Які мае адносіны да сына (у 1, 2 і 5 знач.); уласцівы сыну. Сэрцу мілае Прыдняпроўе — Дрымучыя пушчы, гаі. Сыноўскай сагрэта любоўю Тут кожная грудка зямлі.Матэвушаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ушэ́сце, ‑я, н.
Адно з царкоўных хрысціянскіх свят. Да самага, бадай, ушэсця тут [за вёскай] стаіць вясновая вада, і сюды ў гэтую пару не сунешся ні з сякераю, ні з касою.Дзятлаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
чахо́нь, ‑і, ж.
Прамысловая чародная рыба сямейства карпавых. А тут абрыкосы, а там алыча, І грудамі скрозь памідоры, І ззяе лускою чахонь і сазан — Відаць, будзе добры сягоння базар.Зарыцкі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
цю́кнуць
1.гл. цюкаць;
2.разм. (выпіць):
цю́кну ча́рачку eins [éinen] hínter die Bínde gíeßen*;
3.разм. (прыйсціўгалаву) éinfallen vi (s), in den Sinn kómmen*;
і тут мне цю́кнула, што … da ist mir éingefállen [in den Sinn gekómmen], dass …
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
flott
1.a
1) плыву́чы, які́ пла́вае
2) вясёлы; бесшаба́шны;
ein ~er Tänzer до́бры танцо́р
3) ажыўлены;
er macht ~e Geschäfte яго́ спра́вы іду́ць до́бра
2.adv лі́ха, спры́тна, свабо́дна;
~ lében жыць на шыро́кую нагу́;
hier geht es ~ herтут ве́села, тут банке́т на ўве́сь свет
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
da
1.adv
1) там; тут, вось тут, вось;
wer ~? хто там?;
von ~ адту́ль;
hier und ~тут і там, там і сям;
~ und ~ там-та і там-та (атрымаць і г.д.);
der Mann ~ вось гэ́ты чалаве́к;
~ hast du's!, ~ háben wir's! вось табе́ і на!
2) тут (пра час);
von ~ ab [an] з той пары́
2.cj
1) так як
2) калі́;
zu der Zeit, ~ er mit mir sprach у той час, калі́ ён са мной размаўляў
3) калі́, у той час як;
du spielst, ~ du árbeiten sólltest ты гуля́еш, у той час калі́ табе́ трэ́ба было́ б працава́ць
4):
~ sein быць у наяўнасці, прысу́тнічаць
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Братэ́рскі ’брацкі’, укр.брате́рський. Запазычанне з польск.braterski ’тс’ (‑r‑тут захоўваецца ў сувязі з ст.-польск. формай bratr, параўн. Слаўскі, 1, 41; ва ўсх.-слав. мовах форма з ‑r‑ тыпу bratr не існавала, гл. брат).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Вы́ґрасіць ’выкрасаць агонь’ (мін., Нар. лекс.). Гл. выкрасіць з азванчэннем к, характэрным для некаторых гаворак Міншчыны, звычайна ў інтэрвакальным становішчы; параўн. стаган (з рус.стакан ’шклянка’) і пад., тут, магчыма, у выніку адштурхоўвання ад вы́красіць ’пафарбаваць’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Зі́хаць ’абглядаць’ (жлоб., Жыв. сл.). Рус.цвяр.зёхать, зе́хать ’глядзець’. Суадносіцца, відаць, з ззяць, ’быць адкрытым’ (тут пра вочы), але магчыма і сувязь з ззяць2 ’блішчаць, свяціць’. Пра элемент х гл. зяхаць. Параўн. яшчэ зяваць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Па́нах у кантэксце: «Акыш, каб вы падохлі! Як запарашу, то папаху вашага тут ні будзя, акыш!» (Сл. бел. нар. фраз., 153, стаўбц.), ηαπάχτ ’пах’ (З нар. сл., карэл.). Няясна. Магчыма, з пах, расшыранага пад уплывам нюхаць.