МАКСІМАЛІ́СТЫ,
палітычная плынь у
Літ.:
Жуков А.Ф. Идейно-политический крах эсеровского максимализма.
Павлов Д.Б. Эсеры-максималисты в первой российской революции.
Э.А.Ліпецкі.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МАКСІМАЛІ́СТЫ,
палітычная плынь у
Літ.:
Жуков А.Ф. Идейно-политический крах эсеровского максимализма.
Павлов Д.Б. Эсеры-максималисты в первой российской революции.
Э.А.Ліпецкі.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МАСКО́ЎСКІ ТЭА́ТР «ЛЕНКО́М».
Створаны ў 1927 як
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
БРЭ́СЦКІ КАДЭ́ЦКІ КО́РПУС,
з 1857
Ш.І.Бекцінееў, Н.М.Кірылава.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЗАСЛУ́ЖАНЫ МАШЫНАБУДАЎНІ́К БЕЛАРУ́СКАЙ ССР,
ганаровае званне, якое прысвойвалася высокакваліфікаваным рабочым
Заслужаныя машынабудаўнікі Беларускай ССР
1978. Я.М.Аляксеенка, І.М.Буслоў, У.Ф.Воўк, П.П.Гайдэнка, Г.В.Гарбуноў, І.К.Казлоў, В.Ф.Кебіч, І.У.Курбацкі, А.Ф.Лашук, В.Дз.Леўчанка, Г.А.Трафімчук, В.С.Чубараў, В.С.Шахноў.
1980. А.А.Анісімаў, М.Л.Афанасенка, М.Дз.Бусел, С.Ф.Глекаў, П.К.Кавалёў, А.Р.Каляда, А.Х.Кім, А.П.Кузняцоў, Э.А.Кункевіч, А.Х.Ляфараў, В.А.Насенка, М.А.Пакідзін, У.І.Пяткевіч, В.А.Саўпель, А.П.Таракін, І.І.Шкаруба.
1981. І.С.Кашаленка, У.А.Крэньцікаў, П.Р.Старавойтаў.
1982. П.В.Зыль, В.Л.Тамашэвіч, П.Ц.Хацько.
1983. М.М.Косцікаў, Ш.Я.Рубінштэйн.
1984. У.І.Акуліч, М.П.Доўнар, М.Ф.Лаўрыновіч, М.Я.Маханёк, В.С.Рудніцкі, А.П.
1985. М.Ф.Гарбуноў, А.В.Гаўрыльчык, І.Х.Кірыльчык, У.В.Радкевіч, М.І.Цюрын.
1987. У.І.Асіпок, К.Я.Гадасік.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЗАСЛУ́ЖАНЫ МА́ЙСТАР ПРАФЕСІ́ЙНА-ТЭХНІ́ЧНАЙ АДУКА́ЦЫІ БЕЛАРУ́СКАЙ ССР,
ганаровае званне, якое прысвойвалася за выдатныя поспехі ў галіне
Заслужаныя майстры прафесійна-тэхнічнай адукацыі Беларускай ССР
1957. В.М.Жукаў, М.Г.Карпасаў, М.Р.Клімкоў, Л.А.Плаксаў, Б.А.Рудой, І.І.Сіповіч, Р.І.Харытонаў.
1965. М.М.Агаркоў, Л.М.Балдоўскі, М.П.Бурносаў, І.М.Васючэнка, Я.Н.Гаўрыльчык, В.А.Глушчэня, К.К.Елачкін, П.В.Жаркевіч, А.М.Зубрыцкі, Б.І.Ігнатовіч, П.В.Казлоўскі, Ф.М.Канабяеўскіх, Дз.В.Каравацкі, М.Дз.Кісялёў, С.І.Клімковіч, І.А.Корзун, С.А.Кот, П.А.Кошаль, В.І.Малчанаў, М.К.Манулік, М.П.Молчан, І.Р.Нікіценка, З.А.Патапенка, І.Я.Перагуд, В.Л.Прусак, А.С.Прыгароў, В.Ф.Прэнз, С.К.Сініла, А.П.Туманаў-
1967. А.К.Асмалоўскі, Т.А.Баркун, В.І.Валадзько, І.А.Германовіч, Л.Я.Жадан, Ф.І.Жышко, С.В.Кавалеўскі, У.П.Кавалёў, С.В.Карэлін, М.І.Красаўцаў, П.І.Кузміцкі, А.А.Лазічны, А.Ф.Ляшко, С.У.Міхайлец, П.А.Міцюль, Я.М.Оберман, В.В.Позняк, І.А.Рыжанкоў, П.Ф.Свістуноў, Л.І.Спіцэвіч, У.М.Тарасенка, М.П.Хальчыцкі, В.К.Цяўлоўскі, А.М.Шагінава, В.Ф.Шасцітка, М.У.Якуш.
