хо́рамны, ‑ая, ‑ае.
Той, хто валодае хорамам, жыве ў хораме. Ты [князь] ўсё золатам хочаш прыцьміць, загаціць... Ці ж прыгледзеўся, хорамны княжа? Кроў на золаце гэтым людская блішчыць, Кроў, якой і твая моц не змажа. Купала.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Псяю́ха ’пра таго, хто выклікае агіду, нянавісць (лаянка)’ (Нас., Гарэц., Байк. і Некр., ТСБМ), ’сабачая кроў’ (Нік. Очерки, Доўн.-Зап., 2). З польск. psiajucha < psia jucha ’сабачая кроў’ (эўфемізм кляцьбы, параўн. псялыга, гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
АО́РТА (грэч. aortē),
у чалавека галоўная артэрыя вялікага круга кровазвароту, што выносіць кроў з левага жалудачка сэрца. Каля выхаду з яго аорта наз. ўзыходнай (даўж. яе каля 6 см), потым утварае дугу аорты, пераходзіць у сыходную аорту, праходзіць уздоўж пазваночніка праз грудную і брушную поласці. У млекакормячых жывёл і чалавека існуе левая дуга аорты, у птушак — правая. У рыб ад брушной аорты адыходзяць шчэлепныя артэрыі. Яны падзяляюцца на капіляры, з якіх кроў цячэ ў 2 прадаўгаватыя ствалы — карані спінной аорты; абедзве зліваюцца ў няпарную спінную аорту.
т. 1, с. 410
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПРЫЧА́СЦЕ, еўхарысція,
галоўны абрад, адно з 7 таінстваў у праваслаўнай і каталіцкай цэрквах. Займае цэнтр. месца ў літургіі. У час П. веруючыя з’ядаюць кавалачак асвячонага хлеба і выпіваюць лыжачку віна, якія сімвалізуюць «цела і кроў» Ісуса Хрыста, і тым самым далучаюцца да «боскай сутнасці». Лічыцца, што ў час апошняй трапезы Ісус Хрыстос частаваў сваіх вучняў віном і хлебам, ператвараючы іх у цела і кроў сваю, наказваў захоўваць гэты абрад у памяць аб ім. У пратэстанцкіх цэрквах П. разглядаецца як сімвалічны абрад, а не як таінства.
т. 13, с. 87
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
адсмакта́ць, -макчу́, -мо́кчаш, -мо́кча; -макчы́; -макта́ны; зак.
1. што і чаго. Смактаннем адпіць, убавіць, адцзяліць.
П’яўкі адсмакталі кроў.
2. Скончыць смактаць.
|| незак. адсмо́ктваць, -аю, -аеш, -ае (да 1 знач.).
|| наз. адсмо́ктванне, -я, н.
|| прым. адсмо́ктвальны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
драко́наў: ~нава дрэ́ва бот. драко́новое де́рево;
~нава кроў — хим. драко́нова кровь
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
запе́чаны
1. запечённый; см. запячы́ 1;
2.: ~ная кроў запёкшаяся кровь
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ледзяне́ць несов. ледене́ть;
◊ кроў ~не́е ў жы́лах — кровь ледене́ет в жи́лах
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
venous [ˈvi:nəs] adj.
1. anat. вяно́зны;
venous blood вяно́зная кроў
2. bot. жылкава́ты (пра лісце)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Кро́ўна ’цяжка, горка, бядотна’ (ТС). Да кроў (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)