па́льчык, ‑а, м.
Памянш.-ласк. да палец (у 1, 2 знач.).
•••
Пальчыкі абліжаш (абліжаце) гл. абліваць.
Хадзіць на пальчыках гл. хадзіць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
разрэ́заць, -рэ́жу, -рэ́жаш, -рэ́жа; -рэ́ж; -рэ́заны; зак.
1. гл. рэзаць.
2. што. Зрабіць рану на чым-н.; парэзаць.
Р. палец.
|| незак. разраза́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е і разрэ́зваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. разраза́нне, -я, н., разрэ́з, -у, м. і разрэ́званне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
зашчыме́ць сов.
1. разг. заса́днить;
~ме́ў па́лец — заса́днил па́лец;
2. перен. (о щемящем чувстве) защеми́ть;
~ме́ла сэ́рца — защеми́ло се́рдце;
~ме́ла ў грудзя́х — безл. защеми́ло в груди́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
да́ктыль
(гр. daktylos = палец)
трохскладовая вершаваная стапа з націскам на першым складзе.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
пальча́ты, ‑ая, ‑ае.
1. Падобны формаю на палец (у 1 знач.). Пальчатыя лісты.
2. Які мае пальцы (у 3 знач.). Пальчаты культыватар.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прасы́каць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак.
1. Абазвацца сыканнем. — Цсс... — прасыкаў замест адказу Дзіма, прыклаўшы палец да губ. Якімовіч.
2. Сыпаць некаторы час.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
wskazujący
указальны;
palec wskazujący — указальны палец
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
рассячы́ сов., в разн. знач. рассе́чь; (рубя, разделить на части — ещё) разруби́ть;
р. бервяно́ — рассе́чь (разруби́ть) бревно́;
р. па́лец — рассе́чь па́лец;
парахо́д рассе́к хва́лі — парохо́д рассе́к во́лны
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Мязю́к, мезюк, мізюк ’мезены палец’ (ТС), мезюн, мізюн ’тс’ (ТС). Аналагічна утварэнню літ. maželisч mažylis, але з іншымі суфіксамі. Балтызмы. Параўн. літ. mažiukas ’мезены палец’. У апошніх бел. лексемах суфікс ‑ук быў заменены на -ун у той жа функцыі (аб ім гл. Сцяцко, Афікс. наз., 123).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Перамяжы́ць (пірамяжыць) ’заспакоіць, абязболіць’ (Варл.). Няясна. Магчыма, балтызм, параўн. літ. pėrmegzti ’перавязаць (напр., палец)’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)