1968. П.А.Кавалёў, Н.М.Качаноўская, І.І.Ляшчынскі, М.М.Полх, М.С.Тапырык, І.А.Ціханенка, С.І.Шэйн, В.Дз.Шчалухін.
1970. М.П.Аксючыц, В.С.Більдзюкевіч, Л.Я.Буцько, Г.Ц.Гуеўская, Г.М.Карпава, У.С.Лугоўскі, В.І.Пернікаў, І.І.Рудэнка, А.А.Сабалеўская, М.Ц.Смалякоў, У.Я.Старадуб, А.І.Юшкевіч.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЗАСЛУ́ЖАНЫ РАБО́ТНІК ФІЗІ́ЧНАЙ КУЛЬТУ́РЫ І СПО́РТУ РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,
ганаровае званне, якое прысвойваецца арганізатарам фізкультурнага руху, вучоным, работнікам калектываў
Заслужаныя работнікі фізічнай культуры і спорту Рэспублікі Беларусь
1968. І.Я.Будзько, М.І.Васільеў, В.Дз.Дзмітрыеў, І.В.Жыткоў, П.А.Злотнікаў, А.І.Кавалеўскі, Р.Р.Карпаў, К.А.Кулінковіч, К.П.Нікіткоў, С.М.Салавей.
1969. А.В.Мядзведзь.
1971. Г.М.Бокун, Л.П.Бокун, К.Дз.Вараўка, Р.С.Ваткін, А.А.Губанаў, Р.І.Клім, Р.І.Кныш, М.П.Крываносаў, В.І.Лівенцаў, А.У.Ніканчыкаў, М.Б.Паўлючэнкаў, Т.Р.Рэнель, В.М.Фефелаў.
1972. П.В.Грыгор’еў.
1973. З.Ф.Бальшакова, К.В.Ганестаў, Б.З.Зыкаў, М.Л.Іткіна.
1976. У.Б.Гурны, П.Я.Зубрылін, У.Р.Кузаўлёў, С.І.Цімчанка.
1979. Э.У.Асіеўскі, У.І.Барсук, А.Дз.Бялова, Л.С.Варановіч, Я.І.Жавялёў, Б.А.Кузьмінскі, П.У.Піляк, М.І.Русіноўскі, В.П.Сазановіч, Дз.І.Сізоў, В.П.Угрумаў, У.Е.Уласаў.
1980. Я.К.Анкуда, М.С.Бялянка, Л.З.Галяціна, А.І.Паўлаў, Т.Дз.Самусенка.
1981. С.П.Мірановіч.
1983. С.Л.Партноў, А.А.Раманькоў, В.А.
1984. В.У.Арлоўскі. В.В.Маклакоў.
1987. В.М.Кісялёў, Г.Б.Рабіль, В.Ф.Рыжанкоў.
1988. І.А.Коршунаў, Г.Л.Крыленка, С.Л.Макаранка.
1991. Л.Р.Гейштар.
1992. І.П.Гуцько, А.М.Курловіч, У.М.Рыжанкоў, М.В.Шапялевіч, С.С.Шынкар.
1993. Б.А.Грынь.
1994. І.М.Жалязоўскі.
1995. М.М.Аўсянік, М.М.Калацей.
1996. Дз.М.Развянкоў. 1997. Т.Л.Бурло.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
НЕРАЗБУРА́ЛЬНЫ КАНТРО́ЛЬ,
кантроль якасці матэрыялаў, паўфабрыкатаў, вырабаў без іх разбурэння.
Сродкі Н.к. выконваюцца ў выглядзе аўтаномных прылад, апаратаў,
На Беларусі развіццё Н.к. звязана з працамі М.С.Акулава, які ў 1963 заснаваў Аддзел фізікі неразбуральнага кантролю (з 1980
Літ.:
Зацепин Н.Н. Неразрушающий контроль: (Избр. вопр. теории поля).
Мельгуй М.А. Магнитный контроль механических свойств сталей.
Prokhorenko P., Migoun N., Stadthaus M. Theoretical principies of liquid penetrant testing. Berlin, 1999;
Венгринович В.Л. Магнитошумовая структуроскопия.
М.А.Мяльгуй. П.П.Прахарэнка.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЗАСЛУ́ЖАНЫ ДЗЕ́ЯЧ КУЛЬТУ́РЫ РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,
ганаровае званне, якое прысвойваецца высокакваліфікаваным работнікам
Заслужаныя дзеячы культуры Рэспублікі Беларусь
1957. П.М.Касач, Б.І.Любовіч, І.Б.Сіманоўскі, П.І.Шыдлоўскі.
