Наста́лак (пасталоў ’сякера для кляпання кос’ (драг., Жыв. сл., Клім.). Ад настиліць ’наварыць сталлю’ (Бяльк.), настилюваты ’пакрываць сталлю’ (драг., Жыв. сл.), настальваць ’наводзіць што-небудзь жалезнае сталлю’ (Нас.), да сталь (гл.); настиліць ’набіць’ (Бяльк.) узнікла на базе папярэдняга значэння, параўн. настиліць зубы ’ўдарыць па зубах’ (Грыг.), настиліваць ’перан. рабіць ударамі сіне-барвовыя знакі’: пакалываць, насталиць кому носъ, вочы (Нас.), з далейшым развіццём семантыкі параўн. насталіць нос ’паставіць у няёмкае становішча’, насталіць (каго-небудзь) ’падгаварыць, сагітаваць’ (Растарг.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Страхава́ць ‘забяспечваць, засцерагаць’, ‘заключаць дамову пра выплату кампенсацыі’ (ТСБМ), стрыхава́ць ‘тс’ (Янк. 1), страхо́ўка ‘плацеж паводле дамовы аб кампенсацыі страт’ (Сержп., Бяльк.), стрыхо́ўка ‘тс’ (Янк. 1). З рус. страхова́ть ‘тс’, страхо́вка ‘тс’, якое ад страх, гл. (Фасмер, 3, 772). Магчыма, на падставе эліпсіса ўстойлівых спалучэнняў тыпу на свой страх, параўн. у Даля: “страховать… отдавать кому на страх, на ответ, ручательство”, аналагічна ням. Sorge ‘клопат’ (з больш ранняга ‘страх перад пагрозай’), Versorgen ‘забяспечваць’, гл. Новое в рус. этим., 222.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
зы́чыць несов. жела́ть;
з. дабра́ каму́-не́будзь — жела́ть добра́ кому́-л.
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
намы́ліць сов. намы́лить;
◊ н. галаву́ (шы́ю) — каму намы́лить го́лову (ше́ю) кому
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
падалуча́цца (да каго, чаго) сов. (о многих) присоедини́ться (к кому, чему)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ненанесе́ние ненанясе́нне, -ння ср.;
ненанесе́ние уще́рба безопа́сности (кому) полит. ненанясе́нне ўро́ну бяспе́кі (каму).
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
несдоброва́ть / несдоброва́ть (кому, чему) дабро́м не ско́нчыцца, не міну́ць бяды́ (лі́ха) (каму, чаму).
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
подде́латься
1. (под кого, что) падрабі́цца;
2. (к кому) разг. паддо́брыцца, падліза́цца, прыстасава́цца;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
потре́ба уст. патрэ́ба, -бы ж.;
на потре́бу кому́-л. на патрэ́бу каму́-не́будзь.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Consuere alicui os
Зашываць камусьці рот.
Зашивать кому-то рот.
бел. Закрыць/замазаць/заціснуць рот.
рус. Заткнуть рот.
фр. Clouer la bouche à qn (Забить гвоздями рот кому-либо).
англ. To shut somebody’s mouth (Закрыть кому-то рот).
нем. Den Mund stopfen (Заткнуть рот). Den Mund verbieten (Запретить говорить).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)