сумава́ць

1. sich lángweilen неаддз.; schwérmütig sein;

2. (па чым-н, кім-н.) sich nach j-m, nach etw. (D) séhnen; Séhnsucht háben (nach D);

сумава́ць па до́ме Héimweh háben;

сумава́ць па радзі́ме Héimweh háben, sich nach der Héimat séhnen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

сустрака́цца, сустрэ́цца begégnen vi (s) (з кім-н. D – выпадкова); sich tréffen* (паводле дамоўленасці); einánder tréffen* (бачыцца); stóßen* vi (s) (з чым-н. auf A);

сустрака́цца са знаёмымі Bekánnte tréffen*, Bekánnten begégnen;

сустрака́цца з перашко́дай auf ein Híndernis stóßen*, behíndert wérden

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

гандлява́ць hándeln vi (чым-н. mit D); Hándel tréiben*;

гандлява́ць о́птам [гу́ртам] im Gróßen hándeln, Gróßhandel tréiben*;

гандлява́ць у ро́зніцу [ураздро́б] im Kléinen hándeln, Kléinhandel tréiben*;

2. (пра краму) geöffnet sein;

кра́ма гандлю́е да пяці́ гадзі́н das Geschäft ist bis fünf Uhr geöffnet

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

скава́ць

1. (злучыць коўкай) zusámmenschmieden vt, kétten vt, schmíeden vt (з чым-н. an A);

2. (надзець аковы) fésseln vt (каго-н. A); перан. bínden* vt, hémmen vt;

скава́ць праці́ўніка вайск. den Gégner bínden*;

3. перан. (замарозіць) mit Eis bedécken

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

праплыва́ць, праплы́сці, праплы́ць

1. dúrchschwimmen* vi (h, s) (пад чым-н. únter D); vorbéischwimmen* vi (s) (міма чаго-н. an D); (éine Strécke) schwímmen* vi (s) (пэўную адлегласць);

2. разм. (важна прайсці) vorüberschweben vi (s), vorbéiziehen* vi (s), vorbéigleiten* vi (s)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

прыпа́сці

1. sich níederbeugen, sich níederwerfen*, sich zu Bóden wérfen*; sich drücken, sich schmíegen (да чаго-н. an A);

2. (супасці з чым-н.) fállen* vi (s), kómmen* vi (s) (auf A);

3. (выпасці) anhéim fállen*; zutéil wérden (пра шчасце, гонар)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

мець háben* vt; besítzen* vt (валодаць); im Besítz sein; verfügen vi (распараджацца чым-н. über A);

мець пра́ва das [ein] Recht háben (на што-н. auf A);

мець наме́р die Ábsicht háben; beábsichtigen vt;

◊

мець галаву́ на пляча́х Grips im Kopf háben

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

мяня́цца

1. (абменьвацца чым-н.) (úm)táuschen vt, wéchseln vt;

мяня́цца ро́лямі die Róllen táuschen;

2. (перажываць змены) sich (ver)ändem;

абста́віны мяня́юцца die Úmstände ändern sich;

надво́р’е мяня́ецца das Wétter schlägt um;

мяня́цца з тва́ру sich im Gesícht verändern

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

залі́цца ​1, ‑лью́ся, ‑лье́шся, ‑лье́цца і ‑лію́ся, ‑ліе́шся, ‑ліе́цца; пр. залі́ўся, ‑ла́ся, ‑ло́ся; заг. залéся; зак.

1. Пакрыцца вадой або другой якой‑н. вадкасцю; затапіцца. Ракой з вадаспадам заліўся пакат. Купала. // перан. Пакрыцца чым‑н. выступіўшым на паверхню. — Пойдзем пасля працы на праспект, — нечакана вымавіў Антон, і чырванню заліўся яго шырокі хлапецкі твар. Кавалёў. // перан. Напоўніцца чым‑н. Пакой заліўся яркім святлом. Чорны.

