Натко́сьнік ’меншы брат ці родзіч маладой’ (віл., З нар. сл.). Гл. надкосны ’тс’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Пабраці́м ’той, хто звязаны з кім-н. пабрацімствам, названы брат’ (ТСБМ, Нас., Гарэц., КЭС, лаг.). Рус., укр.побрати́м, польск.pobracim, чэш., славац.pobratim (з паўдн.-слав. моў — Махэк, 64), балг.побра́тим, серб.-харв.по̀братим, славен.pobrȃtim. Паводле Далабко (ZfSlPh, 3, 111), дэрыват ад pobratiti; параўн. серб.-харв.по̀братити ’зрабіць пабрацімам, братам’, славен.brátiti se, brȃtim se (гл. брат). У рус.усх.дыял.побрати́м яшчэ ’стрыечны брат’, пск.побрати́м, побрати́шка ’палюбоўнік, палюбоўніца’. Гл. таксама Фасмер, 3, 293.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Іва́н-ды-Ма́р’я ’расліна Melampyrum nemorosum’ (Кіс.). Рус.Ива́н‑да‑Ма́рья (з XVIII ст.); гл. Шанскі, 2, I, 4–5. Назва тлумачыцца спалучэннем двух процілеглых колераў у гэтай расліне, параўн. ням.Tag und Nacht ’Melampyrum nemorosum’, бел.брат‑сястра, рус.брат и сестра, укр.брат‑і‑сестра, польск.brat‑siostra ’тс’ і звязаныя з раслінай Melampyrum паданні аб перуновай кветцы, аб Іване і Мар’і — браце і сястры. Падрабязней гл. Фасмер, 2, 114; Шанскі, 2, I, 4–5.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
наказа́цьсов.
1. (поручить сказать) переда́ть;
брат ~за́ў, што за́ўтра прые́дзе — брат переда́л, что за́втра прие́дет;
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
half-blood
[ˈhæfblʌd]
n.
1) зьмяша́ная кроў
2) зво́дны братабо́ зво́дная сястра́
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
швах, узнач.вык.
Разм. Дрэнна, кепска. [Садовіч:] — Дык гэта, брат, ужо швах справа!Колас.
[Ням. schwach.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
самабічава́нне, ‑я, н.
1. Прычыненне сабе фізічных пакут, выкліканае рэлігійным фанатызмам.
2.перан. Суровае асуджэнне сваіх паводзін, учынкаў у выніку ўсведамлення іх нікчэмнасці, агіднасці. Бесхарактарны я, брат Стары, — на тон самабічавання з’ехаў Садовіч, — але пераеду ў другую школу, тады, брат, шабаш.Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
АБУХО́ВІЧЫ,
шляхецкі род герба «Ключ раздвоены» («Абуховіч») у ВКЛ. Найб. вядомыя:
Піліп Казімір, гл.Абуховіч П.К. Тэадор Міхал (?—1658), брат Піліпа Казіміра. Падкаморы мазырскі (1646), паручнік гусарскай харугвы, пасол соймавы. Валодаў землямі ў Мазырскім пав.Захарыяш (?—1658), брат Піліпа Казіміра, суддзя, дэкан смаленскі. Мікалай (?—?), скарбнік і суддзя гродскі мазырскі (1648). Міхал Лявон, гл.Абуховіч М.Л. Тэадор Геранім, гл.Абуховіч Т.Г.