база́рны база́рный;
~ная пло́шча — база́рная пло́щадь;
б. дзень — база́рный день;
◊ ~ная ба́ба — база́рная ба́ба
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
НЕ́ЧКІНА (Міліца Васілеўна) (25.2.1901, г. Нежын Чарнігаўскай вобл., Украіна — 16.5.1985),
расійскі сав. гісторык. Акад. АН СССР (1958), правадз. чл. АПН СССР з 1947. Скончыла Казанскі ун-т (1921). З 1921 у ВНУ і НДІ Казані і Масквы, у 1934—54 праф. Маскоўскага ун-та. З 1935 у Ін-це гісторыі АН СССР. Асн. творы па гісторыі рэв. руху і грамадскай думкі ў Расіі 19 ст., у т. л. дзекабрысцкага руху: «А.С.Грыбаедаў і дзекабрысты» (1947, Дзярж. прэмія СССР 1948), «Рух дзекабрыстаў» (т. 1—2, 1955). Адзін з аўтараў прац па гістарыяграфіі і метадалогіі гісторыі. Гал. рэд. і аўтар «Нарысаў гісторыі гістарычнай навукі ў СССР» (т. 2—4, 1960—66).
Тв.:
В.О.Ключевский: История жизни и творчества. Мн., 1974;
Встреча двух поколений: Из истории рус. рев. движения конца 50-х — нач. 60-х гг. XIX в.: Сб. ст. М., 1980;
День 14 декабря 1825 г. 3 изд. М., 1985.
Літ.:
М.В.Нечкина (1901—1985). М., 1987.
т. 11, с. 305
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
знойный
1. гара́чы, спяко́тны, прыпа́рны;
знойный день гара́чы (спяко́тны, прыпа́рны) дзень;
2. перен. (пылкий) па́лкі, гара́чы.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прокоси́ть сов., в разн. знач. пракасі́ць;
прокоси́ть межу́ пракасі́ць мяжу́;
прокоси́ть весь день пракасі́ць уве́сь дзень.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Discipulus est prioris posterior dies (Publilius)
[Кожны] наступны дзень ‒ вучань папярэдняга.
[Каждый] последующий день ‒ ученик предыдущего.
бел. Дзень дзень вучыць.
рус. На каждый день достаточно и своей работы.
фр. A chaque jour suffit sa tâche (Новый день приносит новые заботы).
англ. Older and wiser (Старее и мудрее).
нем. Ein Tag lehrt den anderen (Один день учит другой).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
загрузі́ць сов., прям., перен. загрузи́ть;
з. машы́ну — загрузи́ть маши́ну;
з. рабо́чы дзень — загрузи́ть рабо́чий день
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прараша́ць сов., разг. просиде́ть над зада́чей;
цэ́лы дзень ~ша́ў зада́чу — це́лый день просиде́л над зада́чей
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
штодзённы
1. (происходящий каждый день) ежедне́вный, каждодне́вный, повседне́вный;
2. (обычный, будничный) ежедне́вный, повседне́вный; обы́денный, обихо́дный
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
нерабо́чий нерабо́чы; (нетрудящийся) непрацо́ўны;
нерабо́чий день нерабо́чы дзень;
нерабо́чее вре́мя нерабо́чы час;
нерабо́чий челове́к нерабо́чы (непрацо́ўны) чалаве́к.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ПРАХА́НАЎ (Аляксандр Андрэевіч) (н. 26.2.1938, Тбілісі),
рускі пісьменнік, публіцыст. Скончыў Маскоўскі авіяцыйны ін-т (1960). У 1969—71 карэспандэнт «Литературной газеты». З 1991 гал. рэдактар газ. «Завтра» (да 1993 «День»). У аповесцях «Вясковыя» (1969), «Радуйся», «Іду ў шлях мой», «Палёт вечаровай гусі», «Трактат пра хлеб» (усе 1971) спалучэнне авангарда і архаікі. Заклік да беражлівага стаўлення да прыроды і чалавека ў раманах «Час поўдзень» (1977), «Месца дзеяння» (1979), «Вечны горад» (1981). Раманы «Дрэва ў цэнтры Кабула» (1982), «Малюнкі баталіста» (1986), «Сон пра Кабул» (2000), зб. навел «Трэці тост» (1991) пра ўдзел сав. войск у вайне ў Афганістане. Аўтар раманаў «І вось прыходзіць вецер», «Афрыканіст» (абодва 1984), «Анёл праляцеў» (1991), «Апошні салдат імперыі» (1993), «Чэчэнскі блюз» (1998), «Чырвона-карычневы» (1999), «Якія ідуць уначы» (2001), аповесцей «Адмірал» (1983), «Знак Дзевы» (1990), аповесці-рэпартажу «Расколаты свет» (1983), апавяданняў, артыкулаў і інш. Прозе П. ўласцівы філасафічнасць, дынамізм, экспрэсіўнасць, пафаснасць.
Тв.:
Избранное. М., 1988;
Записки на броне: Роман. Повести. М., 1988;
Шестьсот лет после битвы: Роман. М., 1990;
Бабушкина гора. М., 1992;
Дворец: Роман. М., 1996.
Літ.:
Бондаренко В. Александр Проханов. М., 1992.
т. 13, с. 30
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)