go

[goʊ]

went, gone, going

1.

v.i.

1) ісьці́; хадзі́ць

Do you go to school? — Ці ты хо́дзіш у шко́лу?

I must go — Я му́шу ісьці́

Does your watch go well? — Ці ваш гадзі́ньнік до́бра йдзе?

2) е́хаць; е́зьдзіць

to go to Belarus — пае́хаць у Белару́сь

to go by car — е́хаць а́ўтам

to go by plane — ляце́ць самалётам

3) сяга́ць

His memory does not go back that far — Яго́ная па́мяць не сяга́е так далёка

4) міна́ць, прахо́дзіць (пра час)

The pain has gone — Боль суня́ўся

All hope is gone — Прапа́ла ўся надзе́я

5) губі́ць, тра́ціць

His eyesight is going — У яго́ псуе́цца зрок

6) паміра́ць

His wife went first — Яго́ная жо́нка паме́рла ране́й

7) лама́цца, псава́цца

The engine on the old car finally went — Мато́р у стары́м а́ўце канчатко́ва папсава́ўся

8) станаві́цца, рабіцца

to go bad — псава́цца

to go blind — сьле́пнуць

to go broke — банкрутава́ць

to go mad — вар’яце́ць, тра́ціць ро́зум

to go to bed — ісьці́ спаць

2.

n.

1) хаджэ́ньне n., рух -у m.

the come and go of the waves (seasons) — рух хва́ляў (зьме́на по́раў го́ду).

2) informal мо́да f.

all the go — зусі́м па мо́дзе

3) стан спра́ваў, стано́вішча

This is a pretty go! — Ну й спра́вы!

4) informal спро́ба f.

have a go at (doing) — спрабава́ць (што-н. рабі́ць).

5) informal уда́ча f.

I made a go of it — Удало́ся мне

go about —

а) займа́цца чым

б) хадзі́ць, пашыра́цца (пра ве́сткі)

go along — супрацо́ўнічаць; згаджа́цца

go along with — згадзі́цца на што з кім

go around —

а) хадзі́ць зь ме́сца на ме́сца, разьязджа́ць

б) хапа́ць на ўсі́х

- go at

- go back on

- go behind

- go by

- go down

- go for

- go into

- go it alone

- go off

- go on

- go out

- go over

- go through

- go together

- go to pieces

- go under

- go up

- go with

- go without

- let go

- on the go

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

цень м.

1. Schtten m -s, -;

начныя цені Fttiche der Nacht (паэт.);

кі́даць цень Schtten wrfen* (на што-н. auf A), beschtten vt;

2. (здань) Schtten m -s, -, Geist m -es, -er;

ца́рства ценяў Schttenreich m -(e)s, Reich der Schtten;

ні ценю kine Spur, kinen Schmmer;

ні ценю сумне́ння kein Zwifel;

быць у цяні́ im Dnkeln bliben*, im Hntergrund sein [stehen*];

кі́даць цень на каго-н. перан. inen Schltten auf j-n wrfen*;

хадзі́ць за кім-н. як цень j-m wie ein Schtten flgen;

ад яго́ заста́ўся адзі́н то́лькі цень er ist nur noch ein Schtten (sines selbst)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

далёка нареч., в разн. знач. далеко́, далёко;

ён жыве́ д. ад го́рада — он живёт далеко́ (далёко) от го́рода;

аро́л д. ба́чыць — орёл далеко́ ви́дит;

яму́ д. да даскана́ласці — ему́ далеко́ до соверше́нства;

д. не... — далеко́ не...;

д. пайсці́ — далеко́ пойти́;

д. за... — далеко́ за...;

д. зайсці́ — далеко́ зайти́;

д. не зае́дзеш — далеко́ не уе́дешь;

д. хадзі́ць не трэ́ба — далеко́ ходи́ть не ну́жно;

ба́чыць во́ка, ды даста́ць д.погов. ви́дит о́ко, да зуб неймёт;

