НЕНАДАВЕ́Ц (Аляксей Міхайлавіч) (н. 12.2.1958, в. Чухава Пінскага р-на Брэсцкай вобл.),
бел. фалькларыст, літ.-знавец, краязнавец. Д-рфілал.н. (1995). Скончыў Гомельскі ун-т (1980) і працаваў у ім у 1985—89. З 1992 у Ін-це мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору Нац.АН Беларусі. Даследуе бел. міфалогію, краязнаўства, бел. фальклор, узаемасувязі л-ры з фальклорам і міфалогіяй: манаграфіі «Пакланіцеся дубу», «Святло таямнічага вогнішча» (абедзве 1993), «Каму пакланяліся продкі» (1996), «За смугою міфа», «Чорт у легендах і паданнях беларусаў» (абедзве 1999); складальнік зб-каў назваў населеных пунктаў паводле легенд і паданняў «Міншчына» (1998), «Гродзеншчына» (1999).
Тв.:
Крэпасць на Бярэзіне. Мн., 1993;
Брэстчына. Мн., 1995;
Тэадор Нарбуг. Мн., 1996;
Летапіс горада на Бярэзіне (1387—1917). Мн., 1998.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
каду́к
(польск. kaduk, ад лац. caducus)
1) права на атрыманне спадчыны без завяшчання ў даўняй Беларусі (16—17 ст.);
2) чорт, д’ябал; 3)уст. тое, што і эпілепсія.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
распу́снічаць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак.
Весці распуснае, непрыстойнае жыццё. [Гарлахвацкі:] Чорт знае што! З вуліцы зброд ўсялякі лезе ў кабінет. Пляткараць, распуснічаюць.Крапіва.Распуснічае іншы ўсе часы, А пасівеюць валасы — Ён каяцца, маліцца пачынае.Корбан.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
kaduk
м.
1. кадук; чорт;
u ~a! — каб яго кадук (чорт) узяў!;
2.юр. вымарачная спадчына;
prawem ~a — незаконна; без усялякага права
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
сатана́миф., бран. сатана́, -ны́м.; д’я́бал, -бла м., чорт, род. чо́рта м.; разг. шама́н, -на́м.;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
crafty[ˈkrɑ:fti]adj. хі́тры, кава́рны;
a crafty politician хі́тры палі́тык;
as crafty as a fox хі́тры як ліса́;
He is a crafty old devil. Ён хітры як чорт.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
verflúchenvt пракліна́ць, кля́сці;
◊
verflúcht und zúgenäht! каб яго́ [яе́, іх] чорт узяў!
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
diasek :
co u ~ka? — што за чорт?; што за трасца?
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
rokita
ж.
1. ракіта;
2. галінка ракіты;
3. лясун, чорт
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
залаві́ць, ‑лаўлю, ‑ловіш, ‑ловіць; зак.
Абл.
1.каго-што. Злавіць, захапіць. [Ганна:] Дык ты, Зоська, глядзі, асцерагайся. Чорт яму.. верыў, гатоў яшчэ залазіць дзе адну, ды...Крапіва.
2. Атрымаць (удар). [Мікіта:] Вой! вой! вой! Залавіў па пальцы!Чарот.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)