ЛЕКСІКАЛІЗА́ЦЫЯ,

ператварэнне элемента мовы (марфемы, словаформы) ці спалучэння слоў (словазлучэння) у асобную лексічную адзінку. Прыватнымі выпадкамі Л. з’яўляюцца: ператварэнне службовай марфемы (афікса) у слова: «акмеісты, футурысты і іншыя істы»; ператварэнне назоўнікаў у творным склоне ў прыслоўе («зайцам» — «ехаць зайцам»); ператварэнне словазлучэння ў слова: «мабыць» (з «мае быць»); фразеалагізацыя, узнікненне ідыяматычнага словазлучэння з свабоднага: «дагары нагамі», «шыварат навыварат» і інш. Пад Л. разумеюць таксама семантычнае адасабленне адной з форм слова ці часткі форм, напр., форм мн. л. назоўнікаў: «вада» — «воды» (водныя прасторы).

Літ.:

Реформатский А.А. Введение в языковедение. 4 изд. М., 1967;

Беларуская граматыка. Ч. 1. Мн., 1985.

П.​П.​Шуба.

т. 9, с. 195

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

witerfahren* аддз. vi (s) праця́гваць е́хаць, е́хаць дале́й, ісці́ дале́й;

mit der Rde ~ праця́гваць выступа́ць [гавары́ць]

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

kłusować

незак. ехаць (бегчы) рыссю

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

cwałować

незак. галапіраваць; ехаць галопам

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

metro [ˈmetrəʊ] n. метро́;

travel on the metro/by metro е́хаць у метро́

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

bowl3 [bəʊl] v.

1. гуля́ць у бо́ўлінг

2. infml каці́ць; ху́тка е́хаць

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

traverse2 [trəˈvɜ:s] v. fml перасяка́ць, е́хаць (праз);

traverse the desert перасяка́ць пусты́ню

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

underground1 [ˈʌndəgraʊnd] n. the underground метро́;

travel by underground е́хаць на метро́

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

закульга́вець, ‑ею, ‑ееш, ‑ее; зак.

Разм. Стаць кульгавым. — Конь мой белы закульгавеў, то няма як ехаць мне сягоння. Чорны.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Вао́бак ’стараною (ехаць)’ (Нас.). Прэфіксальнае ўтварэнне ад прыслоўя *о́бак (< бок).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)