1959. С.П.Астравумаў, У.А.Жлукценка, У.Ф.Луцэвіч, М.М.Тышэвіч, М.І.Шчансновіч.
1960. С.М.Грабеншчыкоў, А.А.Дзяруга, А.П.Лукомскі, Ф.Ф.Пятрэнка, П.А.Радоліцкі, В.М.
1961. І.Б.Сакольскі.
1962. В.А.Захараў, М.І.Фрыдман.
1963. М.Т.Бяспалаў, Л.П.Валчэцкі, А.М.Валынчык, Н.Б.Ватацы, К.Дз.Гусеў, Р.Я.Кісялёў, М.Р.Солапаў, А.Я.Фінкельберг, А.С.Чопчыц, М.М.Чысцякоў, Л.І.Ячнеў.
1964. У.Я.Карпаў, А.Ф.Кутай, Л.Дз.Ляшэнка, Ф.М.Міхайлаў, А.С.Плеўскі, Р.П.Раскевіч, А.Г.Русак.
1965. Дз.Р.Новікаў, М.М.Салдатаў, М.М.Сімкоўскі.
1966. М.Я.Дадзькоў, Ю.А.Залатарэнка, У.І.Кулікоўскі, П.В.Мядзёлка, В.Н.Пазняк, С.П.Школьнікаў.
1967. А.М.Бачыла (Алесь Бачыла), А.У.Броўка, В.М.Варатнікоў, Б.З.Галубоўскі, М.А.Ільічоў, А.І.Каландзёнак, К.Ф.Калітоўская, Я.І.Качан, Ф.Я.Кляцкоў, Г.Я.Кутневіч, Л.К.Кухарава, І.В.Ляшчынскі, К.Л.Манучараў, Я.Г.Міско, І.Ф.Міхалюта, І.Р.Новікаў, В.П.Палескі-Станкевіч, В.Х.Партной, Д.Ш.Пінхасік, М.І.Пржыбытка, В.А.Пыжкоў, В.Е.Самуцін, К.В.Сувораў.
1968. У.І.Аніковіч, Г.Б.Асвяцінскі, Л.Я.Бацвіннік, І.А.Бейдзін, Г.В.Будай, М.М.Бяльзацкая, І.Я.Васілеўскі, Б.Я.Вішкароў, К.Г.Высоцкі, В.Ц.Гарбатоўскі, В.А.Данілевіч, Дз.М.Жураўлёў, М.В.Ісакоўскі, Э.А.Казачкоў, К.А.Калечыц (Буйло), М.Г.Кіракозаў, Л.У.Кісялёва, Я.А.Комік, Г.С.Лысоў, Я.С.Мазалькоў, М.Ц.Марушкевіч, Ф.М.Нікіфараў, П.С.Пестрак, А.А.Пракоф’еў, В.Ф.Праскураў, С.З.Сапешка, Н.М.Саўчанка, І.А.Серыкаў, В.П.Смоляр, У.В.Таран, Г.Г.Удараў, І.М.Фёдараў (Янка Маўр), М.Я.Філімонаў, Я.А.Хелемскі, В.Р.Шапавалава, І.Р.Юшанкоў, А.В.Яблонскі, А.І.Якімовіч.
1969. А.С.Вялюгін, І.Д.Гурскі.
1970. К.Ц.Кірэенка, У.І.Корбан, Ц.В.Крысько (Васіль Вітка), Д.К.Міцкевіч.
1971. М.І.Акшэўскі, І.С.Аляксанаў, Т.М.Аляксеева, Т.П.Бастун, В.Ф.Вольскі-Зэйдэль, Ф.М.Ганчар, М.В.Гарбачоў, А.Р.Ільюшэнка, І.К.Казлоў, А.І.Каўко, Н.А.Конанава, А.У.Лісоўскі, А.Ф.Мазурава, В.І.Розін, І.П.Таргоўскі, М.Дз.Троіцкая, В.А.Чарняўская, М.І.Шыбаліс, Л.Б.Эйдзін, М.С.Юрэвіч, Т.М.Якута.
1995. У.А.Цацоха.
1996. А.Р.Майсененка, Э.М.Скобелеў, Л.П.Ударава.
1997. Г.М.Алейнік, У.П.Вялічка, У.П.Мальчыкаў, Л.І.Пятрова, В.Г.Рагоўская, І.Д.Сіпакоў, Б.В.Стральцоў, І.У.Угальнік, Е.П.Фешчанка.
