фарсі́ раваны , ‑ая, ‑ае.
1. Дзеепрым. зал. пр. ад фарсіраваць.
2. у знач. прым. Які адбываецца хутчэй звычайнага; паскораны. І яшчэ ніхто не ведаў, што сюды фарсіраваным маршам падыходзяць яшчэ дзве роты і будуць не пазней поўдня. Караткевіч . // Фарсіраваны маг.
3. у знач. прым. Узмоцнены па гучанню, больш гучны, чым звычайна. Фарсіраваны голас .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
фурма́ нскі , ‑ая, ‑ае.
1. Які мае адносіны да фурмана, належыць яму. — Но-о-о! Ка-аб цябе... — чуўся.. няшчыры фурманскі голас . Бядуля . Спераду ўпоперак саней ставілася лавачка-козлы, і хутчэй як пэўная даніна фурманскай традыцыі, бо практычнага сэнсу яна не мела. «Помнікі» .
2. у знач. наз. фурма́ нская , ‑ай , ж. Уст. Памяшканне для фурманоў у доме памешчыка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
дрыжа́ ць і дрыжэ́ ць , -жу́ , -жы́ ш, -жы́ ць; -жы́ м, -жыце́ , -жа́ ць; -жы́ ; незак.
1. Трэсціся, калаціцца.
Шыбы дрыжаць.
Зямля дрыжыць пад нагамі.
2. Быць ахопленым дрыжыкамі.
Д. ад холаду.
Рукі дрыжаць.
3. (1 і 2 ас. звычайна не ўжыв. ). Гучаць перарывіста, няроўна.
Голас дрыжыць.
4. Мігацець, трымцець.
Зоркі дрыжаць у небе.
5. перан. , за каго-штонад кім-чым . Ахоўваць, баючыся за каго-, што-н. , за захаванасць чаго-н.
Д. за сваё дзіця.
Д. над кожнай капейкай.
6. перан. , перад кім-чым-н.
Д. перад начальствам.
|| наз. дрыжа́ нне , -я, н.
|| прым. дрыжа́ льны , -ая, -ае (да 2 знач. ).
Д. параліч.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
мета́ л , -у, мн. м.
Хімічна простае рэчыва або сплаў, якім уласцівы бляск, коўкасць і добрая праводнасць цеплыні і электрычнасці.
○
Высакародныя металы — металы, якія не акісляюцца і не ржавеюць (золата, серабро, плаціна).
Каляровыя металы — усе металы і іх сплавы, акрамя жалеза і яго сплаваў.
Лёгкія металы — металы, якія валодаюць малой шчыльнасцю, ніжэйшай за шчыльнасць жалеза (алюміній, магній, натрый і інш. ).
Цяжкія металы — металы з вялікай атамнай вагой або шчыльнасцю (жалеза, ванадый, свінец, ртуць і інш. ).
Чорныя металы — жалеза і яго сплавы (чыгун, сталь).
|| прым. металі́ чны , -ая, -ае.
Металічныя грошы.
М. голас (перан. : звонкі і рэзкі).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
нячы́ сты , -ая, -ае.
1. Брудны, неахайны.
Н. пакой.
2. Неаднародны, з дамешкамі чаго-н. ; забруджаны.
Нячыстая вада.
3. Неахайна выкананы, неакуратны (разм. ).
Нячыстая апрацоўка.
4. Невыразны, не зусім дакладны, правільны (пра гукі, выказванне думак; разм. ).
Н. голас .
5. перан.
Нячыстая справа.
6. Звязаны са злым духам, чараўніцтвам; д’ябальскі (разм. ).
Нячыстае месца.
7. у знач. наз. нячы́ сты , -ага, м.
Вось табе і смяльчак, а нячыстага баіцца.
◊
Нячыстая сіла (разм. ) — чорт, д’ябал.
Нячысты дух — чорт, д’ябал, нячысцік.
|| наз. нечыстата́ , -ы́ , Д М е́ , ж. знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
kropla
kropl|a
ж.
~e do nosa (oczu) — кроплі для носа (вачэй);
do ostatniej ~i krwi — да апошняй кроплі крыві;
podobni do siebie jak dwie ~e wody — падобныя, як дзве кроплі вады; голас у голас , волас у волас; кроплі зняў;
~a w morzu — кропля ў моры
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
пані́ зіць сов.
1. пони́ зить, сде́ лать ни́ же;
п. плот — пони́ зить (сде́ лать ни́ же) забо́ р;
2. (уменьшить уровень, степень и т.п. ) пони́ зить, сни́ зить;
п. цану́ — пони́ зить (сни́ зить) це́ ну;
п. тэмперату́ ру — пони́ зить (сни́ зить) температу́ ру;
◊ п. го́ лас и́ зить го́ лос
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прарва́ цца сов. в разн. знач. а́ ться;
мяшо́ к ~ва́ ўся — мешо́ к прорва́ лся;
нары́ ў ~ва́ ўся — нары́ в прорва́ лся;
п. з варо́ жага акружэ́ ння — прорва́ ться из вра́ жеского окруже́ ния;
го́ лас яго́ ~ва́ ўся праз шум ве́ труо́ лос его́ прорва́ лся сквозь шум ве́ тра
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
цудо́ ўны
1. (являющийся чудом ) чуде́ сный;
~нае выратава́ нне — чуде́ сное спасе́ ние;
2. (прекрасный ) чу́ дный, чуде́ сный; преле́ стный; великоле́ пный, замеча́ тельный;
ц. та́ лент — замеча́ тельный тала́ нт;
~нае дзіця́ — преле́ стный ребёнок;
ц. го́ лас — чуде́ сный го́ лос;
3. благода́ тный;
ц. край — благода́ тный край
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
надарва́ ць
1. (крыху падзерці ) á nreißen* vt
2. перан. пашкодзіць ) sich (D á nstrengung Schá den hó len; überá nstrengen vt
надарва́ ць го́ лас é ine Stí mme überá nstrengen;
◊
надарва́ ць жыво́ т ад сме́ ху разм. * vor Lá chen, sich krank [schief] lá chen
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)