Verbum

анлайнавы слоўнік

мно́жыць несов.

1. (увеличивать количество) мно́жить, умножа́ть;

м. рады́ фізкульту́рнікаў — мно́жить (умножа́ть) ряды́ физкульту́рников;

2. мат. мно́жить, перемножа́ть;

м. двухзна́чныя лі́кі — мно́жить (перемножа́ть) двузна́чные чи́сла

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

АЛГЕБРАІ́ЧНЫ ЛІК,

корань мнагаскладу $P(x) = a_{n} x^{n} + ... + a_{1} x + a_{0}$ з рацыянальнымі каэфіцыентамі a_n, з якіх не ўсе роўныя 0; у агульным выпадку можа быць камплексным лікам. Г.Кантар (1872) паказаў, што мноства ўсіх алгебраічных лікаў злічонае і таму існуюць неалг. лікі (гл. Трансцэндэнтны лік), напр., $\sqrt{2}$ , π і інш. Мноства ўсіх алгебраічных лікаў — алгебраічна замкнёнае поле (напр., адвольны корань мнагаскладу з алг. каэфіцыентамі таксама алгебраічны лік).

В.І.Бернік.

т. 1, с. 235

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ЛІНЕ́ЙНАЯ ЗАЛЕ́ЖНАСЦЬ,

найпрасцейшы від матэматычнай залежнасці; суадносіны віду $C_{1} u_{1} + C_{2} u_{2} + ... + C_{n} u_{n} = 0$ , дзе C₁, C₂, ..., C_n — лікі, з якіх хоць бы адзін не роўны нулю, а u₁, u₂, ..., u_n — матэм. аб’екты, для якіх вызначаны аперацыі складання і множання на лік. Паняцце «Л.з.» выкарыстоўваецца ў многіх раздзелах матэматыкі. Напр., Л.з. можа мець месца паміж вектарамі, паміж функцыямі ад адной ці некалькіх пераменных, паміж элементамі лінейнай прасторы і інш.

т. 9, с. 267

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

МО́ЗЛІ ЗАКО́Н,

закон, які звязвае частату спектральных ліній характарыстычнага рэнтгенаўскага выпрамянення хім. элемента з яго атамным нумарам. Эксперыментальна ўстаноўлены Г.Мозлі (1913).

Паводле М.з. квадратны корань з частаты ν спектральнай лініі характарыстычнага рэнтгенаўскага выпрамянення з’яўляецца лінейнай функцыяй атамнага нумара Z хім. элемента: $\sqrt{ν / R} = (Z - S_{n}) / n$ , дзе R — Рыдберга пастаянная, S_n — пастаянная экраніравання, n — гал. квантавы лік (гл. Квантавыя лікі). Адыграў важную ролю ў разуменні фіз. сутнасці атамнага нумара і станаўленні перыядычнага закону хім. элементаў.

А.І.Болсун.

т. 10, с. 513

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

pozorny

pozorn|y

уяўны; несапраўдны, непраўдзівы; прытворны;

~a przewaga — уяўная перавага;

wielkość ~a — уяўная велічыня;

liczby ~e — уяўныя лікі

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

біна́рны

(лац. binarius = двайны)

1) які складаецца з дзвюх частак, двух кампанентаў, напр. сплаў з двух металаў або металу і неметалу;

2) дваічны (у сістэме злічэння, калі ўсе лікі запісваюцца пры дапамозе дзвюх лічбаў).

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

лічы́ць, лічу́, лі́чыш, лі́чыць; лі́чаны; незак.

1. Называць лікі ў паслядоўным парадку.

Л. да ста.

2. Вызначыць колькасць, суму чаго-н.

Л. грошы.

3. каго-што. Прымаць у разлік, пад увагу.

Калі не л. некалькіх дзён непагоды, май быў добры.

4. каго-што. Рабіць якія-н. заключэнні, прызнаваць, успрымаць, расцэньваць.

Балота лічылі непраходным.

Л. каго-н. добрым чалавекам.

◊

Лічыць ні за што — зусім не лічыцца з кім-н., не паважаць каго-н.

|| зак. злічы́ць, злічу́, злі́чыш, злі́чыць; злі́чаны (да 1 і 2 знач.) і палічы́ць, -лічу́, -лі́чыш, -лі́чыць; -лі́чаны (да 2 і 4 знач.).

|| наз. лічэ́нне, -я, н. (да 1 і 2 знач.) і лік, -у (да 1 і 2 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

тэ́рмы

(лац. thermae, ад гр. theime = цяпло)

1) грамадскія лазні ў Стараж. Рыме з заламі для спорту, сходаў і інш.;

2) падземныя воды і крыніцы, якія маюць тэмпературу вышэй за 20 °С;

3) лікі, якія характарызуюць энергетычныя ўзроўні атамаў.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

дада́ць

1. (дапоўніць) hinzúfügen vt, hinzúsetzen vt, (da)zúgeben* vt, béifügen vt, ergänzen vt; vergrößern vt, verméhren vt (павялічваць);

мне няма́ чаго́ больш дада́ць wéiter habe ich nichts hinzúzufügen;

2. (скласці лікі) addíeren vt, hinzúzählen vt, zusámmenzählen vt;

дада́ць лі́кі die Záhlen addíeren [hinzúzählen];

3. (прыкласці, далучыць да чаго-н.) béilegen vt, dazúlegen vt, béifügen vt;

дада́ць да зая́вы пасве́дчанне der Bewérbung ein Zéugnis béifügen [béilegen]

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)

ДЗЕСЯТКО́ВЫ ДРОБ,

дроб, назоўнік якога ёсць цэлая ступень ліку 10. Звычайна запісваюць без назоўніка, аддзяляючы ў лічніку справа коскай (часам кропкай) столькі лічбаў, колькі нулёў у назоўніку, напр., ⁷⁸⁵/₁₀ = 78,5; ⁴/₁₀₀ = 0,04. У Еўропе Дз.д. увёў нідэрл. вучоны С.Стэвін (1584), у Расіі — Л.П.Магніцкі (1703).

Пры такім запісе Дз.д. лічбы злева ад коскі азначаюць цэлую частку дробу. Звычайны дроб, назоўнік якога мае здабытак ступеней лікаў 2 і 5, можна пераўтварыць у канечны Дз.д. (напр., ¹/₅ = 0,2), а калі ёсць і інш множнікі — у бясконцы перыядычны (⁸/₁₅ = 0,53333...). Ірацыянальныя лікі запісваюцца бясконцымі неперыядычнымі Дз.д. (π = 3,1415926...).

т. 6, с. 107

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)