гемаглабінапа́ тыя
(ад гемаглабін + -патыя )
хваравіты стан чалавека, абумоўлены наяўнасцю ў эрытрацытах аднаго або некалькіх паталагічных гемаглабінаў.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
до́ хлы , ‑ая, ‑ае.
1. Здохлы, мёртвы (пра жывёлу, насякомых). Дохлы кот. Дохлая мыш.
2. перан. Разм. Хілы, кволы, хваравіты . Справіў ён [Набілкін] сабе палатняны шацёр, .. сеў на сваю дохлую кабылку і паехаў у свет. Якімовіч .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Нямо́ глы ’слабы, хваравіты ’ (Сл. ПЗБ , Сцяшк. ). Архаізм, параўн. ст.-чэш. nemohlý ’тс’, да магчы (Махэк₂ , 395), параўн. немагчы́ ’недамагаць’, німагушчы ’слабы’ (Сл. ПЗБ ).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
нездоро́ вый
1. нездаро́ вы; (болезненный) хвараві́ ты ; (больной) хво́ ры; (слабый) няду́ жы;
2. (вредный) нездаро́ вы;
нездоро́ вый кли́ мат нездаро́ вы клі́ мат;
нездоро́ вые привы́ чки нездаро́ выя прывы́ чкі.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
летаргі́ я
(гр. lethargia)
хваравіты стан, падобны на працяглы сон, пры якім пульс і дыханне амаль не адчуваюцца.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
недалу́ гі , недалу́ жны разм.
1. (хваравіты í nfällig (няскладны , няўклюдны ) plump, lí nkisch, ú n geschickt; ú ngefüge (няскладны ); ú nbeholfen (бездапаможны )
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
няду́ жы , ‑ая, ‑ае.
Слабы фізічна; хваравіты . Рэдкія асобы заставаліся пры хатах: дзе бабулька старая з дзіцём, дзе нядужы дзядок. Гартны . Падкасіла старога настаўніка хвароба.. Ён два месяцы праляжаў у ложку і цяпер яшчэ быў нядужы. Шамякін .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
падупа́ лы , ‑ая, ‑ае.
Разм.
1. Які трохі запаў, уваліўся. Коні як коні, брыгадныя рабацягі, з падупалымі лінючымі бакамі. Лось .
2. Які пачаў занепадаць. Падупалая гаспадарка.
3. Слабы, хваравіты . Падупалы здароўем чалавек. // перан. Паніжаны; паслабелы. Падупалы настрой.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ча́ хлы , ‑ая, ‑ае.
1. Які дрэнна, слаба расце (пра расліны); вялы, чэзлы. Вецер парывіста і нечакана павярнуўся з усходу, узвіхрыў слупы пылу, прынёс са стэпу горкі пах дыму, затрос чахлыя кусты акацый. Хомчанка .
2. Хваравіты , кволы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кво́ лы , -ая, -ае.
1. Фізічна слабы, хваравіты .
Кволае дзіця.
Кволае здароўе.
2. Далікатны, маладзенькі, які слаба развіваецца (пра расліны, грыбы і пад. ).
Кволыя парасткі.
Кволыя сыраежкі.
3. Невялікі па сіле, інтэнсіўнасці, напружанасці.
К. голас.
К. плач.
4. Недастаткова моцны; нетрывалы.
Кволае крэсла.
5. перан.
Кволыя спадзяванні.
|| наз. кво́ ласць , -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)