чеса́ться
1. (чесать себе волосы) разг. часа́цца;
2. (чесать себе какую-л. часть тела) чу́хацца;
соба́ка че́шется саба́ка чу́хаецца;
3. (зудеть) свярбе́ць;
спина́ че́шется спі́на свярбі́ць, пле́чы свярбя́ць;
4. страд. часа́цца; чу́хацца; см. чеса́ть 1, 2;
◊
че́шутся ру́ки ру́кі свярбя́ць;
язы́к че́шется язы́к свярбі́ць;
чеса́ть языки́ языкі́ аб зу́бы біць; зво́ды зво́дзіць.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
кру́чаны
1. прич. кру́ченный; см. круці́ць 3, 4;
2. прил. кручёный;
к. абара́нак — кручёный бу́блик;
3. прил. (винтообразный) вито́й;
~ная ле́свіца — вита́я ле́стница;
4. прил., разг. бе́шеный;
к. саба́ка — бе́шеная соба́ка;
5. прил., перен. шально́й, ша́лый, сумасбро́дный;
○ к. мяч — кручёный мяч;
к. ўдар — спорт. кручёный уда́р
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
куса́ць несов.
1. в разн. знач. куса́ть; (жалом — ещё) жа́лить;
гэ́ты саба́ка дзяце́й не куса́е — э́та соба́ка дете́й не куса́ет;
к. гу́бы — куса́ть гу́бы;
к. я́блык — куса́ть я́блоко;
2. (раздражать кожу) куса́ть, шерсти́ть;
3. перен. (причинять обиду) куса́ть; (оскорблять) ляга́ть;
◊ к. (сабе́) ло́кці — куса́ть (себе́) ло́кти
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прывяза́цца сов.
1. в разн. знач. привяза́ться;
п. по́ясам да слупа́ — привяза́ться по́ясом к столбу́;
вяро́ўка до́бра ~за́лася — верёвка хорошо́ привяза́лась;
2. перен. приста́ть, прицепи́ться, привяза́ться; придра́ться;
3. перен. привяза́ться, привы́кнуть;
4. перен. привяза́ться (к кому), увяза́ться (за кем);
да нас ~за́ўся саба́ка — за на́ми увяза́лась соба́ка
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Consuetudo est altera natura (Cicero)
Звычка ‒ другая натура.
Привычка ‒ вторая натура.
бел. Сабака, калі звыкне па вокнах лазіць, пакуль здохне ‒ не перастане. Ад прывычкі, як ад хваробы, цяжка пазбавіцца. Гарбатага магіла спраміць. Да чаго бык прывык, па тым і рыкае. Ніхто нікому ў гусце не ўказчык: адзін любіць гарбуз, другі ‒ свіны храпічык.
рус. Привычка ‒ вторая натура. Привычка не рукавичка, не повесишь на спичку. В чём смолоду привычка, под старость неволя. Привыкнет собака за возом бежать, побежит и за санями. Трясёт козёл бороду, так привык смолоду.
фр. L’habitude est une seconde nature (Привычка ‒ вторая натура).
англ. Habit is second nature (Привычка ‒ вторая натура).
нем. Gewohnheit ist andere Natur (Привычка ‒ вторая натура).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
Quam difficile est crimen non prodere vultu
Як цяжка не выдаць злачынства тварам.
Как трудно не выдать преступление лицом.
бел. Відаць па вочках, хто ходзіць па ночках. Хто куры краў, у таго і рукі трасуцца.
рус. На воре шапка горит. Что в сердце варится, на лице не утаится. Видна печаль по ясным очам, а кручина по белу лицу. Кто чесночку поел ‒ сам скажется.
фр. Pécheur a toujours peur (Грешник всегда боится).
англ. If the hat fits you, wear it (Если шапка по твоей голове ‒ надевай).
нем. Dem Diebe brennt die Mütze auf dem Kopf (На воре шапка горит). Getroffener Hund bellt (Раненая собака лает).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
бро́ситься в разн. знач. кі́нуцца;
бро́ситься в ата́ку кі́нуцца ў ата́ку;
бро́ситься в объя́тия кі́нуцца ў абды́мкі;
кровь бро́силась в го́лову кроў кі́нулася ў галаву́;
бро́ситься вперёд кі́нуцца напе́рад;
бро́ситься в сто́рону кі́нуцца ўбок;
бро́ситься на по́мощь кі́нуцца на дапамо́гу;
соба́ка бро́силась по́д ноги саба́ка кі́нуўся пад но́гі;
бро́ситься с обры́ва кі́нуцца з кру́чы.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
адвяза́цца сов.
1. отвяза́ться; (отделиться — ещё) открепи́ться;
саба́ка ~за́ўся — соба́ка отвяза́лась;
вяро́ўка ~за́лася — верёвка отвяза́лась (открепи́лась);
2. перен. (оставить в покое) отвяза́ться, отста́ть;
адвяжы́ся ты ад мяне́! — отвяжи́сь (отста́нь) ты от меня́!;
3. перен. (избавиться) отвяза́ться, отде́латься;
ле́дзьве я ад яго́ ~за́ўся — наси́лу я от него́ отвяза́лся (отде́лался)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вы́скачыць сов.
1. вы́скочить, вы́прыгнуть;
в. з акна́ — вы́скочить (вы́прыгнуть) из окна́;
2. (выпасть) вы́скочить; вы́скользнуть;
~чыў зуб — вы́скочил зуб;
ні́тка ~чыла з іго́лкі — ни́тка вы́скочила (вы́скользнула) из иго́лки;
3. разг. (выбежать) вы́скочить; вы́лететь;
саба́ка ~чыў з-пад бра́мы — соба́ка вы́скочила из-под воро́т;
4. (о прыще) вскочи́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
жва́вы
1. живо́й; оживлённый;
~вае дзіця́ — живо́й ребёнок;
~вая гу́тарка — жива́я (оживлённая) бесе́да;
~выя во́чы — живы́е глаза́;
2. (лёгкий в движениях) ре́звый;
~выя ко́ні — ре́звые ло́шади;
3. (быстрый и ловкий) прово́рный; расторо́пный; пры́ткий; (бойкий — ещё) шу́стрый;
ж. хло́пец — прово́рный (расторо́пный, шу́стрый) па́рень;
4. охот. рыскли́вый;
ж. саба́ка — рыскли́вая соба́ка
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)