перекла́дина ж.
1. перакла́дзіна, -ны ж.; (поперечина) папяро́чка, -кі ж.; (притолока) вяршні́к, род. вершніка́ м.;
2. (через реку) кла́дка, -кі ж.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
перакі́нуцца сов.
1. в разн. знач. перебро́ситься, переки́нуться; переметну́ться;
аго́нь ~нуўся це́раз дзве ха́ты — ого́нь перебро́сился (переки́нулся, переметну́лся) че́рез две избы́;
п. мячо́м — перебро́ситься мячо́м;
п. сло́вам — перебро́ситься (переки́нуться) сло́вом;
2. разг. (повалиться, перевернуться) опроки́нуться;
3. перен. (на чью-л. сторону) переметну́ться;
4. (через что-л.) переки́нуться, перевали́ться;
п. це́раз парэ́нчы — переки́нуться (перевали́ться) че́рез пери́ла;
5. (у каго, што) фольк. оберну́ться (кем, чем и в кого, что)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
паперакіда́цца сов. (о многих, о многом)
1. перебро́ситься, переки́нуться; переметну́ться;
2. разг. (повалиться, перевернуться) опроки́нуться;
3. (через что-л.) перевали́ться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пераве́сіць сов.
1. переве́сить;
п. карці́ну — переве́сить карти́ну;
2. перебро́сить, переки́нуть;
п. ручні́к це́раз плячо́ — перебро́сить (переки́нуть) полоте́нце че́рез плечо́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
перахіля́цца несов.
1. наклоня́ться;
2. (через что-л.) перегиба́ться, переве́шиваться;
1, 2 см. перахілі́цца;
3. страд. наклоня́ться; переве́шиваться; см. перахіля́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ча́йный ча́йны;
ча́йное де́рево бот. ча́йнае дрэ́ва;
ча́йная ро́за бот. ча́йная ру́жа;
◊
че́рез час по ча́йной ло́жке па кро́пельцы цы́ркаць; цы́ркаць пакрысе́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
переправля́ть несов.
1. (кого, что, через что) перапра́ўляць; (перевозить) пераво́зіць; (переводить) пераво́дзіць;
переправля́ть письмо́ адреса́ту перапра́ўляць ліст адраса́ту;
переправля́ть путеше́ственников че́рез го́ры перапра́ўляць (пераво́зіць, пераво́дзіць) падаро́жнікаў це́раз го́ры;
2. (отправлять, пересылать) перапра́ўляць;
3. (исправлять что-л. или всё, многое) папраўля́ць, выпраўля́ць, перапра́ўляць;
переправля́ть напи́санное папраўля́ць (выпраўля́ць, перапра́ўляць) напі́санае;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прокопа́ться
1. (копая, проникнуть куда-л., через что-л.) разг. пракапа́цца;
2. (провозиться какое-л. время) прост. прако́рпацца; (промедлить) прамару́дзіць, праке́шкацца; (проколупаться) пракалупа́цца;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пераско́чыць сов.
1. (через что-л.) перепры́гнуть, перескочи́ть; перемахну́ть;
п. це́раз плот — перескочи́ть (перепры́гнуть, перемахну́ть) че́рез забо́р;
2. (с одного места на другое) перескочи́ть;
п. ад акна́ да дзвярэ́й — перескочи́ть от окна́ к две́ри;
3. перен. перескочи́ть;
п. це́раз два раздзе́лы і чыта́ць дале́й — перескочи́ть че́рез два разде́ла и чита́ть да́льше;
п. на но́вую тэ́му — перескочи́ть на но́вую те́му;
◊ не кажы́ «гоп», паку́ль не ~чыш — посл. не говори́ «гоп», пока́ не переско́чишь
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
НАРО́ДНАЕ ПАЎСТА́ННЕ Ў РУМЫ́НІІ 1989,
паўстанне (Снежаньская рэвалюцыя) рум. народа ў снеж. 1989, якое прывяло да звяржэння дыктатуры Н.Чаўшэску. Выклікана абвастрэннем у краіне сац., нац. і паліт. праблем, у т. л. харчовай, энергет. і інш. эканам. (з-за інтэнсіўнай выплаты ўрадам Чаўшэску знешніх даўгоў, праследавання ўладамі венг. нац. меншасці, задушэння апазіцыі і дэмакр. свабод, самавольства службаў бяспекі — секурытатэ). Пачалося 15—16 снеж. ў г. Тымішаара з выступленняў у абарону свабоды царк. службаў і пропаведзі венгерскага святара Л.Цёкёша і сутыкненняў дэманстрантаў 16—17 снеж. з узбр. атрадамі сіл бяспекі. 22 снеж. пашырылася на Бухарэст, дзе на мітынгу народ запатрабаваў ад Чаўшэску дэмакр. свабод і яго адстаўкі. У Бухарэсце разгарнуліся жорсткія вулічныя баі (ішлі некалькі дзён) паміж паўстанцамі, якіх падтрымала армія, незадаволеная тым, што Чаўшэску паставіў яе пад кантроль сіл бяспекі, і вернымі Чаўшэску сіламі паліцыі і бяспекі. Узбр. сутыкненні адбыліся таксама ў Тымішаары, Брашове, Сібіў. Пасля ўцёкаў Чаўшэску і яго жонкі (неўзабаве схоплены і 25 снеж. пакараны смерцю паводле прыгавору спец. ваен. трыбунала «за злачынствы перад народам») уладу 26 снеж. ўзначаліў Савет Фронту нацыянальнага выратавання пад кіраўніцтвам І.Іліеску, які распачаў дэмакратызацыю паліт. ладу Румыніі і мерапрыемствы па пераадоленні цяжкай сац.-эканам. спадчыны. Быў сфарміраваны ўрад на чале з П.Романам, на пач. 1990 былі прызначаны парламенцкія выбары. У ходзе паўстання забіты 1104 чал., з іх каля 260 ваеннаслужачых, паранены 3352 чал.
Літ.:
Румыния. 1989. № 12;
1990. № 1;
Революции 1989 г. в странах Центрально-Восточной Европы: взгляд через десятилетие // Славяноведение. 1999. № 6.
У.Я.Калаткоў.
т. 11, с. 169
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)