2. Разм. Абліць сябе, абпэцкацца чым‑н. вадкім. Дзіця залілася супам.

3. Пранікнуць, прасачыцца куды‑н. (пра вадкасці). Вада залілася за каўнер.

4. Разм. Захлынуцца. Пакуль выратоўвалі коней, адзін з іх заліўся. Корбан.

•••

Заліцца (горкімі) слязамі — пачаць горка, слёзна плакаць.

Заліцца кроўю — абкрывавіцца, зацячы кроўю, будучы параненым, пабітым і пад.

Заліцца потам — дужа спатнець ад спёкі, цяжкай працы і пад.

Хоць заліся — надта многа, колькі хочаш чаго‑н. Малака — хоць заліся.

залі́цца ​2, ‑лью́ся, ‑лье́шся, ‑лье́цца і ‑лію́ся, ‑ліе́шся, ‑ліе́цца; пр. залі́ўся, ‑ла́ся, ‑ло́ся; заг. залі́ся; зак.

Пачаць ствараць пералівістыя гукі; зайграць, заспяваць, засмяяцца і пад. звонка, з пералівамі. Запішчэла скрыпка, заліўся гармонік, бухнуў барабан — маладых, як толькі яны паказаліся ў канцы сяла, сустракалі з маршам. Васілевіч. Зальюцца жаваранкі хорам, І песні моўкнуць па-над борам. Колас. — Я ж замужняя! Ха-ха-ха! — залілася гучным смехам Каця. Ваданосаў.

•••

Заліцца салаўём — загаварыць пра што‑н. з запалам, красамоўна.

залі́цца ​3, зо́ліцца; незак.

Зал. да заліць ​2.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

засе́сці, ‑сяду, ‑сядзеш, ‑сядзе; пр. засеў, ‑ла; зак.

1. Усесціся дзе‑н. зручна, надоўга. Засесці з сябрамі за стол. □ [Кулагін] засеў у сваім кабінеце і пачаў падпісваць нейкія паперы. Гаўрылкін. // за што і з інф. Надоўга і старанна заняцца чым‑н. [Эрна] паслухала бацьку, засела за падручнікі, а праз паўгода здала экзамены. Навуменка. Верамейчык засеў вывучаць вынікі абедзвюх гаспадарак за мінулы год. Дуброўскі.

2. Разм. Надоўга застацца дзе‑н. (жыць, працаваць і пад.). Засесці на ўсё жыццё ў роднай вёсцы. // Адстаць у вучобе. Засесці ў другім класе.

3. Схавацца ў засадзе, заняць пазіцыю для абароны або нападу. Засесці ў акопах. □ Дзенісенка ўзяў кулямёты, усіх аўтаматчыкаў і з вечара засеў у Новым Сяле. Брыль.

4. Разм. Завязнуць, загрузнуць у чым‑н., спыніць рух. Самазвал ірвануўся ўперад, але, праехаўшы некалькі метраў, споўз з дарогі і засеў у непралазнай гразі. Лукша. // Глыбока ўвайшоўшы, улезшы ў сярэдзіну чаго‑н., застацца там. Некалькі куль.. уваткнулася ў зямлю, а адна папала якраз у грудзі тэлефаністу і там засела. Чорны. // Зачапіцца, павіснуць на чым‑н. Пагойдваюцца шырокія плечы Адама.., на адтапыраных вушах засеў зялёны велюравы капялюшык. Дамашэвіч. // перан. Разм. Затрымацца, умацавацца ў думках, свядомасці і пад. Трывога за .. дзяўчынку моцна засела недзе ў глыбіні душы. Кулакоўскі.

•••

Засесці ў горле — застацца нявыказанымі (пра словы, крыўду і пад.). [Тышкевіч] хацеў .. сказаць штосьці вясёлае, смешнае, але словы заселі ў горле, бо людзі сядзелі панурыя, і гэта толькі зараз кінулася ў вочы. Асіпенка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)