хлебарэ́зка

‘прыстасаванне для рэзкі хлеба’

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. хлебарэ́зка хлебарэ́зкі
Р. хлебарэ́зкі хлебарэ́зак
Д. хлебарэ́зцы хлебарэ́зкам
В. хлебарэ́зку хлебарэ́зкі
Т. хлебарэ́зкай
хлебарэ́зкаю		 хлебарэ́зкамі
М. хлебарэ́зцы хлебарэ́зках

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

хра́п

‘упор для спынення частак механізма, якія рухаюцца’

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. хра́п хра́пы
Р. хра́па хра́паў
Д. хра́пу хра́пам
В. хра́п хра́пы
Т. хра́пам хра́памі
М. хра́пе хра́пах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, sbm2012, tsblm1996.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

апара́т

‘спецыяльная прылада для выканання якой-н. работы’

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. апара́т апара́ты
Р. апара́та апара́таў
Д. апара́ту апара́там
В. апара́т апара́ты
Т. апара́там апара́тамі
М. апара́це апара́тах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

перапа́д

‘збудаванне для рэгулявання руху вады ў каналах’

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. перапа́д перапа́ды
Р. перапа́да перапа́даў
Д. перапа́ду перапа́дам
В. перапа́д перапа́ды
Т. перапа́дам перапа́дамі
М. перапа́дзе перапа́дах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

прататро́ф

‘мікраарганізм, які не патрабуе для свайго развіцця гатовых вітамінаў, амінакіслот і г.д.’

назоўнік, агульны, адушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. прататро́ф прататро́фы
Р. прататро́фа прататро́фаў
Д. прататро́фу прататро́фам
В. прататро́фа прататро́фаў
Т. прататро́фам прататро́фамі
М. прататро́фе прататро́фах

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

прататро́ф

‘мікраарганізм, які не патрабуе для свайго развіцця гатовых вітамінаў, амінакіслот і г.д.’

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. прататро́ф прататро́фы
Р. прататро́фа прататро́фаў
Д. прататро́фу прататро́фам
В. прататро́ф прататро́фы
Т. прататро́фам прататро́фамі
М. прататро́фе прататро́фах

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

по́рт

‘месца для стаянкі, рамонту, разгрузкі суднаў’

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. по́рт парты́
по́рты
Р. по́рта парто́ў
Д. по́рту парта́м
В. по́рт парты́
по́рты
Т. по́ртам парта́мі
М. по́рце парта́х

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, sbm2012, tsblm1996.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

чака́н

‘штэмпель для выбівання відарысаў; адбітак відарыса; інструмент; зброя’

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. чака́н чака́ны
Р. чака́на чака́наў
Д. чака́ну чака́нам
В. чака́н чака́ны
Т. чака́нам чака́намі
М. чака́не чака́нах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ДЭКРЭ́Т «АБ АБ’ЯДНА́ННІ САВЕ́ЦКІХ РЭСПУ́БЛІК: РАСІ́І, УКРАІ́НЫ, ЛА́ТВІІ, ЛІТВЫ́, БЕЛАРУ́СІ ДЛЯ БАРАЦЬБЫ́ З СУСВЕ́ТНЫМ ІМПЕРЫЯЛІ́ЗМАМ».

Прыняты па ініцыятыве ЦК РКП(б) і прапановах ЦВК Украіны, Савета абароны Літвы і Беларусі, урада Сав. Латвіі 1.6.1919 на пасяджэнні ВЦВК РСФСР з удзелам прадстаўнікоў Украіны, Беларусі, Латвіі і Літвы. Прызнаў за неабходнае са згоды ЦВК і СНК сав. рэспублік правесці аб’яднанне ваен. арг-цыі і ваен. камандавання, саветаў нар. гаспадаркі, чыг. ўпраўлення і гаспадаркі, фінансаў, камісарыятаў працы сав. рэспублік. Аформіў ваенна-паліт. саюз рэспублік, які дзейнічаў у гады грамадз. вайны і ваен. інтэрвенцыі, быў этапам на шляху ўтварэння СССР.

т. 6, с. 339

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

прили́к м. и прили́ка ж. / для прили́ку, для прили́ки разг., уст., обл. для прылі́ку, для пры́клепу.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)