нача́льніцкі
1. нача́льствующий;
н. склад а́рміі — нача́льствующий соста́в а́рмии;
2. нача́льственный, нача́льнический;
н. го́лас — нача́льственный го́лос;
3. нача́льнический;
н. шыне́ль — нача́льническая шине́ль
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
зов м.
1. кліч, род. клі́чу м., по́кліч, -чу м.; (призывающий голос) гука́нне, -ння ср.; (оклик) во́клік, -ку м.;
2. (приглашение) запрашэ́нне, -ння ср.;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
фарсі́раваць сов. и несов., в разн. знач. форси́ровать;
ф. развіццё прамысло́васці — форси́ровать разви́тие промы́шленности;
ф. го́лас — форси́ровать го́лос;
ф. раку́ — воен. форси́ровать ре́ку́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
БРЭ́СЛАЎ (Барыс Абрамавіч) (10.10.1882, в. Мікуліна Талачынскага р-на Віцебскай вобл. — 20.4.1943),
удзельнік рэв. руху, публіцыст. У 1901 за кіраўніцтва забастоўкай у Віцебску сасланы ва Усх. Сібір. З 1904 вёў парт. работу ў Пецярбургу, Мікалаеве, Днепрапятроўску, Маскве, Екацярынбургу. У 1909—11 слухач парт. школы ў Ланжумо (Францыя). За рэв. дзейнасць 4 разы арыштаваны, каля 10 гадоў правёў на катарзе. Пасля Лют. рэвалюцыі 1917 супрацоўнік газ. «Правда», рэдактар газ. «Голос правды» ў Кранштаце, пасля Кастр. рэвалюцыі 1917 на парт. і сав. рабоце ў Віцебску, Маскве. Удзельнік грамадз. вайны. У 1924—25 на сав., гасп. і дыпламат. рабоце. Чл. ВЦВК у 1918—19. Аўтар брашур і артыкулаў пра рэв. рух і Кастр. рэвалюцыю 1917. Рэпрэсіраваны ў 1937. Памёр у турме. Рэабілітаваны ў 1956.
Э.А.Карніловіч.
т. 3, с. 284
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
напряжённый
1. прич. напру́жаны; наця́гнуты, нату́жаны; см. напряга́ть;
2. прил. напру́жаны;
напряжённое ожида́ние напру́жанае чака́нне;
напряжённые междунаро́дные отноше́ния напру́жаныя міжнаро́дныя адно́сіны;
напряжённый го́лос напру́жаны го́лас.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
крыклі́вы
1. в разн. знач. крикли́вый;
~вае дзіця́ — крикли́вый ребёнок;
к. го́лас — крикли́вый го́лос;
2. перен. (претенциозный) крича́щий, крикли́вый;
к. ўбор — крича́щий (крикли́вый) наря́д
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыду́шаны
1. прич. прида́вленный;
2. прич. приду́шенный, прида́вленный;
3. прич., перен. прида́вленный, приглу́шенный;
1-3 см. прыдушы́ць;
4. прил. приду́шенный;
п. го́лас — приду́шенный го́лос
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
павыша́ць несов.
1. в разн. знач. повыша́ть; поднима́ть;
2. (в должности) повыша́ть;
1, 2 см. павы́сіць;
◊ п. го́лас — повыша́ть го́лос;
п. тон — повыша́ть тон
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
«ВИ́ТЕБСКИЕ ГУБЕ́РНСКИЕ ВЕ́ДОМОСТИ»,
газета, афіцыйны орган Віцебскага губернскага праўлення. Выдавалася з 1838 да 23.12.1917 (5.1.1918) у Віцебску на рус. мове з рознай перыядычнасцю. Мела афіц. і неафіц. (з 1845) аддзелы. Афіц. змяшчаў пастановы і распараджэнні цэнтр. і мясц. улад. Неафіц. меў значэнне самаст. газеты, з 1901 выдаваўся асобна, асвятляў падзеі ў краіне і за мяжой, жыццё Віцебска, Полацка, Веліжа і інш. нас. пунктаў губерні, друкаваў літ. творы, даследаванні па гісторыі, краязнаўстве, этнаграфіі, фальклоры (часам на бел. мове), артыкулы гасп. тэматыкі. Мела дадаткі «Телеграммы «Витебских губернских ведомостей» (1887—92, 1895—1905) і «Народный листок» (1907; выйшла 8 нумароў). З 29.12.1905 (11.1.1906) да 5(18).6.1907 замест неафіц. аддзела выходзіла прыватная газ. «Витебский голос». Са студз. 1907 выданне неафіц. аддзела адноўлена, 29.6.1912 спынена, замест яго пачала выходзіць газ. «Витебский вестник».
У.Дз.Будзько, М.В.Нікалаеў.
т. 4, с. 202
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Fames artium magistra
Голад ‒ настаўнік рамёстваў.
Голод ‒ учитель ремёсел.
бел. Прагаладаешся ‒ хлеба дастаць здагадаешся. Голад у свет гоніць. Як возьме голад, прарэжацца і голас.
рус. Станешь лапти плесть, как нечего есть. Проголодаешься ‒ хлеба достать догадаешься. Проймёт голод, появится и голос. Нужда научит сапоги тачать. Нужда научит горшки обжигать. Нужда из лычка кроит ремешок.
фр. La nécessité est la mère d’invention (Нужда ‒ мать изобретательности).
англ. Need makes the queen spin (Нужда заставляет королеву прясть). Necessity is the mother of invention (Нужда ‒ мать изобретений).
нем. Hunger ist ein guter Redner (Голод ‒ хороший оратор).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)