оли́вковый алі́ўкавы;
оли́вковое де́рево алі́ўкавае дрэ́ва;
оли́вковое ма́сло алі́ўкавы але́й;
оли́вковый цвет алі́ўкавы ко́лер;
оли́вковая ветвь перен. алі́ўкавая галіна́ (галі́нка).
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
цветки́ мн., уменьш.
1. кве́ткі, -так, ед. кве́тка, -кі ж., кра́скі, -сак, ед. кра́ска, -кі ж.;
2. см. цвет 3;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
мату́з, ‑а, м.
Разм.
1. Скручаная вузкая палоска тканіны, шнурочак для завязкі. Суконным тугім матузом Кустам завязалі галовы, Каб вецер дрыготкі і гром З іх цвет не атрэслі ліловы. Калачынскі.
2. пераважна мн. (матузы́, ‑оў). Завязкі ў фартуху, шапцы-вушанцы і пад. Зося спрабавала завязаць непакорлівыя матузы халата, але рукі дрыжалі, матузы выслізгвалі з пальцаў. Стаховіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
грана́тавы I грана́товый;
~вае дрэ́ва — грана́товое де́рево;
г. ко́лер — грана́товый цвет
грана́тавы II грана́товый;
г. бранзале́т — грана́товый брасле́т
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
алі́ўкавы оли́вковый;
~вае дрэ́ва — оли́вковое де́рево;
а. але́й — оли́вковое ма́сло;
а. ко́лер — оли́вковый цвет;
◊ ~вая галі́нка — оли́вковая ветвь
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ружо́віцца несов.
1. розове́ть; окра́шиваться в розо́вый цвет, станови́ться ро́зовым; быть ро́зовым;
2. (виднеться — о розовых предметах) розове́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пазалаці́ць сов.
1. (покрыть позолотой) позолоти́ть, перезолоти́ть;
2. (окрасить в жёлтый, золотистый цвет) позолоти́ть;
◊ п. пілю́лю — позолоти́ть пилю́лю
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
эле́ктрык м. эле́ктрик;
інжыне́р-э. — инжене́р-эле́ктрик;
рабо́чы-э. — рабо́чий-эле́ктрик
электры́к прил., нескл. (цвет голубовато-синий) электри́к
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
КОЛЕРАМЕ́ТРЫЯ (ад колер + ...метрыя),
навука аб метадах колькаснага вызначэння колеру (яго тону, яркасці). У выніку колерных вымярэнняў вызначаюцца 3 лікі — колерныя каардынаты ў выбранай сістэме 3 асн. колераў, якія поўнасцю вызначаюць колер пры пэўных стандартызаваных умовах яго разглядання.
К. заснавана на тым, што пры змешванні трох асн. колераў (кожны з іх не ўзнаўляецца 2 астатнімі) у пэўных колькасцях можна атрымаць усе магчымыя колеры. Ідэя трохкампанентнага колернага зроку прапанавана М.В.Ламаносавым, развівалі яе Дж.Максвел і Г.Грасман. Вымяраюць колер з дапамогай колераметраў, дзе змешваюць асн. колеры ў такіх суадносінах, каб атрымаць колер, эквівалентны даследаванаму. Карыстаюцца таксама колернымі атласамі для параўнання атрыманага колеру з узорамі. Ідэі і метады К. шырока выкарыстоўваюцца ў каляровым кіно і тэлебачанні, тэкст. і лакафарбавай вытв-сці.
Літ.:
Ивенс Р.М. Введение в теорию цвета: Пер. с англ. М., 1964;
Луизов А.В. Цвет и свет. Л., 1989.
В.В.Валяўка.
т. 8, с. 390
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЛІ́ПА (Tilia),
род кветкавых раслін сям. ліпавых. Каля 50 відаў. Пашыраны ў Паўн. паўшар’і. На Беларусі 1 дзікарослы від — Л. драбналістая, або сэрцалістая (T. cordata), і каля 30 інтрадукаваных відаў і форм: Л. амерыканская (T. americana), лямцавая, або венгерская, ці серабрыстая (T. tomentosa), еўрапейская (T. europaea), крымская (T. euchlora) і інш. Расце ў шыракалістых, часам хвойна-лісцевых лясах, утварае ліпавыя лясы.
Лістападныя дрэвы з шырокай раскідзістай кронай выш. да 40 м. Жывуць 300—400 гадоў. Кара гладкая, на старых дрэвах патрэсканая. Лісце круглавата-яйцападобнае, чаранковае, зубчастае. Кветкі двухполыя, жаўтаватыя, духмяныя, у шчыткападобных пазушных суквеццях. Плод — арэшак, ядомы. Мяккая драўніна ідзе на выраб муз. інструментаў, фанеры, мэблі, тары. З лубу вырабляюць вяроўкі, рагожы. З насення атрымліваюць харч. алей (нагадвае міндальны або персікавы). Высушаныя кветкі (ліпавы цвет) патагонны і гарачкапаніжальны сродак. Ліпавы мёд (ліпіца) — адзін з лепшых. Лясныя, лесамеліярац., глебаахоўныя, глебапаляпшальныя, дэкар., лубяныя, меданосныя, перганосныя, лек. расліны.
т. 9, с. 271
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)