пры́стаў, -тава, мн. -тавы, -таваў, м. (гіст.).
1. Паліцэйская пасада невялікага адміністрацыйнага раёна.
Участковы п.
Станавы п.
2. У Расійскай дзяржаве да 1917 г.: службовая асоба, прыстаўленая да каго-, чаго-н. для нагляду.
○
Судовы прыстаў — судовы выканаўца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
разлучы́ць, -лучу́, -лу́чыш, -лу́чыць; -лу́чаны; зак., каго-што.
1. Прымусіць расстацца (блізкіх, сяброў); разысціся.
Вайна разлучыла родных.
2. Раздзяліць, аддзяліць што-н. ад чаго-н.
Р. канцы правадоў.
|| незак. разлуча́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
|| наз. разлучэ́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
распарадзі́цца, -джу́ся, -дзі́шся, -дзі́цца; -дзі́мся, -дзіце́ся, -дзя́цца; зак.
1. Аддаць загад; загадаць.
Р. наконт адпраўкі экспедыцыі.
2. Паклапаціцца аб выкананні чаго-н. належным чынам.
Р. па-гаспадарску грашыма.
|| незак. распараджа́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.
|| наз. распараджэ́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
рашу́чы, -ая, -ае.
1. Цвёрды ва ўчынках, без хістанняў.
Р. чалавек.
2. Які не дапускае пярэчанняў, цвёрды.
Р. адказ.
Рашучыя меры.
3. Найбольш важны, які вызначае далейшы ход, развіццё чаго-н.
Р. момант.
|| наз. рашу́часць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
світа́нне, -я, мн. -і, -яў, н.
1. Час перад усходам сонца; самы пачатак раніцы.
Выгнаць карову ў поле на світанні.
2. перан. Ранні перыяд, пачатак чаго-н.
С. майго юнацтва.
|| прым. світа́льны, -ая, -ае (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
стогн, -у, мн. -ы, -аў, м.
1. Жаласны енк, выкліканы болем або вялікім горам; выражэнне пакуты, адчаю.
Стогны хворых.
2. перан. Пра працяглы гук, шум, гул ад чаго-н.
Цяжкім стогнам аддалося рэха ва ўсіх канцах лесу.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
су́месь, -і, мн. -і, -ей, ж.
1. Спалучэнне чаго-н. рознага, разнароднага.
С. араматаў.
С. розных гатункаў вішні.
2. Мешаніна розных рэчываў, прадметаў.
С. пяску і гліны.
|| прым. су́месевы, -ая, -ае (да 2 знач.; спец.).
Сумесевая пража.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
супрацьле́глы, -ая, -ае.
1. Размешчаны насупраць; які ідзе, вядзе ў адваротным кірунку.
С. бераг ракі.
2. Які карэнным чынам адрозніваецца ад чаго-н., не сумяшчальны з чым-н.
Супрацьлеглыя паняцці.
|| наз. супрацьле́гласць, -і, ж. (да 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
супрацьстая́ць, -стаю́, -стаі́ш, -стаі́ць; -стаі́м, -стаіце́, -стая́ць; -сто́й; незак., звычайна каму-чаму.
1. Захоўваць устойлівае становішча пад уздзеяннем чаго-н.
С. ветру.
2. Супраціўляцца, аказваць супрацьдзеянне.
С. націску ворага.
3. Быць супрацьпастаўленым, адрознівацца па сутнасці.
С. поглядам.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
тэ́рмін¹, -у, м.
1. Пэўны адрэзак часу, адведзены для чаго-н.
Закончыць работу ў месячны т.
2. Вызначаны час, дата, да наступлення якой або пасля якой павінна што-н. адбыцца, закончыцца і пад.
Набліжаўся т. уступных экзаменаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)