1998. М.К.Грэсь, Э.В.Кірыленка, Я.М.Лабовіч, Р.В.Сакалоўскі, У.М.Сяргейчык, Н.І.Урукіна.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МЕТРАПАЛІТЭ́Н (
метро, від рэйкавага электрычнага
Асн. збудаванні і абсталяванне М.: станцыі (калоннага або пілоннага тыпаў, а таксама аднаскляпеністыя), якія ўключаюць
У замежнай практыцы
Першы М. (3,6
Літ.:
Лиманов Ю.А. Метрополитены. 2 изд.
Тоннели и метрополитены.
С.Л.Сергачоў (архітэктура), В.А.Ярмоленка.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЗАСЛУ́ЖАНЫ РАЦЫЯНА́ЛІЗАТАР РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,
ганаровае званне, якое прысвойваецца аўтарам рацыяналізатарскіх прапаноў, укараненне якіх унесла грунтоўны ўклад ва ўдасканаленне вытворчасці, у павышэнне прадукцыйнасці працы, паляпшэнне якасці прадукцыі, умоў працы і тэхнікі бяспекі, забеспячэнне
Заслужаныя рацыяналізатары Рэспублікі Беларусь
1960. Х.І.Гандэльман, Я.А.Грамыка, Р.С.Ермашкевіч, М.М.Жукаў, У.А.Забяжаеў, І.М.Зарэцкі, В.П.Зданкевіч, А.К.Іваноў, К.К.Крашчановіч, В.М.Пагадаеў, У.А.Паўлоўскі, Б.В.Растанін, У.П.Русак, В.Л.
1963. А.А.Барташэвіч, Р.С.Бражэнас, А.С.Пуставайтоўскі, Л.К.Скуратовіч, А.І.Шылкін.
1964. В.А.Антонаў, М.Я.Афончанка, Р.М.Багдасараў, А.І.Вазновіч, І.Дз.Вярбіцкая, І.Р.Гаража, А.Я.Дзмітрыеў, І.М.Ермакоў, Р.К.Жолтак, У.В.Звізжоў, Р.М.Іваноў, М.П.Іхно, У.А.Казлоў, У.Ф.Касінскі, В.М.Корбут, В.І.Кушнарэнка, А.М.Мартыненка, М.З.Марціновіч, М.П.Марчанка, У.К.Масюкоў, Дз.І.Мечнік, П.Я.Прыцкер, Э.В.Радкевіч, А.Е.Смірноў, Р.Ш.Столін, Я.М.Сцяпанаў, У.А.Трайц, А.К.Трыгубовіч, А.А.Усаў, С.Р.Фарбер, Дз.С.Фролкін, І.К.Хіба, І.Н.Хібнік, А.І.Хлапіцкі, А.П.Шаўцоў, Н.І.Шофер.
1966. М.Р.Грынкевіч, Л.І.Кумец-Кулеш, У.Р.Пекеліс, В.У.Пятрышчаў.
1967. М.А.Ардо, І.А.Баранцэвіч, С.М.Барысавец, А.Л.Бераснёў, Л.Р.Біржакова, П.І.Бойка, Ю.Ф.Боткіна, Б.І.Брыч, П.В.Валавод, П.Г.Васілеўскі, Ф.С.Віцебская, Р.П.Гальперын, І.Л.Гапановіч, Я.П.Гееўскі, І.М.Гурэвіч, А.Р.Дзюндзін, П.А.Жураў, І.Ф.Казлоўскі, П.П.Какоткін, Р.А.Карвяк, У.М.Кошаль, У.А.Кузняцоў, І.Я.Лашкоў, В.М.Любецкая, П.М.Макараў, К.Р.Манахаў, Д.А.Марчанка, У.Р.Маскалёў, Н.Ф.Мелавацкая, М.М.Міско, М.Р.Папоў, С.Ф.Патапаў, І.С.Пацехін, Л.А.Раманоўскі, Э.Е.Сафроненка, С.К.Сівохін, П.А.Сматрыцкі, В.П.Спічэўская, А.А.Харашчо, А.Л.Цыркуноў, Г.А.Цярэшка, А.Б.Чыжэўскі, К.М.Чыстабаеў, І.М.Шамес.