блі́зка віда́ць, ды д. дыба́цьпогов. глаза́м ви́дно, да нога́м оби́дно

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Ты́чка ‘вяха, вешка, уваткнуты ў зямлю шост, якімі пазначаюць дарогу, межы зямельных участкаў, мель, фарватар’ (ТСБМ, Нас., Гарэц., Касп., Байк. і Некр., Бяльк., Сцяшк., Растарг., ТС, Мал.; лід., пін., Сл. ПЗБ), ‘знак забароны хадзіць ці пасвіць жывёлу’ (Жд. 2; Нік., Оч.; ашм., Стан.), ‘упіканне’ (Нас.); ‘кіёк’ (Сцяшк.): ja z taboju ŭ tyczki hraŭ? (у адказ таму, хто звяртаецца на «ты»; Федар. 4), ‘высокі чалавек’ (Ян.); ‘завостраная палка, якой праводзяць баразёнку, як саджаюць гуркі’ (Бяльк., Булг., Мал., Гарэц., Федар. 6), ‘жэрдка для выцягвання вядром вады з калодзежа’ (Тарн.; іван., ЖНС; івац., Жыв. сл., Зайка Кос.), ‘вага ў студні з жураўлём’ (кам., ДАБМ, камент., 809), ‘прытык(а), шост і шнур з крукам для замацавання ля дна рыбалоўных снасцей’ (Крыв., Шат.), ‘вітка, якой перавіваюць калкі плота’ (стол., ЛА, 4), ‘ручка цэпа’ (малар., Выг.), ‘дзяржанне ў качарзе’, ‘вілачнік’, ‘дзяржанне ў памяле’ (ваўкав., ЛА, 4); ‘жэрдка, падвешаная ўверсе перад печчу’ (кам., ЛА, 4), ‘шост для падпірання павойных раслін’ (ТСБМ, Нас., Шат., Ян.), ст.-бел. тычка ‘вяха, знак мяжы ці забароны’ (1541 г., ГСБМ). Параўн. укр. ти́чка ‘вяха’, ‘апора для павойных раслін’, ‘жордачка’, ‘від гульні’, рус. тычок ‘патарчака’, польск. tyczka ‘кій, шост, вешка, утыканая ў зямлю’, ‘від гульні’, чэш. tyčka ‘кій, шост’. Відаць, рэгіянальнае славянскае ўтварэнне пры дапамозе суфікса ‑k‑a ад *tyčь > тыч альбо мясцовае ад ст.-бел. тыка (гл.) і суф. ‑ьк‑а. Да ты́каць (гл.)

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Лётаць лётыць ’лятаць (у розных кірунках)’, ’хутка бегаць, хадзіць’, ’насіцца’, ’заляцацца’ (Гарэц., Нас., Шат., ТСБМ; в.-дзв., паст., віл., барыс., Сл. паўн.-зах.; маладз., Янк. Мат.), драг. лётатэ і лэ́татэ ’тс’ (І. Лучыц-Федарэц). Рус. лётать, серб.-харв. ле́тети ’лётать туды-сюды’ (у адрозненне ад ле́тати — дзеяслова шматразовага дзеяння), магчыма, чэш. létati, lítat. Прасл. інтэнсіў lětati, які ўзыходзіць да першаснага lektati, параўн. роднасныя літ. lė̃kti, lekiù ’ляцець’, lakstýti ’пырхаць, лётаць’, lakstinė́ti ’тс’ (шматразовае дзеянне), лат. lèkt, lęcu ’скакаць’, ’узыходзіць (аб месяцы, сонцы)’, ’здарацца’, часам і ’ляцець’, lę̄kât ’скакаць’ (шматразовае дзеянне), — звычайна іх супастаўляюць са ст.-грэч. λακτίζω ’брыкаюся’, ’тапчу, б’ю нагой’, с.-в.-ням. lęcken ’брыкаць, скакаць’. Цяперашні час гэтага інтэнсіва ўтвараўся пры дапамозе суф. ‑te‑ (Мее, Общеслав., 188–189); рэшткі старога спражэння можна бачыць у бел. (ашм., астрав., лаг., паст., смарг.) ляту́ — 1‑я ас., ляту́ць — 3‑я ас. (Сл. паўн.-зах.), польск. дыял. letę, letą. Група ‑kt‑ перад ‑a‑ перайшла ў ‑t‑ (Махэк₂, 328), падаўжэнне галоснай, як у lěgati (Слаўскі, 4, 65). Пазней да інтэнсіва быў даўтвораны ітэратыў letěti, а lětati стала імперфектам. Сляды інтэнсіва назіраюцца ў бел. лята́ць ’ляцець у розных кірунках’, ’хутка бегаць’ (Янк. II, ТСБМ). Праблематычным застаецца націск на галоснай кораня (як у інтэнсіва) у ітэратывах па форме бел. ваўк., івац., лях. ле́цець, чэрв. ле́ціць ’ляцець’ (Сл. паўн.-зах.). Гл. таксама ляце́ць.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

тень ж.

