астэразо́і
(н.-лац. asterozoa)
падтып ігласкурых; уключае класы марскіх зорак, афіураў.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
stellar [ˈstelə] adj.
1. fml зо́ркавы;
stellar light святло́ зо́рак
2. infml выбі́тны, знакамі́ты;
a stellar role ро́ля для зо́ркі (у тэатры, кіно)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
ГЕ́РЦШПРУНГА—РЭ́СЕЛА ДЫЯГРА́МА, «спектр—свяцільнасць» дыяграма,
дыяграма залежнасці паміж спектральным класам (т-рай паверхні) і абс. зорнай велічынёй (лагарыфмам свяцільнасці зоркі). Адкрыў Э.Герцшпрунг, даследаваў Г.Н.Рэсел. На Герцшпрунга — Рэсела дыяграма блізкія па фіз. уласцівасцях зоркі займаюць адасобленыя вобласці: галоўную паслядоўнасць зорак (вакол яе размяшчэння большасць вядомых зорак), паслядоўнасці звышгігантаў, яркіх і слабых гігантаў, субкарлікаў і белых карлікаў. Па месцы зоркі на Герцшпрунга — Рэсела дыяграме можна вызначыць яе ўзрост, стадыю эвалюцыі.
т. 5, с. 201
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
астэ́рыя
(ад гр. aster = зорка)
беспазваночная жывёла класа марскіх зорак тыпу ігласкурых.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
біпіна́рыя
(ад бі- + лац. pinna = пяро, плаўнік)
двухбакова-сіметрычная лічынка марскіх зорак.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
брахіяля́рыя
(лац. brachiolum = ручка, ад гр. brachion = рука)
лічынка некаторых марскіх зорак.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
ГА́ЛЕЙ, Халі (Halley) Эдмунд (8.11.1656, Хагерстан, каля Лондана — 25.1.1742), англійскі астраном і геафізік. Чл. Лонданскага каралеўскага т-ва (1678). Вучыўся ў Оксфардскім ун-це. З 1703 праф. Оксфардскага ун-та. З 1720 дырэктар Грынвіцкай абсерваторыі. Склаў першы каталог зорак (341) Паўд. неба, адкрыў уласны рух зорак (1718). Вылічыў арбіты больш як 20 камет, прадказаў новае з’яўленне Галея каметы, даказаў наяўнасць перыяд. камет. Вывучаў зямны магнетызм.
Літ.:
Паннекук А. История астрономии: Пер. с англ. М., 1966.
т. 4, с. 457
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МАЛА́Я МЯДЗВЕ́ДЗІЦА (лац. Ursa Minor, бел. нар. назва Малы Воз),
каляпалярнае сузор’е Паўн. паўшар’я неба. 7 гал. зорак размяшчэннем нагадваюць коўш з ручкай. Найбольш яркая зорка — α М.М., ці Палярная зорка, 2-й зорнай велічыні — знаходзіцца непадалёку ад Паўн. полюса свету (на адлегласці каля 1°), з’яўляецца арыенцірам пры вызначэнні напрамку на Пн. 20 зорак сузор’я ярчэй 6-й зорнай велічыні. На тэр. Беларусі М.М. відаць круглы год. Гл. Зорнае неба. Іл. гл. да арт. Вялікая Мядзведзіца.
т. 10, с. 15
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
НАВУГО́ЛЬНІК (лац. Norma),
невялікае сузор’е Паўд. паўшар’я неба. Не мае зорак, ярчэйшых за 4,0 візуальнай зорнай велічыні. З тэр. Беларусі не відаць. Гл. Зорнае неба.
т. 11, с. 107
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
мані́сты, ‑аў; адз. няма.
Упрыгожанне з пацерак, манет, каштоўных камянёў, якое надзяваецца на шыю. На жаночых шыях віселі залатыя ланцужкі і жамчужныя маністы. Гартны. / у вобразным ужыв. Гараць дыяментным агнём Маністы бліскучыя зорак. Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)