шэ́ра-сі́ні
прыметнік, якасны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
шэ́ра-сі́ні |
шэ́ра-сі́няя |
шэ́ра-сі́няе |
шэ́ра-сі́нія |
| Р. |
шэ́ра-сі́няга |
шэ́ра-сі́няй
шэ́ра-сі́няе |
шэ́ра-сі́няга |
шэ́ра-сі́ніх |
| Д. |
шэ́ра-сі́няму |
шэ́ра-сі́няй |
шэ́ра-сі́няму |
шэ́ра-сі́нім |
| В. |
шэ́ра-сі́ні (неадуш.)
шэ́ра-сі́няга (адуш.) |
шэ́ра-сі́нюю |
шэ́ра-сі́няе |
шэ́ра-сі́нія (неадуш.)
шэ́ра-сі́ніх (адуш.) |
| Т. |
шэ́ра-сі́нім |
шэ́ра-сі́няй
шэ́ра-сі́няю |
шэ́ра-сі́нім |
шэ́ра-сі́німі |
| М. |
шэ́ра-сі́нім |
шэ́ра-сі́няй |
шэ́ра-сі́нім |
шэ́ра-сі́ніх |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
і́ндый
(н.-лац. indium, ад лац. indicum = сіняя фарба)
хімічны элемент, рэдкі метал серабрыста-белага колеру, мякчэйшы за свінец.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
ЕРМАЛО́ВІЧ (Якуб) (Якаў Сідаравіч; 7.8.1910, в. Вяшэўка Бярэзінскага р-на Мінскай вобл. — 18.4.1987),
бел. пісьменнік. Скончыў Магілёўскі пед. ін-т (1959). Настаўнічаў. Дэбютаваў вершамі ў 1929. Аўтар зб-каў апавяданняў і аповесцей «Над Бярозай» (1960), «Душа чалавека» (1962), «Родная зямля» (1967), «Твар у твар» (1970), «След на зямлі» (1977). Асн. тэмы твораў — вайна, праца калгаснікаў і сельскай інтэлігенцыі.
Тв.:
Сіняя птушка. Мн., 1980;
Акопы не пазарасталі. Мн., 1985.
т. 6, с. 394
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Гранато́вы ’цёмна-сіні’ (Сцяц.). Ужо ў ст.-бел. кгранатъ, гранатъ ’гранат; цёмна-сіняя тканіна’, кгранатовый (Булыка, Запазыч., 151). Запазычанне з польск. granatowy ’тс’ (Булыка, там жа), як і ўкр. гранато́вий ’тс’ (націск!). Аб паходжанні ўсёй групы слоў гл. Слаўскі, 1, 339 (с.-в.-ням. grān, gran ’назва пэўнай барвы’).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
бле́дна-сі́ні
прыметнік, якасны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
бле́дна-сі́ні |
бле́дна-сі́няя |
бле́дна-сі́няе |
бле́дна-сі́нія |
| Р. |
бле́дна-сі́няга |
бле́дна-сі́няй
бле́дна-сі́няе |
бле́дна-сі́няга |
бле́дна-сі́ніх |
| Д. |
бле́дна-сі́няму |
бле́дна-сі́няй |
бле́дна-сі́няму |
бле́дна-сі́нім |
| В. |
бле́дна-сі́ні (неадуш.)
бле́дна-сі́няга (адуш.) |
бле́дна-сі́нюю |
бле́дна-сі́няе |
бле́дна-сі́нія (неадуш.)
бле́дна-сі́ніх (адуш.) |
| Т. |
бле́дна-сі́нім |
бле́дна-сі́няй
бле́дна-сі́няю |
бле́дна-сі́нім |
бле́дна-сі́німі |
| М. |
бле́дна-сі́нім |
бле́дна-сі́няй |
бле́дна-сі́нім |
бле́дна-сі́ніх |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
све́тла-сі́ні
прыметнік, якасны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
све́тла-сі́ні |
све́тла-сі́няя |
све́тла-сі́няе |
све́тла-сі́нія |
| Р. |
све́тла-сі́няга |
све́тла-сі́няй
све́тла-сі́няе |
све́тла-сі́няга |
све́тла-сі́ніх |
| Д. |
све́тла-сі́няму |
све́тла-сі́няй |
све́тла-сі́няму |
све́тла-сі́нім |
| В. |
све́тла-сі́ні (неадуш.)