1. цень, род. це́ню м.;

2. (затенённое место) цень, род. це́ню м., цянёк, род. цяньку́ м.; халадо́к, -дку́ м.;

отдыха́ть в тени́ адпачыва́ць у цяньку́ (у халадку́);

3. перен. цень, род. це́ню м.;

и те́ни нет сомне́ния і це́ню няма́ сумне́ння;

на лице́ промелькну́ла тень беспоко́йства па тва́ры прамільгну́ў цень неспако́ю;

наводи́ть тень наво́дзіць цень;

оста́лась одна́ тень заста́ўся адзі́н цень;

держа́ться в тени́ трыма́цца ў цяні́;

ходи́ть за ке́м-л. как тень хадзі́ць за кім-не́будзь як цень.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

shadow

[ˈʃædoʊ]

1.

n.

1) цень -ю m. (чалаве́ка або́ прадме́та)

2) за́сень f., цень -ю m.

3) цямне́йшае ме́сца ў карці́не

4) кры́шка; мала́я ступе́нь

There’s not a shadow of a doubt about his guilt — Няма́ найме́ншага сумне́ву, што ён вінава́ты

5) здань f., пры́від -у m.

6) ахо́ва f., прыста́нішча n.

2.

v.t.

1) засланя́ць ад сьвятла́

be shadowed by — быць у цяні́ чаго́

2) кі́даць цень

3) неадсту́пна хадзі́ць за кім

4) Figur. засмуча́ць; азмро́чваць

- be afraid of one’s own shadow

- the shadows

- under the shadow of

- in the shadow of

- cast a long shadow

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

trail

[treɪl]

1.

n.

1) сьлед -у m., паласа́ f.

The car left a trail of dust behind it — Аўтамабі́ль пакі́нуў за сабо́ю паласу́ пы́лу

the trail of a rabbit — за́йцаў сьлед

2) даро́га, сьце́жка f.

3) шлейф -а m.

4) хвост хваста́ m.

2.

v.t.

1) цягну́ц -ь (-ца)

Her dress trails on the floor — Суке́нка ў яе́ ця́гнецца па падло́зе

2) валачы́ць, мару́дзіць

3) высо́чваць па сьлядо́х

to trail a bear — вы́сачыць па сьлядо́х мядзьве́дзя

4) ісьці́ адзі́н за адны́м, гу́жам

5) хадзі́ць сьле́дам

The dog trailed him constantly — Саба́ка заўсёды хадзі́ў за ім сьле́дам

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

more

[mɔr]

1.

adj.

1) больш, бо́лей

more men — больш мужчы́наў

more help — больш дапамо́гі

2) дадатко́ва, яшчэ́

Two more boats — яшчэ́ два чаўны́

2.

n.

1) больш

The more they have, the more they want — чым больш яны́ ма́юць, тым больш хо́чуць

2) больш

Tell me more — Скажы́це мне больш

We saw no more of him — Мы яго больш ня ба́чылі

3.

adv.

1) больш

You should walk more — Вы паві́нны больш хадзі́ць

More powerful — мацне́йшы

2) яшчэ́

Sing once more — Засьпява́йце яшчэ́ раз

- and more than that

- be no more

- more or less

- more than once

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

walk

[wɔk]

1.

v.i.

1) ісьці́; хадзі́ць

2) прахо́дзіцца

2.

v.t.

1) вадзі́ць (на прахо́дку)

She walked her dog — Яна́ павяла саба́ку

2) право́дзіць

to walk a guest to the door — право́дзіць гасьця́ да дзьвярэ́й

3.

n.

1) хаджэ́ньне n.; хадзьба́ f.; прахо́дка, прагу́лка, прагуля́нка f.

to go for a walk — ісьці́ прайсьці́ся

to take a walk — прайсьці́ся

it is a long walk from here — Адгэ́туль туды́ далёка ісьці

2) хада́, пахо́дка f.

a heavy walk — цяжка́я хада́

3) пешахо́дная даро́га, сьце́жка

4) тратуа́р, хо́днік -а m.

He shoveled the snow off the walk — Ён адкі́нуў сьнег з хо́дніка

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)