уніфо́рма

(фр. uniforme, ад лац. unus = адзін + forma = форма)

форменнае адзенне, аднолькавае для ўсіх людзей якой-н. групы.

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

Надума́ць ’надуваць, навейваць’ (бешанк., Нар. сл.). Да дзьмуць (гл.), параўн. таксама надма́ць ’надуць’ надыма́ць ’надуваць’ (Нас.); ‑ду — у аснове, відаць, пад уплывам дуць — для ўсіх славянскіх моў характэрна змешванне асноў *duti і *dǫti (*duti: *dujjǫ × dǫti: dъmǫ), гл. Трубачоў, Эт. сл., 5. 99–100.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

павыхо́дзіць, ‑дзіць; ‑дзім, ‑дзіце, ‑дзяць; зак.

1. Выйсці адкуль‑н., пакінуць межы чаго‑н. — пра ўсіх, многіх. Партызаны павыходзілі з лясоў. □ Людзі павыходзілі з зямлянак, рассыпаліся па лесе. Шамякін. // Прарвацца, прабіцца адкуль‑н. поўнасцю або ў вялікай колькасці. Павыходзіць з акружэння. // Пакінуць месца знаходжання дзе‑н. — пра ўсіх, многіх. Некаторыя з.. [сяброў па былому падполлю] толькі ў верасні трыццаць дзевятага павыходзілі з санацыйных астрогаў. Брыль.

2. (1 і 2 ас. мн. не ўжыв.); перан. Быць выдадзеным, надрукаваным — пра ўсё, многае.

3. Прыйсці куды‑н., апынуцца дзе‑н. — пра ўсіх, многіх. Павыходзіць на суботнік.

4. Выйсці (замуж) — пра ўсіх, многіх. Удава Пагуляйская не мела сыноў, а дочкі павыходзілі замуж, апрача меншай, што яшчэ хадзіла ў.. дзесяцігодку. Грамовіч.

5. Разм. Стаць, зрабіцца кім‑, чым‑н. — пра ўсіх, многіх. [Вейс:] — Бач, колькі.. [маладых] не то што ў памочнікі, а ў машыніст павыходзіла. Шынклер.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

паабаро́чвацца, ‑аецца; ‑аемся, ‑аецеся, ‑аюцца; зак.

Абярнуцца — пра ўсіх, многіх або пра ўсё, многае. Хлопцы паабарочваліся. Збаны паабарочваліся.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

паабкру́чваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., каго-што.

Разм. Абкруціць, абматаць усё, многае або ўсіх, многіх. Паабкручваць дрэвы лямцам.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

паабмо́тваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., каго-што.

Абматаць чым‑н. усё, многае або ўсіх, многіх. Паабмотваць ногі анучамі.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

паабстрыга́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., каго-што.

Абстрыгчы ўсё, многае або ўсіх, многіх. Паабстрыгаць ногці. Паабстрыгаць усіх авечак.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

паадвалака́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., каго-што.

Разм. Адвалачы ўсё, многае або ўсіх, многіх. Паадвалакаць мяшкі. Паадвалакаць раненых.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

паадыхо́дзіцца, ‑дзіцца; ‑дзімся, ‑дзіцеся, ‑дзяцца; зак.

Разм. Адысціся ад чаго‑н. убок, на нейкую адлегласць — пра ўсіх, многіх.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

павывалака́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., каго-што.

Разм. Вывалачы ўсіх, многіх або ўсё, многае. Павывалакаць рэчы з пакоя.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)