све́тла-сі́няга (адуш.) |
све́тла-сі́нюю |
све́тла-сі́няе |
све́тла-сі́нія (неадуш.)
све́тла-сі́ніх (адуш.) |
| Т. |
све́тла-сі́нім |
све́тла-сі́няй
све́тла-сі́няю |
све́тла-сі́нім |
све́тла-сі́німі |
| М. |
све́тла-сі́нім |
све́тла-сі́няй |
све́тла-сі́нім |
све́тла-сі́ніх |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
цёмна-сі́ні
прыметнік, якасны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
цёмна-сі́ні |
цёмна-сі́няя |
цёмна-сі́няе |
цёмна-сі́нія |
| Р. |
цёмна-сі́няга |
цёмна-сі́няй
цёмна-сі́няе |
цёмна-сі́няга |
цёмна-сі́ніх |
| Д. |
цёмна-сі́няму |
цёмна-сі́няй |
цёмна-сі́няму |
цёмна-сі́нім |
| В. |
цёмна-сі́ні (неадуш.)
цёмна-сі́няга (адуш.) |
цёмна-сі́нюю |
цёмна-сі́няе |
цёмна-сі́нія (неадуш.)
цёмна-сі́ніх (адуш.) |
| Т. |
цёмна-сі́нім |
цёмна-сі́няй
цёмна-сі́няю |
цёмна-сі́нім |
цёмна-сі́німі |
| М. |
цёмна-сі́нім |
цёмна-сі́няй |
цёмна-сі́нім |
цёмна-сі́ніх |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
я́рка-сі́ні
прыметнік, якасны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
я́рка-сі́ні |
я́рка-сі́няя |
я́рка-сі́няе |
я́рка-сі́нія |
| Р. |
я́рка-сі́няга |
я́рка-сі́няй
я́рка-сі́няе |
я́рка-сі́няга |
я́рка-сі́ніх |
| Д. |
я́рка-сі́няму |
я́рка-сі́няй |
я́рка-сі́няму |
я́рка-сі́нім |
| В. |
я́рка-сі́ні (неадуш.)
я́рка-сі́няга (адуш.) |
я́рка-сі́нюю |
я́рка-сі́няе |
я́рка-сі́нія (неадуш.)
я́рка-сі́ніх (адуш.) |
| Т. |
я́рка-сі́нім |
я́рка-сі́няй
я́рка-сі́няю |
я́рка-сі́нім |
я́рка-сі́німі |
| М. |
я́рка-сі́нім |
я́рка-сі́няй |
я́рка-сі́нім |
я́рка-сі́ніх |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
КА́ПЛЕР (Аляксей Якаўлевіч) (11.10.1904, Кіеў — 11.9.1979),
расійскі кінадраматург. Засл. дз. маст. РСФСР (1969). Адзін з заснавальнікаў т-ра «Арлекін» у Кіеве (1919). З 1939 выкладаў ва Усесаюзным дзярж. ін-це кінематаграфіі. Аўтар сцэнарыяў фільмаў «Ленін у Кастрычніку» (1937), «За вітрынай універмага» (1956), «Паласаты рэйс» (1961, у сааўт.), «Чалавек-амфібія» (1962, паводле рамана А.Бяляева), «Прымаю бой» (1966), «Сіняя птушка» (паводле М.Метэрлінка, 1976, у сааўт.), тэлефільма «Вера, Надзея, Любоў» (1972) і інш. Дзярж. прэміі СССР 1941, 1981.
т. 8, с. 28
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
сіне́ча, ‑ы, ж.
Сіні колер чаго‑н. [Сцяпан] ласкава ўсміхаўся.. [дзецям], падміргваў, і густая сінеча яго журботных вачэй паступова пакарыла іх. Ракітны. Тым дзіўна, хто прыйдзе аднекуль: Лён сіні ў палях да пляча, Сінеча ў азёрах і рэках, І вечна — ў дзявочых вачах. Калачынскі. // Сіняя прастора, сіняя паверхня (пра мора, неба, паветра). Мая зорка яшчэ недзе іскрыцца ў бяздоннай сінечы. Бажко. // Сіні туман, смуга. Поле зацягнулася мутнаю сінечаю. Грахоўскі. Я люблю гэтыя прасторы, люблю неаглядныя, ружова-сінія далі іх, .. дзе маўклівая далечыня, атуліўшыся танюсенькаю наміткаю сінечы, думае нейкую адвечную сваю думку. Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)