ВІРЫЯ́ Т (Viriathus; ? — 139 да н.э. ),
кіраўнік паўстання плямён лузітан у стараж. Іспаніі супраць Рыма. Зачэпкай да паўстання быў загад рым. прэтара Гальбоя забіваць ці ператвараць у рабоў няўзброеных лузітан. Умела выкарыстоўваючы тактыку партыз. барацьбы, паўстанцы неаднаразова наносілі паражэнне рым. легіёнам. У 141 быў прызнаны ў Рыме незалежным правіцелем.
Па-здрадніцку забіты сваімі прыбліжанымі, якіх падкупілі рымляне. Пасля гэтага Лузітанія была канчаткова заваявана Рымам.
т. 4, с. 194
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
падмахну́ ць , ‑ну, ‑неш, ‑не; ‑нём, ‑няце; зак. , што .
Разм. Паставіць свой подпіс пад чым‑н., падпісаць што‑н. Падмахнуць загад .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
па́ ня , ‑і, ж.
Разм. Тое, што і пані. Пан, аддаўшы загад аканому, ехаў з паняю баляваць у бліжэйшы маёнтак. Чарот .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
спра́ ўнік , ‑а, м.
Начальнік павятовай паліцыі ў дарэвалюцыйнай Расіі. Выконваць.. загад губернатара прыехаў павятовы спраўнік з прыставам і стражнікам. Лобан .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
імператы́ ў , ‑тыва, м.
Кніжн.
1. Катэгарычнае патрабаванне, загад . Імператыў маралі. Этычны імператыў.
2. Тое, што і загадны лад (гл. лад 2 ).
[Ад лац. imperativus — загадны.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кані́ на , ‑ы, ж.
Мяса каня. На чацвёрты дзень блакады Лясніцкі і Прыборны далі загад забіваць коней і карміць людзей канінай. Шамякін .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Schí eßbefehl m -s, -e зага́ д страля́ ць
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
зачита́ ть сов. , в разн. знач. зачыта́ ць;
зачита́ ть прика́ з зачыта́ ць зага́ д ;
зачита́ ть чужу́ ю кни́ гу зачыта́ ць чужу́ ю кні́ жку;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
from above
зьве́ рху
an order from above — зага́ д зьве́ рху
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
улада́ рны , -ая, -ае.
1. Які валодае правам наследавання ўлады.
У. князь.
2. Схільны загадваць, падначальваць сабе; які выражае загад , здольны рабіць моцны ўплыў на каго-н.
У. характар.
У. голас.
3. перан. Неадольны, усемагутны.
У. наступ вясны.
Уладарная сіла натхнення.
|| наз. улада́ рнасць , -і, ж. (да 2 і 3 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)