1968. В.Я.Авяр’янаў, Г.М.Анфінагенаў, М.М.Ахрамовіч, А.М.Бабенка, М.Г.Баканаў, В.М.Ванін, П.Ю.Васілюк, А.М.Выхота, А.Р.Данін, В.А.Зінькоўскі, М.Н.Коннікаў, А.М.Кунцэвіч, Ф.Л.Ліпатаў, А.М.Лысы, У.П.Маркоўскі, А.У.Навуменка, У.М.Пятроў, В.С.Раманенка, У.Г.Сягоднік, Я.Г.Сойка, М.П.Стома, І.С.Тараеў, Я.Ф.Туфлін, Я.М.Увядзенскі, К.В.Чаравухін, У.Т.Чуракоў, І.П.Шапавалаў, М.Я.Ягораў.
1970. С.Я.Абросімава, В.К.Антонаў, М.І.Арашонак, Г.А.Асколкаў, В.А.Ганелес, В.К.Гаўрыленка, Я.Е.Грыгор’еў, Э.Л.Гузоўскі, М.К.Данільчук, У.А.Зяваліч, Ф.Л.Іскароў, Э.У.Іскроў, А.В.Калошын, Б.І.Крыніцкі, Б.В.Лазарчык, А.Ф.Папялкоўскі, В.В.Подух, А.А.Чайкоўскі, Ю.А.Шчарбакоў, Я.С.Юрчанка, А.М.Ярэшчанка.
1971. А.С.Аляксееў, А.С.Васіленка, Ф.І.Гарбуноў, І.А.Гардзейчык, А.М.Гільдэнберг, А.А.Дзянсківіч, А.Ф.Жолаб, В.Ц.Залатароў, А.М.Зянько, М.М.Ільясевіч, Э.С.Казанецкі, М.П.Каменскі, К.С.Кулеш, М.А.Кучко, П.П.Маліноўскі, Н.І.Мікульскі, К.П.Пеканюк, М.А.Пракапеня, П.В.Рыбакоў, Л.А.Савіцкі, У.У.Савіч, С.Л.Салавейчык, В.С.Семярной, Л.М.Станкевіч, В.Ф.Суздалеў, Я.П.Сяліцкі, Я.С.Франчкоўскі, Г.П.Шулікаў, Дз.Ф.Ягораў.
1972. Б.П.Мірановіч.
1973. М.Я.Бароўскі, В.У.Грыгор’еў, В.М.Духанін, У.А.Мазура, М.А.Рабянок.
1975. В.І.Аляксееў, У.І.Антонаў, М.В.Балыкіна, Дз.М.Барысенка, В.П.Вараб’ёў, М.С.Громаў, П.А.Дзешавіцын, У.М.Жукоўскі, Дз.Д.Заяц, В.Д.Кузьмін, Ф.А.Купалаў, В.А.Лычкоўскі, Ю.І.Мажаеў, М.М.Някрасаў, Л.І.Патаповіч, І.Я.Саксонаў, В.В.Самохін, Я.В.Сацукевіч, Л.П.Тумас, Ф.А.Хацкевіч, В.М.Чарненка, В.І.Яронька.
1979. Р.Х.Бабіеў, С.К.Бандарук, Л.І.Драмянкоў, Г.А.Жыраў, І.Дз.Забаўчык, В.П.Загуменкаў, Л.В.Касцючэнка, І.П.Кобрынец, В.С.Леган, М.М.Лягезін, А.А.Пузевіч, В.Т.Пуставойценка, А.А.Радзевіч, А.П.Шыян.
1981. А.Ф.Выбарнаў, М.М.Гаўрылюк, Г.А.Караткевіч, А.І.Каткоўскі, В.В.Куляшоў, Дз.А.Куртоў, М.Т.Лінькоў, Г.П.Маскін, А.Л.Міронаў, Г.І.Нікалаенка, А.В.Рак, У.Р.Шавель, В.П.Шамрэеў, Г.М.Шарэйка.
1983. В.І.Навумаў.
1987. К.Н.Раткевіч.
1988. Г.А.Буйноўскі, А.В.Гарадзецкі, В.І.Дзяркач, М.М.Дзятлаў, В.У.Каранкевіч, Р.Я.Лішанскі, М.І.Пажыдаеў, В.У.Стасюк, І.В.Цітоў, А.К.Чорная, І.Ц.Якімаў.
1989. К.Т.Бяляк, Р.Л.Гарус, М.Ф.Гаўрылаў, У.М.Даніленка, В.Р.Латушка, М.К.Лухвіч, В.П.Мамчыц, С.Р.Марачкаў.
1990. У.А.Альбіцкі, Л.П.Бараноўскі, А.А.Баркун, Л.І.Іофе, П.П.Лабкоў, У.А.Ламака, М.М.Маркевіч, А.М.Піменаў, Г.І.Сліжоў, У.М.Якубенка.
1991. Л.М.Бурскі, А.І.Каваленка.
1992. Б.А.Кусакін.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)