, ‑сучаш, ‑суча; зак., што.
1. Ссукаць нанава, іначай.
2. Ссукаць, пасукаць усё, многае.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
расфіласо́фствавацца, ‑ствуюся, ‑ствуешся, ‑ствуецца; зак.
Разм. Пачаць філасофстваваць. — Збажына і тая расце іначай на вольнай зямлі, — расфіласофстваваўся дзед. Васілевіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
перагла́дзіць, ‑джу, ‑дзіш, ‑дзіць; зак., што.
1. Пагладзіць прасам нанава, іначай, яшчэ раз.
2. Пагладзіць усё, многае. Перагладзіць усю бялізну.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пераклеймава́ць, ‑кляймую, ‑кляймуеш, ‑кляймуе; зак., што.
1. Паклеймаваць усё, многае. Пераклеймаваць усе тавары.
2. Паклеймаваць нанава, іначай, паставіць новае кляймо.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
перамежава́ць, ‑мяжую, ‑мяжуеш, ‑мяжуе; зак., што.
Спец.
1. Размежаваць нанава, іначай. Перамежаваць палі.
2. Размежаваць усё, многае. Перамежаваць усю зямлю.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пераразлі́к, ‑у, м.
Разлік, зроблены нанава, іначай. Тут жа [на сходзе] усё ўдакладнялі, рабілі пераразлікі, больш разумна расстаўлялі людзей і цягло. Шамякін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
перасартава́ць, ‑тую, ‑туеш, ‑туе; зак., што.
1. Рассартаваць нанава, іначай. Перасартаваць яблыкі.
2. Рассартаваць, пасартаваць усё, многае. Перасартаваць усё насенне.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
перастры́гчыся, ‑стрыгуся, ‑стрыжэшся, ‑стрыжэцца; ‑стрыжомся, ‑стрыжацеся, ‑стрыгуцца; зак.
1. Пастрыгчыся нанава, іначай. Перастрыгчыся пад бокс.
2. Пастрыгчыся — пра ўсіх, многіх.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)