і́ндый

(н.-лац. indium, ад лац. indicum = сіняя фарба)

хімічны элемент, рэдкі метал серабрыста-белага колеру, мякчэйшы за свінец.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

Гранато́вы ’цёмна-сіні’ (Сцяц.). Ужо ў ст.-бел. кгранатъ, гранатъ ’гранат; цёмна-сіняя тканіна’, кгранатовый (Булыка, Запазыч., 151). Запазычанне з польск. granatowy ’тс’ (Булыка, там жа), як і ўкр. гранато́вий ’тс’ (націск!). Аб паходжанні ўсёй групы слоў гл. Слаўскі, 1, 339 (с.-в.-ням. grān, gran ’назва пэўнай барвы’).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

бле́дна-сі́ні

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. бле́дна-сі́ні бле́дна-сі́няя бле́дна-сі́няе бле́дна-сі́нія
Р. бле́дна-сі́няга бле́дна-сі́няй
бле́дна-сі́няе		 бле́дна-сі́няга бле́дна-сі́ніх
Д. бле́дна-сі́няму бле́дна-сі́няй бле́дна-сі́няму бле́дна-сі́нім
В. бле́дна-сі́ні (неадуш.)
бле́дна-сі́няга (адуш.)		 бле́дна-сі́нюю бле́дна-сі́няе бле́дна-сі́нія (неадуш.)
бле́дна-сі́ніх (адуш.)
Т. бле́дна-сі́нім бле́дна-сі́няй
бле́дна-сі́няю		 бле́дна-сі́нім бле́дна-сі́німі
М. бле́дна-сі́нім бле́дна-сі́няй бле́дна-сі́нім бле́дна-сі́ніх

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

све́тла-сі́ні

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. све́тла-сі́ні све́тла-сі́няя све́тла-сі́няе све́тла-сі́нія
Р. све́тла-сі́няга све́тла-сі́няй
све́тла-сі́няе		 све́тла-сі́няга све́тла-сі́ніх
Д. све́тла-сі́няму све́тла-сі́няй све́тла-сі́няму све́тла-сі́нім
В. све́тла-сі́ні (неадуш.)
све́тла-сі́няга (адуш.)		 све́тла-сі́нюю све́тла-сі́няе све́тла-сі́нія (неадуш.)
све́тла-сі́ніх (адуш.)
Т. све́тла-сі́нім све́тла-сі́няй
све́тла-сі́няю		 све́тла-сі́нім све́тла-сі́німі
М. све́тла-сі́нім све́тла-сі́няй све́тла-сі́нім све́тла-сі́ніх

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

цёмна-сі́ні

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. цёмна-сі́ні цёмна-сі́няя цёмна-сі́няе цёмна-сі́нія
Р. цёмна-сі́няга цёмна-сі́няй
цёмна-сі́няе		 цёмна-сі́няга цёмна-сі́ніх
Д. цёмна-сі́няму цёмна-сі́няй цёмна-сі́няму цёмна-сі́нім
В. цёмна-сі́ні (неадуш.)
цёмна-сі́няга (адуш.)		 цёмна-сі́нюю цёмна-сі́няе цёмна-сі́нія (неадуш.)
цёмна-сі́ніх (адуш.)
Т. цёмна-сі́нім цёмна-сі́няй
цёмна-сі́няю		 цёмна-сі́нім цёмна-сі́німі
М. цёмна-сі́нім цёмна-сі́няй цёмна-сі́нім цёмна-сі́ніх

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

я́рка-сі́ні

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. я́рка-сі́ні я́рка-сі́няя я́рка-сі́няе я́рка-сі́нія
Р. я́рка-сі́няга я́рка-сі́няй
я́рка-сі́няе		 я́рка-сі́няга я́рка-сі́ніх
Д. я́рка-сі́няму я́рка-сі́няй я́рка-сі́няму я́рка-сі́нім
В. я́рка-сі́ні (неадуш.)
я́рка-сі́няга (адуш.)		 я́рка-сі́нюю я́рка-сі́няе я́рка-сі́нія (неадуш.)
я́рка-сі́ніх (адуш.)
Т. я́рка-сі́нім я́рка-сі́няй
я́рка-сі́няю		 я́рка-сі́нім я́рка-сі́німі
М. я́рка-сі́нім я́рка-сі́няй я́рка-сі́нім я́рка-сі́ніх

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ЕРМАЛО́ВІЧ (Якуб) (Якаў Сідаравіч; 7.8.1910, в. Вяшэўка Бярэзінскага р-на Мінскай вобл. — 18.4.1987),

бел. пісьменнік. Скончыў Магілёўскі пед. ін-т (1959). Настаўнічаў. Дэбютаваў вершамі ў 1929. Аўтар зб-каў апавяданняў і аповесцей «Над Бярозай» (1960), «Душа чалавека» (1962), «Родная зямля» (1967), «Твар у твар» (1970), «След на зямлі» (1977). Асн. тэмы твораў — вайна, праца калгаснікаў і сельскай інтэлігенцыі.

Тв.:

Сіняя птушка. Мн., 1980;

Акопы не пазарасталі. Мн., 1985.

т. 6, с. 394

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

сіне́ча, ‑ы, ж.

Сіні колер чаго‑н. [Сцяпан] ласкава ўсміхаўся.. [дзецям], падміргваў, і густая сінеча яго журботных вачэй паступова пакарыла іх. Ракітны. Тым дзіўна, хто прыйдзе аднекуль: Лён сіні ў палях да пляча, Сінеча ў азёрах і рэках, І вечна — ў дзявочых вачах. Калачынскі. // Сіняя прастора, сіняя паверхня (пра мора, неба, паветра). Мая зорка яшчэ недзе іскрыцца ў бяздоннай сінечы. Бажко. // Сіні туман, смуга. Поле зацягнулася мутнаю сінечаю. Грахоўскі. Я люблю гэтыя прасторы, люблю неаглядныя, ружова-сінія далі іх, .. дзе маўклівая далечыня, атуліўшыся танюсенькаю наміткаю сінечы, думае нейкую адвечную сваю думку. Колас.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

зірка́ты, ‑ая, ‑ае.

Разм. Тое, што і зіркасты. Зіркатая сіняя страказа села на.. сцяблінку і ў той жа час пырхнула. Хомчанка. Абвёў [дзед Сапрон] усю грамаду не зусім зіркатымі вачамі, сказаў яшчэ: — Э-эх, многа чаго помню!.. Лёс такі наш. Каваль.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

інды́га

(ісп. indigo, ад лац. indicus = індыйскі)

сіняя фарба, якая ў мінулым здабывалася з соку грапічных раслін, а зараз атрымліваецца хімічным спосабам.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)