пазвано́к, -нка́, мн. -нкі́, -нко́ў, м.
Асобная косць (або храсток) пазваночніка.
Шыйныя пазванкі.
|| прым. пазвано́чны, -ая, -ае.
Пазваночныя жывёлы (вышэйшыя жывёлы, якія маюць касцявы або храстковы шкілет).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
растру́шчыць, -шчу, -шчыш, -шчыць; -шчаны; зак., каго-што (разм.).
Ударыўшы, націснуўшы чым-н., раздрабіць.
Р. шкло.
Р. косць.
|| незак. растру́шчваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. растру́шчванне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
плюснявы́, ‑ая, ‑ое.
Спец. Які мае адносіны да плюсны. Плюснявая косць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
рашэ́цісты, ‑ая, ‑ае.
У анатоміі — з вялікай колькасцю адтулін. Рашэцістая косць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
астэа-
(гр. osteon = косць)
першая састаўная частка складаных слоў, якая адпавядае паняццям «косць», «касцявы».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
акасцяне́ць, ‑ею, ‑ееш, ‑ее; зак.
1. Стаць цвёрдым, як косць; ператварыцца ў косць.
2. Акалець, адубець, застыць (пра труп). // Страціць ад холаду гнуткасць, адчувальнасць; змерзнуць.
3. перан. Застыць у якіх‑н. формах, перастаць развівацца.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
перадплечавы́, ‑ая, ‑ое.
Які мае адносіны да перадплечча. Перадплечавая косць. Перадплечавыя мускулы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
эндао́ст
(ад энда- + гр. osteon = косць)
валакністая абалонка, якая пакрывае косць з боку ўнутрымазгавой поласці.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
АСТЭАМІЭЛІ́Т (ад астэа... + грэч. myelos мозг),
інфекцыйнае запаленне касцявога мозгу і ўсіх слаёў косці. Неспецыфічны астэаміэліт выклікаецца гнаяроднымі мікробамі, спецыфічны туберкулёзнай, бруцэлёзнай, сіфілітычнай і інш. палачкамі. Узбуджальнікі астэаміэліту трапляюць у косць праз кроў (гематагенным шляхам) з аддаленага гнойнага ачага (фурункула, абсцэсу і інш.), праз пашкоджаныя тканкі (адкрытыя пераломы, раненні), з інфіцыраваных тканак (гнойнае запаленне суседняга сустава). Захворванню садзейнічаюць траўмы, пераахаладжэнні, ператамленні, авітамінозы і інш. Пры астэаміэліце ў косці парушаецца кровазварот, закупорваюцца сасуды (трамбоз); косць, пазбаўленая жыўлення, мярцвее. Участкі амярцвелай тканкі паступова адрываюцца і выдаляюцца праз свішчы з гноем. Адрозніваюць астэаміэліт востры гематагенны і хранічны. Востры астэаміэліт пачынаецца раптоўна: высокая тэмпература, дрыжыкі, ірвота, часты пульс, зацямненне свядомасці. Там, дзе пашкоджана косць, узнікае прыпухласць, чырванее скура. Калі гной прарываецца, тэмпература спадае, агульны стан хворага паляпшаецца. Ускладненні: гнойныя запаленні суставаў (артрыты), пераломы касцей, вывіхі, сепсіс, пашкоджанні ўнутр. органаў. Востры астэаміэліт можа пераходзіць у хранічны з перыядычнымі абвастрэннямі. Лячэнне вострага астэаміэліту — тэрапеўтычнае, хранічнага — хірургічнае, фізіятэрапеўтычнае.
А.У.Руцкі.
т. 2, с. 60
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
лабко́вы, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да лабка (у 1 знач.). Лабковая косць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)