часці́ на , -ы, мн. -ы, -цін, ж. (разм. ).
Тое, што і частка (у 1—3 знач. ); вялікая, значная частка чаго -н.
○
Часціны мовы — лексіка-граматычныя разрады слоў, якія характарызуюцца агульнымі лексічнымі і граматычнымі адзнакамі, агульнасцю асноўных сінтаксічных функцый у сказе.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
недосто́ йный
1. (нестоящий) нява́ рты;
быть недосто́ йным чего́ -л. быць нява́ ртым (не заслуго́ ўваць) чаго́ -не́ будзь;
2. (не заслуживающий уважения) нява́ рты пава́ гі; (бесчестный) гане́ бны; (безнравственный) амара́ льны;
недосто́ йный посту́ пок гане́ бны ўчы́ нак;
недосто́ йный челове́ к чалаве́ к, нява́ рты пава́ гі.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
далёка ,
1. Прысл. да далёкі (у 1, 2 знач.).
2. у знач. вык. Пра значную адлегласць да каго‑, чаго ‑н. Да горада яшчэ далёка.
3. у знач. вык. Пра няскоры надыход якога‑н. часу, пары. Да змены было яшчэ далёка. □ Жураўлі ляцяць высока — зіма яшчэ далёка. З нар .
4. безас. у знач. вык. , каму-чаму , да каго-чаго . Шмат чаго не хапае ў параўнанні з кім‑, чым‑н. Да вялікіх мне далёка, я за імі не цягнуся. Панчанка .
•••
Далёка за... — а) праз доўгі час пасля чаго ‑н. Мікола заснуў далёка за поўнач. Краўчанка ; б) многа больш, чым... Яму ўжо далёка за пяцьдзесят.
Далёка зайсці гл. зайсці.
Далёка не... — зусім не... [Шпунцік] далёка не стары яшчэ, — толькі што пайшоў сорак трэці год. Корбан .
Далёка не заедзеш гл. заехаць.
Далёка пайсці гл. пайсці.
Далёка хадзіць не трэба гл. трэба.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Dú rchbruch m -s, -e прало́ м, прарыў;
zum ~ brí ngen* дамагчы́ ся ўкаране́ ння чаго́ -н, пракла́ сці шлях чаму́ -н.
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
É ingang m -s, -gänge
1) увахо́ д
2) уступле́ нне, пача́ так
3) камерц. дахо́ д
4) паступле́ нне (чаго -н. )
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Kí tzel m -s
1) казыта́ нне, шчыко́ тка
2) сверб
3) (nach D ) ахво́ та, сверб (да чаго -н. )
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Erlá ss m -es, -e
1) ука́ з; зага́ д;
é inen ~ verá bschieden вы́ даць ука́ з [зага́ д]
2) вызвале́ нне (ад чаго -н. )
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
fé ien vt заваражы́ ць, загавары́ ць; рабі́ ць непаража́ льным [непрысту́ пным];
gé gen etw. (A ) gefé it sein быць застрахава́ ным ад чаго́ -н.
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Fó lgerung f -, -en заключэ́ нне, вы́ вад, высно́ ва;
aus etw. (D ) ~en zí ehen* рабі́ ць высно́ вы з чаго́ -н.
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
ängstigen
1. vt пужа́ ць, пало́ хаць
2. ~, sich бая́ цца (каго-н. , чаго -н. ); трыво́ жыцца (за каго-н. )
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)