вуж, вужа́ і (радзей) ву́жа, мн. вужы́, -о́ў, м.
Адна з неядавітых змей сямейства паўзуноў.
Выкручвацца вужом (таксама перан.:
1) падлізвацца, падлашчвацца, дабіваючыся чаго-н.;
2) падманам, хітрасцю старацца выйсці з цяжкага становішча).
|| прым. вужо́вы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вух, выкл.
1. Выражае пачуццё здзіўлення, захаплення і пад. перад сілай, незвычайнасцю чаго-н.
Вух, якое высокае дрэва!
Вух, як садзяць гарматы!
2. Ужыв. як гукапераймальнае для перадачы моцнага і глухога гуку ад удару, выстралу і пад.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́дацца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -дасца; -дадуцца; зак.
1. Утварыць выступ, выступіць за мяжу чаго-н.
Дом выдаўся вуглом на плошчу.
2. Здарыцца, выпасці; удацца.
Дзень выдаўся цёплы, сонечны.
Ураджай выдаўся добры.
|| незак. выдава́цца, -дае́цца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адасса́ць, -ссу́, -ссе́ш, -ссе́; -ссём, -ссяце́, -ссу́ць; -ссі́; -сса́ны; зак.
1. што і чаго. Смактаннем аддзяліць, убавіць, высмактаць нейкую колькасць якой-н. вадкасці.
А. малака.
П’яўкі адассалі многа крыві.
2. Кончыць смактаць.
|| незак. адсыса́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адрэ́з, -а і -у, мн. -ы, -аў, м.
1. -у, гл. адрэзаць.
2. -а. Кусок тканіны, адрэзаны для шыцця чаго-н.
Купіць а. на паліто.
3. -а. Месца, па якім адрэзана што-н.
Шырыня дошкі ў адрэзе.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адсмакта́ць, -макчу́, -мо́кчаш, -мо́кча; -макчы́; -макта́ны; зак.
1. што і чаго. Смактаннем адпіць, убавіць, адцзяліць.
П’яўкі адсмакталі кроў.
2. Скончыць смактаць.
|| незак. адсмо́ктваць, -аю, -аеш, -ае (да 1 знач.).
|| наз. адсмо́ктванне, -я, н.
|| прым. адсмо́ктвальны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
менаві́та, часц.
1. Ужыв. для падкрэслівання, узмацнення якога-н. члена сказа ў знач. якраз так.
Ён сказаў м. так.
2. у складзе злуч. Ужыв. перад пералічэннем каго-, чаго-н.
З’явіліся ўсе, а м.: Алесь, Рыгор і Хведар.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
кры́тык, -а, мн. -і, -аў, м.
1. Чалавек, які выступае з крытыкай (у 1 знач.) чаго-н.
Патрабавальны к.
2. Спецыяліст, які займаецца разглядам і ацэнкай літаратурных, музычных, тэатральных і іншых твораў мастацтва.
Літаратурны к.
Тэатральны к.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
западо́зрыць, -ру, -рыш, -рыць; -раны; зак.
1. каго (што) у чым. Пачаць падазраваць у чым-н. заганным.
З. каго-н. у падслухоўванні.
2. што. Пачаць дапускаць існаванне чаго-н. непажаданага.
З. нядобрае.
|| незак. западо́зрываць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
запява́ла, -ы, ДМ -у, Т -ам, м.; ДМ -е, Т -ай (-аю), ж., мн. -ы, -ва́л.
1. Саліст, які выконвае запеў у харавых песнях.
Галасісты з.
2. перан. Пачынальнік, зачыншчык чаго-н. (разм.).
З. калектыву.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)