ЛЕГІ́РАВАННЕ (ням. legieren сплаўляць ад лац. ligare звязваць, злучаць),
увядзенне ў метал. сплавы спец. элементаў-дамешкаў для надання ім патрэбных фіз., хім., мех. і тэхнал. уласцівасцей.
Легіруюць звычайна расплаўленыя сплавы, часам — цвёрдыя (т.зв. паверхневае Л. — дыфузійная металізацыя, напр., алітаванне, азатаванне, берылізацыя, цэментацыя). У якасці легіруючых элементаў пры Л. жалезавугляродзістых сплаваў (сталей, чыгуну) выкарыстоўваюць хром, нікель, малібдэн, марганец, крэмній, вальфрам, ванадый, тытан і інш.; пры Л. каляровых металаў і сплаваў — цынк, алюміній, крэмній, медзь, марганец, магній і інш. Легіруючыя элементы могуць утвараць з асн. металам (сплавам) эўтэктыкі, цвёрдыя растворы, хім. злучэнні (карбіды, аксіды, нітрыды), якія надаюць сплаву новыя ўласцівасці. На аснове Л. створаны легіраваная сталь, легіраваны чыгун, бронза, дуралюмін, сілумін і інш. Л. наз. таксама дазіраванае ўвядзенне пабочных атамаў, дамешак, структурных дэфектаў унутр цвёрдага цела (пераважна паўправаднікоў) бамбардзіроўкай іх паверхні іонамі (іоннае Л.) для змены эл. уласцівасцей. Л. вядома са старажытнасці (пра гэта сведчаць знойдзеныя ўзоры халоднай зброі). У Расіі з 1830-х г.прамысл. доследы Л. праводзіў П.П.Аносаў. Ён распрацаваў тэорыю і тэхналогію выплаўкі легіраванай сталі.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
verkúppelnvt
1) злуча́ць, счапля́ць (вагоны)
2) разм. сасва́таць, зво́днічаць
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Нітава́ць ’злучаць, склёпваць’ (Нас., Др., Грыг.), ст.-бел.нитовати (1498 г.) ’тс’. Запазычанне з ням.nieten ’тс’ праз польскую мову, параўн. ст.-польск.nitować (Кюнэ, 81; Булыка, Лекс. запазыч., 93).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
connect
[kəˈnekt]1.
v.t.
1) прылуча́ць; спалуча́ць; зьвя́зваць
2) злуча́ць(тэлефані́чна)
3) лучы́ць (у ду́мках), асацыява́ць
4) далуча́цца
5) Electr. далуча́ць, злуча́ць
2.
v.i.
1) лучы́цца, быць палу́чаным
2) мець спалучэ́ньне (пра цягнікі́)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
twin2[twɪn]v.
1. аб’ядно́ўваць, злуча́ць; быць блізнюко́м;
He twins with me. Ён мой блізнюк.
2. парадні́ць;
Міnsk is twinned with Nottingham. Мінск – горад-пабрацім Нотынгема.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
ineinánder fügenvtзлуча́ць (адно́ з адны́м), устаўля́ць (адно́ ў адно́)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
камбінава́ць, ‑ную, ‑нуеш, ‑нуе; незак.
1.што. Спалучаць, злучаць розныя (але аднародныя) элементы ў пэўным парадку ў адно цэлае. Камбінаваць фарбы розных адценняў. Камбінаваць мінеральныя ўгнаенні.
2.што. Аб’ядноўваць (прадпрыемствы) у камбінат (у 1 знач.).
3.Разм. Рабіць камбінацыі (у 2, 3 знач.). Так прайшло два гады, Анэта працавала ў калгасе, а Марцін па-свойму камбінаваў.Чарнышэвіч.
[Ад лац. combinare.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)