vórsehen*

1. vt прадугле́джваць

2. ~, sich

1) (bei, mit j-m, gegen etw. A) берагчы́ся, сцерагчы́ся (каго-н., чаго-н.)

2) (mit D) запаса́цца (чым-н.)

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

zusámmenstimmen vi

1) муз. быць настро́еным ва ўнісо́н

2) (mit D) спалуча́цца, гармані́раваць, супада́ць (з чым-н.); адпавяда́ць (чаму-н.);

die Ángaben stímmen zusámmen да́ныя супада́юць

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Рэ́йка 1 ’вузкі стальны брус на чыгунцы’ (ТСБМ, Касп., Шат., Байк. і Некр.), ’вузкая тонкая дошчачка’ (ТСБМ, Бяльк., Шушк.), ’жалезная шына (у плузе) да якой прымацоўваецца лямеш і паліца’ (Бяльк.). Ад рэя 1.

Рэ́йка 2 ’сэрца, лёгкія, печань у жывёлы’ (Бяльк., Нас., Дабр.). Паводле Фасмера (3, 463) — няяснае. Пятлёва суадносіць гэту лексему з *rějati (sę), для якой на базе рус. дыял. ре́ять ’часта дыхаць, запыхацца’, ре́яться ’задыхацца’ выводзяць яе семантычнае адгалінаванне ’дыхаць’. Такім чынам, рэ́йка можа азначаць ’тое, чым дыхаюць; орган дыхання’ або, што больш верагодна ’тое, што мае малую вагу і таму усплывае у вадзе (супе)’ (Пятлёва, Этимология–1975, 42–44). Параўн. у Фасмера, які рус. лёгкое суадносіць з лёгкий, таму што, калі вантробы жывёл кладуць у ваду, лёгкія застаюцца на паверхні. Таксама ён прыводзіць адпаведнікі з іншых моў: англ. lights ’лёгкія некаторых жывёл’ > light ’лёгкі’, парт. leves ’лёгкія’ > leve ’лёгкі’ (Фасмер, 3, 474).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

ба́за

(фр. base, ад гр. basis = аснова, фундамент)

1) апорная частка калоны ў збудаванні;

2) аснова, тое галоўнае, на чым грунтуецца, ствараецца што-н. (напр. эканамічная б. краіны);

3) апорны пункт, месца, дзе засяроджаны якія-н. запасы, ёсць спецыяльныя збудаванні і прыстасаванні для абслугоўвання чаго-н. (напр. ваенная б., турысцкая б.);

4) склад тавараў, матэрыялаў;

5) адлегласць паміж восямі ў транспартных сродках;

6) паказчыкі, якія бяруцца за аснову, тыпавы варыянт, норму.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

дэманстра́цыя

(лац. demonstratio = паказванне)

1) масавае шэсце для выражэння грамадска-палітычных настрояў, патрабаванняў;

2) публічны, наглядны паказ чаго-н. (напр. д. кінафільма, д. дасягненняў);

3) паводзіны, учынкі, якія падкрэслена выражаюць пратэст, нязгоду з чым-н. (напр. д. непрыязнасці);

4) дзеянні пагрозлівага характару з боку якой-н. дзяржавы, каб уздзейнічаць на іншую дзяржаву (напр. сканцэнтраванне флоту каля граніц гэтай дзяржавы);

5) ваенная аперацыя з мэтай адцягнуць увагу праціўніка ад месца галоўнага ўдару.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

транскры́пцыя

(лац. transcriptio = перапісванне)

1) дакладная перадача на пісьме ўсіх асаблівасцей жывой гаворкі літарамі алфавіта і некаторымі спецыяльнымі знакамі;

2) перадача элементаў адной мовы пры дапамозе літар іншай мовы;

3) пералажэнне музычнага твора для выканання на іншым інструменце або для іншага складу інструментаў ці галасоў больш творчага характару, чым аранжыроўка; вольная апрацоўка твора ў віртуозным стылі;

4) біял. біясінтэз рыбануклеінавай кіслаты ў жывых клетках, першы этап рэалізацыі генетычнай інфармацыі.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

спатка́цца tréffen* vt (сустрэць); begégnen* vi (s) (з кім-н. D) (сустрэць выпадкова); sich tréffen* (па дамоўленасці) (з кім-н. mit D); einánder tréffen* (бачыцца); stóßen* vi (s) (з чым-н. mit A) (наткнуцца);

спатка́цца з перашко́дай auf ein Híndernis stóßen*, behíndert wérden

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

упра́віцца разм. fértig wérden (з чым-н. mit D), zuréchtkommen* аддз. vi (s) (mit D); scháffen vt, bewältigen vt;

упра́віцца з пра́цай die Árbeit scháffen [bewältigen];

упра́віцца з ця́жкасцямі mit den Schwíerigkeiten fértig wérden;

ён не ўпра́віўся з гэ́тым er kam damit nicht zurécht

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

дасачы́ць

1. (упільнаваць за чым-н.) beáufsichtigen vt; áufpassen vi (за кім-н. auf A); pflégen vt (за кім-н. A);

дасачы́ць за пара́дкам für Órdnung sórgen;

2. (выявіць чыё-н месцазнаходжанне) áusfindig máchen; áufspüren vt; auf die Spur kómmen* (каго-н. D)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

задаво́ліць (выканаць) erfüllen vt;

задаво́ліць жада́нне éinen Wunsch erfüllen, éinem Wunsch náchkommen*;

2. (прынесці задавальненне) befríedigen vt, zufríeden stéllen;

3. (забяспечыць) versórgen vt, verséhen* vt (чым-н. mit D);

4. (адпавядаць) entspréchen* vi; genügen vi;

задаво́ліць усе́ патрабава́нні állen Ánforderungen gerécht wérden

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)